II GSK 1180/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 905/18 w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 sierpnia 2018 r., nr BP.503.104.2018.1216.KA12.4477 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zaskarżonym wyrokiem, oddalił skargę H. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie umorzenia oraz rozłożenia na raty kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K., odmówił skarżącemu umorzenia kary pieniężnej nałożonej decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2017 r., w części wynoszącej 70% kwoty oraz rozłożenia pozostałej części należności na 15 rat. Pismem z dnia 2 maja 2018 r. skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona adresatowi 16 kwietnia 2018 r., a odwołanie skarżący złożył w placówce pocztowej 4 maja 2018 r. Pismem z dnia 23 czerwca 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu uznał za bezsporne, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Odnosząc się natomiast do istoty zagadnienia, stwierdził, że wskazany przez skarżącego powód uchybienia terminu nie może być uznany za uzasadniający i uprawniający do jego przywrócenia. Sąd zauważył, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu na to by w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie skarżącego reprezentował pełnomocnik. W postępowaniu administracyjnym skarżący działał osobiście, zatem to na nim spoczywał obowiązek prowadzenia własnej sprawy z odpowiednią starannością. Wbrew także twierdzeniu skarżącego każde, nawet nieznaczne przekroczenie ustawowego terminu stanowi jego uchybienie. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: ppsa). II Skargę kasacyjną wniósł H. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: kpa) oraz art. 2 Konstytucji, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną analizę przesłanek opisanych w art. 58 kpa, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach podany został wyrok Sądu I instancji, w którym Sąd uznał za zgodne z prawem postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przesłanką przywrócenia terminu na podstawie tego przepisu jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Z kolei przez brak winy, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 58 kpa oraz art. 2 Konstytucji poprzez błędną analizę przesłanek opisanych w art. 58 kpa jest nieusprawiedliwiony, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Jedyną okolicznością, na którą powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu był fakt niedopełnienia przez adwokata obowiązku sporządzenia i wysłania odwołania w terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet gdyby skarżący, jak twierdzi, reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie wniósł odwołania w terminie, to brak wiedzy co do jego działań bądź zaniechań nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Niewątpliwie, od profesjonalnego pełnomocnika należy wymagać należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, której w niniejszej sprawie, jak twierdzi skarżący, pełnomocnik ten nie dochował, jednakże to skarżący jako mocodawca ponosi wszelkie konsekwencje zaniechań swego pełnomocnika. Skarżącego bowiem obciąża odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika, któremu zlecił pomoc prawną. Stanowisko powyższe jest przyjmowane jednolicie w orzecznictwie sądowym. Zauważyć nadto należy, że uchybienie terminu będzie mogło być uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Okoliczności faktyczne przywołane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie noszą cech takiej przeszkody. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.