II GSK 1246/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-07-06

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Zbigniew Czarnik, Krzysztof Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu administracyjnego z powodu braku w aktach sprawy dokumentów dotyczących wag użytych do kontroli pojazdu, podczas gdy dokumenty te znajdowały się na płycie CD dołączonej do akt?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodów znajdujących się na płycie CD, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowości procedury ważenia w odniesieniu do całokształtu materiału dowodowego, w tym instrukcji obsługi wag i świadectwa homologacji. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd członowy, który przewoził ładunek podzielny. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na osie. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na załadowcę karę pieniężną. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie dochowały standardów postępowania administracyjnego, w szczególności brakowało w aktach dokumentów dotyczących wag użytych do kontroli. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1225/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 9 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1225/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) z [...] marca 2017 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) z [..] stycznia 2017 r. oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: [..] grudnia 2016 r. w [...] na [...] (drodze powiatowej, na której dopuszcza się ruch pojazdów o nacisku pojedynczej osi napędowej do 8 t) funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd członowy (dwuosiowy ciągnik siodłowy Iveco o nr rej [...] oraz trzyosiowa naczepa Trailor o nr rej. [...]). W toku kontroli ustalono, że pojazd przewoził ładunek podzielny (tworzywa sztuczne i guma) na trasie [...]. Podmiotem wykonującym przewóz była: [...] w [...], a załadowcą: [...] w [...]. Ważenie pojazdu, przeprowadzone na zatwierdzonym stanowisku za pomocą dwóch przenośnych wag typu SAW 10C/II połączonych przewodem wykazało, że rzeczywista masa całkowita pojazdu z ładunkiem wynosi 47,9 t, rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej – 10,2 t, a rzeczywisty nacisk potrójnej osi nienapędowej – 31,3 t, co stanowiło przekroczenie wartości dopuszczalnych tych parametrów odpowiednio o 19,75 %, 27,5 % i 30,42 %. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] nałożył na podstawie art. 140aa ust. 1-3 i art. 140ab ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 z późn. zm, dalej p.r.d.) na [...] (dalej: strona, skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym, dla którego jest wymagane zezwolenie kategorii VII, ładunków innych, niż ładunek niepodzielny, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20 %. W odwołaniu od decyzji WITD strona podniosła, że wynik ważenia pozostaje niemiarodajny, a kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji GITD stwierdził, że stosownie do ust. 3 art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440, dalej u.d.p.) droga powiatowa [...] w [...] stanowi drogę, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, zatem stwierdzenie przekroczenia nacisku na oś o ponad 20 % skutkowało na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. wymierzeniem kary jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15 000 zł. Stosownie zaś do art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Organ odwoławczy podkreślił również, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialność załadowcy za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu wskazuje jedynie jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazywał, że skarżący jako załadowca towaru, miał wpływ oraz godził się na powstanie stwierdzonych naruszeń. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej zespołu pojazdów, co miało bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisku osi. Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdaniem GITD ta okoliczność jednoznacznie dowodziła, że strona miała wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 6 października 2016 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych 857000 i 857002, które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności, i dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli. GITD powołując się na instrukcje obsługi wag typu SAW 10C/II oraz orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że mogą one służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi wielokrotnych. Powołując się na pkt 2.4 instrukcji obsługi wag SAW 10C/II uznał, że wagi te mogą być eksploatowane w konfiguracji samych tylko dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi. Przy tego rodzaju pomiarze, w żadnym razie nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Przewidziano natomiast również możliwość użytkowania wag w grupach od 4 do 6 – przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi. W ocenie GITD zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła decyzji GITD: 1) naruszenie art. 140 aa ust. 3 pkt 2) p.r.d. w związku z art. 7, 8, 9 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez: a) przyjęcie, że skarżący jako załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia, z pominięciem przeprowadzenia dowodu z zeznań kierowcy [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zeznania kierowcy powinny być kluczowym dowodem: b) niezbadanie kwestii, czy załadowca nie był zapewniany przez kierowcę o posiadaniu zezwolenia kategorii VII, co wyłączałoby zupełnie odpowiedzialność skarżącego, c) niezwrócenie się do [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] o przesłanie kserokopii dowodu rejestracyjnego pojazdu (ciągnik + naczepa) w celu ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej, d) nieustalenie, że doszło do naruszenia wytycznych i błędnego wykonania procedury ważenia, poprzez użycie wagi typu SAW 10C/II, bez wymaganej homologacji, 2) naruszenie art. 41 u.d.p. w związku art. 3 ust. 1 w związku z załącznikiem nr 1 do dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium wspólnoty maksymalnie dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez przyjęcie, iż do przewozu wykonywanego przez przewoźnika zastosowanie mają przepisy dotyczące maksymalnego nacisku na oś w wysokości 8 ton, podczas gdy unijne przepisy nie przewidują w ogóle dróg o takiej nośności, a wszystkie drogi w dniu przejazdu zgodnie z wyżej wskazaną dyrektywą powinny być przystosowane do obciążenia w wysokości 11,5 tony, niezależnie od tego czy wykonywany przewóz jest przewozem międzynarodowym, czy krajowym 3) naruszenie art. 140 aa ust. 4 pkt 2 w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) p.r.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z wyżej wskazaną dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. nie doszło do przekroczenia możliwych nacisków na osie, a DMC pojazdu zgodnie z protokołem kontroli nie przekraczało 20% wagi, co przy ewentualnym przyjęciu prawidłowości przeprowadzonych procedur kontrolnych kwalifikuje naruszenie do pkt 3 lit. b) art. 140ab wyżej wskazanej ustawy, penalizowanego karą 2000,00 zł, a nie jak wskazał organ 15 000,00 zł. Uchylając zaskarżoną decyzję GITD i poprzedzającą ją decyzję WITD powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dokonując oceny zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., określającego przesłanki odpowiedzialności załadowcy za naruszenie norm transportu drogowego organ odwołał się do treści dokumentów wydania towaru WZ oraz protokołu kontroli z dnia 12 grudnia 2016 r. Z przeprowadzonej kontroli wynika, że ładunek tworzyw sztucznych i gumy znacząco przekraczał dopuszczalną ładowność kontrolowanego pojazdu, i tym samym rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej i rzeczywisty nacisk potrójnej osi napędowej. Okoliczność tę organ uznał za rozstrzygającą o winie załadowcy, który miał świadomość, że wypuszcza w ten sposób na drogę publiczną pojazd nienormatywny, przekraczający rzeczywistą masę całkowitą pojazdu członowego (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 19,75 %), nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5 %) i nacisk na potrójnej osi nienapędowej pojazdu członowego (przekroczenie o 7,3 t, przekroczenie dopuszczalnej wartości o 30,42 %). Jednakże w ocenie WSA okoliczność przekroczenia w wyniku spornego przejazdu dopuszczalnego nacisku osi musi jeszcze zostać zweryfikowana przez organ, tak aby wynik dokonanego w tym zakresie pomiaru można by uznać w pełni za wiarygodny. Wskazane powyżej przekroczenia norm ustalono w oparciu o jednokrotne ważenie pojazdu członowego przy użyciu jednej pary wag SAW 10C/II. Organ powołując w sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy podkreślił, że użyte wagi posiadały w chwili dokonywania kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej wydane przez właściwy organ, z aktualnym na dzień spornej kontroli terminem ważności. W zgromadzonych przez organ aktach administracyjnych brak jest jednak tego dokumentu. Zdaniem WSA brak ten niewątpliwie wymaga uzupełnienia, bowiem każdy przyrząd kontrolny, aby jego wskazania mogły być uznane za rzeczywiste i prawdziwe, powinien być używany zgodnie ze wskazaniami producenta tych przyrządów kontrolnych, tj. instrukcją obsługi konkretnej wagi. Ponadto GITD opisuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposób ważenia pojazdu odwołując się do treści instrukcji wag typu SAW 10C/II powołuje się na instrukcję obsługi wag SAW 10C/II, które faktycznie były użyte. Wątpliwości w zakresie prawidłowości przeprowadzenia procesu ważenia pogłębia fakt, że w zaskarżonej decyzji odwołuje się do stanowiska NSA dotyczącego instrukcji SAW/Seria II. Oznacza to, że użycie dwóch wag może służyć do określenia ciężaru do 20 000 kg, natomiast budzi uzasadnioną wątpliwość, że dwoma wagami określono ciężar ponad 42 000 kg. W konsekwencji nie wiadomo, czy dochowano warunków rzetelnego ważenia przewidzianych w instrukcji obsługi wag SAW 10C/II. Brak właściwej instrukcji, która składana była wszak do innych spraw, uniemożliwił skontrolowanie prawidłowości warunków ważenia, a zarazem ocenę legalności uzyskanych w ten sposób jego wyników. W tej sytuacji istotne jest dokładne ustalenie przez organ do jakiego rodzaju pomiarów zostały przeznaczone użyte w przebiegu ww. kontroli pojazdu skarżącego wagi typu SAW 10C/II, w tym jaki jest ich zakres zastosowania. Winno to wynikać z instrukcji obsługi tych wag i świadectwa homologacji, które to dokumenty organ prowadzący postępowanie obowiązany jest dołączyć do akt sprawy. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie, czy przy użyciu tych wag można mierzyć naciski osi i dmc pojazdu, tak jak uczyniono to w niniejszej sprawie – jednak bez dostatecznego, dającego się skontrolować przez Sąd, wyjaśnienia wszystkich związanych z tym ww. okoliczności. W ocenie WSA organy nie dochowały zadość standardom prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wynikającym z przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. W świetle tych przepisów organ administracji stojąc na straży praworządności obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, nadto winien swoje ustalenia wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając przy tym sposób ich subsumcji pod zastosowaną normę prawa. Art. 107 § 3 k.p.a. wyraża jednoznacznie zasadę co do zawartości uzasadnienia decyzji administracyjnej – faktycznego i prawnego. Sąd nie może zastąpić organu administracyjnego w wykonaniu tego obowiązku, nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich kwestii materialnoprawnych istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa wymienionych w decyzji jako podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 1 pkt 1 lit, c), art. 135, art. 141 oraz art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w aktach przedmiotowej sprawy brak jest świadectw legalizacji ponownych, świadectwa homologacji oraz instrukcji obsługi użytych w trakcie kontroli wag SAW 10C/II, a w konsekwencji tego brak jest możliwości skontrolowania prawidłowości procedury ważenia oraz ustalenia do jakich pomiarów przeznaczone są te wagi, podczas gdy użyte w trakcie kontroli wagi legitymowały się znajdującym się w aktach sprawy świadectwem zgodności, a ponadto w aktach sprawy znajduje się płyta CD zawierająca instrukcje obsługi oraz świadectwo homologacji typu WE wag SAW 10C/II, a z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że za pomocą pary wag SAW 10C/lI możną było dokonać nie tylko pomiaru nacisku pojedynczej osi, ale także pomiarów nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione poddanie w wątpliwość przez Sąd I instancji możliwości dokonania za pomocą pary wag SAW 10C/Il pomiaru masy pojazdu wynoszącej ponad 42 000 kg, podczas gdy w przedmiotowym przypadku została zastosowana, dopuszczona przez instrukcję wag SAW 10C/Il, procedura ważenia polegająca na jednoczesnym ważeniu, za pomocą pary wag, dwóch kół znajdujących się na tej samej osi, co następnie pozwoliło, poprzez zsumowanie nacisków poszczególnych osi, na ustalenie nacisku osi wielokrotnej (grupy osi) oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, a w konsekwencji tego, wynoszące 20 000 kg maksymalne obciążenie pary wag należy odnieść do nacisku jednej osi pojedynczej, a nie do nacisku osi wielokrotnej czy rzeczywistej masy całkowitej pojazdu; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 4, ust. 2, ust. 6, art. 9 pkt 15 ustawy o miarach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 884 ze zm.), § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli z dnia 27 grudnia 2007 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1066), 5 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli z dnia 13 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 885), lp. 7 załącznika nr 6 tabela 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 29), lp. 11 załącznika nr 5 tabela 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 13 kwietnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 969) poprzez błędne wskazanie przez Sąd I instancji, że w aktach spławy brak jest legalizacji ponownej użytych w trakcie kontroli wag, podczas gdy wagi te legitymowały się ważnym na dzień kontroli świadectwem zgodności, przy czym świadectwo to znajduje się w aktach sprawy; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. GITD wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Istota podniesionych w niej zarzutów, wymagających łącznego odniesienia się do nich, sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Jak wynika z uzasadnienia skarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji uchylił obie wydane w sprawie decyzje stwierdzając, że organy w nie dochowały niniejszej sprawie zadość standardom prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wynikającym z przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do dokonania przez Sąd analizy, czy w trakcie kontroli pojazdu dochowano warunków rzetelnego ważenia przy użyciu dwóch wag SAW 10C/II. W szczególności wątpliwości Sądu budziło określenie przy użyciu dwóch wag ciężaru kontrolowanego pojazdu ponad 42 000 kg. Zdaniem Sądu możliwość takiego ustalenia powinna wynikać z instrukcji obsługi wag SAW 10C/II i świadectwa homologacji tych wag, a tych dokumentów organ prowadzący postępowanie nie dołączył do akt sprawy. W aktach administracyjnych brak jest również świadectw legalizacji ponownej wag wydanej przez właściwy organ. W takiej sytuacji w ocenie Sądu pierwszej instancji pozbawiony on został możliwości zweryfikowania prawidłowości warunków ważenia pojazdu, a zarazem dokonania oceny legalności uzyskanych w ten sposób jego wyników. Jak trafnie wskazano w skardze kasacyjnej organu, zarówno instrukcja obsługi wag SAW 10C/II jak i ich świadectwa homologacji znajdowały się w aktach administracyjnych na płycie CD. Jak wynika z treści znajdującego się aktach administracyjnych pisma organu pierwszej instancji z 6 czerwca 2017 r. WP.8147.55.2017.AF kierowanego do organu odwoławczego, płyta CD zawierająca instrukcję obsługi wag stanowiła element akt sprawy w momencie przekazywania ich organowi odwoławczemu wraz ze złożonym odwołaniem. Pominięcie przez Sąd pierwszej instancji okoliczności wynikających z dowodów znajdujących się na tej płycie spowodowało, że Sąd ten uchylił się od oceny prawidłowości warunków ważenia pojazdu w odniesieniu do całokształtu materiału dowodowego, a jak sam to wskazał w uzasadnieniu skarżonego wyroku taka ocena była niezbędna dla rozstrzygnięcia o zasadności lub niezasadności wniesionej skargi. Jeżeli chodzi o konieczność posiadania świadectwa legalizacji ponownej, to jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, organ powoływał się w tym zakresie na świadectwo zgodności wydane przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu z dnia 6 października 2014 r. i do tej okoliczności Sąd pierwszej instancji się nie ustosunkował, a to w kontekście powołanych w skardze kasacyjnej przepisów § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli z dnia 27 grudnia 2007 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r, poz. 1066), oraz lp. 7 załącznika nr 6 tabela 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 29). Wobec powyższego rację ma skarżący kasacyjnie organ, że brak dokonania przez Sąd analizy całości materiału dowodowego oceny we wskazanym wyżej zakresie, w szczególności pominięcie dowodów znajdujących się na stanowiącej element akt administracyjnych płycie CD, skutkował naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie skarżonego wyroku, albowiem mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest przy tym możliwe dokonanie i przedstawienie oceny w odniesieniu do całokształtu materiału dowodowego przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną, gdyż takie zastąpienie oceny Sądu pierwszej instancji oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji, uwzględniając dowody w postaci instrukcji obsługi wag SAW 10C/II i świadectwa homologacji oraz świadectwa zgodności użytych wag wydanego przez Okręgowy Urząd Miar w Poznaniu z dnia 6 października 2014 r., dokona w świetle całokształtu materiału dowodowego oceny prawidłowości ważenia pojazdu, w szczególności odnosząc się do kwestii czy dopuszczalne było ustalenie masy całkowitej i nacisków osi konkretnego kontrolowanego pojazdu za pomocą tylko dwóch wag SAW 10C/II. Od wyników tej oceny uzależniona będzie konieczność odniesienia się Sąd także do innych zarzutów postawionych we wniesionej skardze, w szczególności zarzutu naruszenia art. 41 u.d.p. w związku art. 3 ust. 1 w związku z załącznikiem nr 1 do dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium wspólnoty maksymalnie dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, poprzez przyjęcie, iż do przewozu wykonywanego przez przewoźnika zastosowanie mają przepisy