II GSK 1197/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-12

Skład orzekający: Cezary Pryca, Joanna Kabat-Rembelska, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza art. 141 § 4 PPSA poprzez brak wyczerpującego stanowiska co do stanu faktycznego i argumentów stron, a także czy Sąd pierwszej instancji nie dokonał całościowej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, naruszając art. 134 § 1 PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 PPSA, ponieważ uzasadnienie wyroku zawierało wszystkie istotne elementy, umożliwiając kontrolę instancyjną, oraz że nie naruszono art. 134 § 1 PPSA, ponieważ Sąd rozpoznał sprawę w jej granicach i zbadał legalność zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał, aby uzasadnienie było pozbawione koniecznych elementów lub aby Sąd pominął istotne naruszenia prawa.
Stan faktyczny
R. W. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011. Po kontrolach stwierdzono nieprawidłowości w użytkowaniu zadeklarowanych działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania pomocy i nałożeniem sankcji. Decyzje organów administracyjnych zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę R. W., uznając ustalenia organów za prawidłowe. R. W. zaskarżył wyrok WSA skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od R. W. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 180 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Marta Koźlik po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 567/14 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. W. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 567/14, oddalił skargę R. W. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: R. W. złożył [...] maja 2011 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Augustowie wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 (dalej: płatność ONW), który obejmował powierzchnię I strefa nizinna – 1,06 ha oraz II strefa nizinna - 19,63 ha. Następnie skarżący, na wezwanie organu pierwszej instancji, złożył korektę wniosku w zakresie powierzchni działek nr [...] ze względu na przedeklarowanie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru występującego na tych działkach przez wszystkich rolników ubiegających się o jednolitą płatność obszarową. W listopadzie 2011 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzone zostały kontrole w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości (początek procesu sukcesji wtórnej, występowanie licznych chwastów wieloletnich, zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej) w odniesieniu do działki rolnej oznaczonej we wniosku literą [...] - JPO (powierzchnia deklarowana 1,89 ha). Kontrola w zakresie wzajemnej zgodności wykazała brak przestrzegania minimalnych norm dobrej kultury rolnej na działce rolnej B - łąka nie była skoszona w 2011 roku. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Augustowie (dalej: Kierownik Biura ARiMR) kolejnymi decyzjami odmawiał R. W. przyznania płatności ONW na rok 2011. Organ odwoławczy czterokrotnie uchylał decyzje organu pierwszej instancji i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego. Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] czerwca 2014 r. ponownie odmówił przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2011 oraz nałożył sankcję w zakresie II strefy nizinnej w wysokości 4.060,32 zł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zeznania świadków: L. S., E. A., R. J., K. J., T. Kapli i A. K.) jednoznacznie wynika, że R. W. nie użytkował rolniczo zadeklarowanych we wniosku działek rolnych oznaczonych jako [...], [...], [...] i [...] położonych na działce ewidencyjnej [...] oraz działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej [...]. Ponadto na podstawie protokołów z kontroli przeprowadzonych w listopadzie 2011 r. ustalono przedeklarowanie powierzchni na działce rolnej oznaczonej jako [...], a w odniesieniu do działki rolnej [...] stwierdzono użytkowanie niezgodne z normami. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) decyzją z [...] sierpnia 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura ARiMR, że czynności kontrolne oraz zeznania świadków potwierdzają, że w 2011 r. działki oznaczone we wniosku skarżącego symbolami [...] nie znajdowały się w jego posiadaniu, lecz Z. D. i L. S., zaś działka oznaczona jako [...] była użytkowana przez A. K.. Wobec tego, że skarżący w 2011 r., mimo zadeklarowania wymienionych działek rolnych do płatności, nie użytkował ich rolniczo, powierzchnię tych działek należało potraktować jako powierzchnię zawyżoną. Z uwagi na to, że powierzchnia stwierdzona przekracza 50% powierzchni zadeklarowanej, skarżącemu nie należała się żadna pomoc finansowa. W ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że skarżący nie posiadał i nie użytkował w 2011 r. działek rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. W odniesieniu do działki nr [...] stwierdzono przedeklarowanie powierzchni. W zakresie pozostałych działek, tj. nr [...] i [...] oraz [...], [...] i [...] działki zadeklarowane przez skarżącego spełniały warunki przyznania płatności. Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące przeprowadzonych kontroli. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR kontrole zostały przeprowadzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a z ich przebiegu sporządzono protokół. Skarżący został pouczony o możliwości i terminie zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu, jednak z tego prawa nie skorzystał. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcie bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65, dalej: rozporządzenie nr 1122/2009), gdyż wniosek skarżącego nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a skarżący nie wykazał, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę wniesioną przez R. W.. Sąd pierwszej instancji podniósł, że w sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej: rozporządzenie ONW). Odwołując się do § 2 rozporządzenia ONW oraz poglądów przyjmowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sąd uznał, że koniecznym warunkiem uzyskania przez producenta rolnego płatności ONW jest prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych we wniosku o przyznanie wspomnianych płatności działkach rolnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo ustaliły, że skarżący nie użytkował zadeklarowanych we wniosku działek rolnych [...], [...], [...] (położonych na działce ewidencyjnej nr [...]) oraz działki rolnej [...] (położonej na działce ewidencyjnej nr 21/5). Potwierdzają to zeznania świadków: L. S., E. A., R. J., K. T., T. K. i A. K., z których wynika, że działka ewidencyjna nr [...] w 2011 r. była w użytkowaniu Z. D. i L. S., natomiast działka ewidencyjna nr [...] w okresie od maja do września 2011 r. była użytkowana przez A. K.. Organy trafnie nie uwzględniły stanowiska skarżącego o zawarciu z A. K. ustnej umowy kupna - sprzedaży trawy z działki nr [...]. Z przeprowadzonych dowodów wynika bowiem, że to A. K. użytkował tę działkę, wypasając na niej w okresie wegetacyjnym zwierzęta. WSA podzielił stanowisko organu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego dotyczących składania przez świadków fałszywych zeznań. Zdaniem Sądu, twierdzenia skarżącego opierają wyłącznie na tym, że przedstawiane przez świadków okoliczności nie odpowiadają oczekiwaniom skarżącego. Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego przez odmowę stosowania w czasie przesłuchań świadków technicznych środków rejestracji dźwięku i obrazu. Zauważył, że przepisy nie przewidują stosowania takich środków. W kontrolowanej sprawie zeznania świadków zostały udokumentowane w protokołach sporządzanych z tych czynności. Protokoły są czytelne i nie budzą wątpliwości co do treści składanych zeznań. Skarżący był obecny w trakcie przesłuchań świadków i miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzanych w sprawie dowodów. Zgłaszane zastrzeżenia zostały wpisane do protokołów i podpisane przez skarżącego, co uzasadnia przyjęcie, że dokumentują one w sposób pełny przeprowadzone czynności procesowe. Sąd stwierdził, że w przypadku działek rolnych [...], [...], i [...] organy oparły się na ustaleniach zawartych w protokołach z kontroli w zakresie wzajemnej zgodności z [...] listopada 2011 r. oraz kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z [...] listopada 2011 r. W protokołach zostały wskazane działki objęte kontrolą oraz metody wykorzystane przy przeprowadzaniu pomiaru, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości, a także zastosowana tolerancja pomiaru. Na szkicach z pomiaru powierzchni działek inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne nanieśli granice poszczególnych upraw, oraz miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. Z dołączonych do raportu z kontroli zdjęć (fotografie nr 1-4) wynika, że działka rolna [...] w 2011 r. nie stanowiła gruntu rolnego. Powierzchnia tej działki pokryta była trawami wieloletnimi i chwastami oraz zbutwiałą roślinnością. W przypadku działki rolnej [...] fotografie oznaczone numerami [...]-[...] obrazują, że w 2011 r. na działce nie dokonano żadnego zabiegu koszenia lub wypasu zwierząt. WSA podkreślił, że skarżący nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym. W związku z tym zgodził się z organami, że kontrola została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych. Przy wykonywanych czynnościach wykorzystano urządzenia pomiarowe spełniające wymagania wynikające z art. 30 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (zastąpionego od 1 stycznia 2010 r. rozporządzeniem nr 1122/2009). Z załączonego do raportu z czynności kontrolnych, raportu z odbiorników GPS jednoznacznie wynika, że kontroli dokonano na działkach ewidencyjnych zadeklarowanych przez skarżącego. Mimo pouczenia skarżący nie skorzystał z prawa do zgłoszenia zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych, natomiast organ odniósł się do zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z [...] kwietnia 2012 r. W ocenie Sądu ustaleń wynikających z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego, nie podważają zdjęcia złożone przez skarżącego na rozprawie, gdyż na ich podstawie nie sposób ustalić jakich działek one dotyczą i kiedy zostały wykonane. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe stanowisko organów, że w sytuacji, gdy skarżący w 20011 r. nie użytkował (lub nie użytkował zgodnie z normami) części działek rolnych, które zgłosił do płatności ONW, doszło do zawyżenia deklarowanej powierzchni. Z uwagi na to, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekraczała 50% skarżącemu słusznie nie przyznano płatności i nałożono sankcje. Sąd podzielił ocenę organów, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z powołanym przepisem zmniejszenia i wykluczenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Zmniejszenia i wykluczenia, nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego odnośnie, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli ma miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego nie był zgodny ze stanem faktycznym, a skarżący nie wykazał, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Podkreślił, że w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy obowiązują odmienne zasady od zasad ogólnych stosowanych w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). W szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego określony w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. został ograniczony do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu i aktywnego poszukiwania dowodów. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organy są obowiązane do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nie zostały wyłączone obowiązki wynikające z art. 9 k.p.a., są one jednak dalece ograniczone. Organ jedynie na wniosek strony, udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy w sposób wyczerpujący rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, w tym przeprowadził analizę wniosku skarżącego, raportów i zeznań świadków. W decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji przedstawionej przez stronę. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący występował do organu z wnioskiem o udzielenie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, jak również by organ udzielił stronie błędnych pouczeń. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył natomiast oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej. Organ zaznajomił skarżącego ze wszystkimi materiałami zebranymi w sprawie (obejmującymi także raporty z czynności kontrolnych wraz z załącznikami), co potwierdził on własnoręcznym podpisem, jak również został powiadomiony o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska co do zebranych dowodów, jednakże z prawa tego nie skorzystał. Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące odmowy wyłączenia od udziału w postępowaniu dwóch pracowników Biura Powiatowego ARiMR w Augustowie. Zdaniem WSA, uzasadnionej podstawy wyłączenia nie stanowi zarzut niewłaściwego prowadzenia postępowania przez pracownika, w szczególności wadliwej oceny materiału dowodowego, czy wadliwej oceny prawnej sprawy. Kwestie te podlegają weryfikacji w ramach postępowania instancyjnego, czy też postępowania przed sądem administracyjnym. Skarżący poza twierdzeniem o braku bezstronności pracowników nie podał i nie uprawdopodobnił okoliczności, które dawałyby podstawy do ich wyłączenia. R. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Sąd pierwszej instancji niepełnego i niewyczerpującego uzasadnienia wydanego wyroku, nie zawierającego wyczerpującego stanowiska Sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także argumentów stron, co uniemożliwia instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku; - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie dokonanie całościowej oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej został podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie odpowiadające wymogom określonym w powołanym przepisie, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Oceniając powyższy zarzut przede wszystkim należy zauważyć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Powołany przepis zawiera dyrektywę skierowaną pod adresem sądu sporządzającego uzasadnienie wyroku, by zawierało ono zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, by uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione jednego z koniecznych elementów. Dodać także należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 15 lutego 2010 r. wyjaśnił, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa skarżonego rozstrzygnięcia (uchwała NSA z 15.02.2010 r. II FPS 8/09 ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). W petitum skargi kasacyjnej skarżący co prawda podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wyczerpującego stanowiska Sądu co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa rozstrzygnięcia, lecz należy zauważyć, że w myśl powołanej uchwały jedynie brak wspomnianego stanowiska uzasadnia uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, gdyż Sąd pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości przedstawił stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W orzecznictwie i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 141 § 4 p.p.s.a. wymóg przedstawienia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych w skardze nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia ten warunek. Sąd pierwszej instancji w motywach rozstrzygnięcia odniósł się bowiem do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawy do uznania ich za niezasadne. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż przyjęty w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji najpierw przedstawił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, a następnie odniósł się do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do odmowy przyznania skarżącemu płatności ONW. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącego, możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Według skarżącego naruszenie powołanego przepisu miało polegać na zaniechaniu całościowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy zauważyć, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis zobowiązuje zatem sąd do zbadania z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając dotychczasowe uwagi, stwierdza, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż rozpoznał sprawę w jej granicach i zbadał legalność zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie zgodności z prawem materialnym oraz dochowania wymaganej prawem procedury. Inną kwestią jest natomiast wynik tego badania i stanowisko przyjęte przez Sąd. Trafność tego stanowiska nie może być jednak podważana poprzez stawianie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w sposób opisany na wstępie. Dodać trzeba, że skarżący w istocie nie wyjaśnił na czym polegało uchybienie art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie podał jakie naruszenia prawa, których nie podniósł w skardze zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji z obrazą powołanego przepisu. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło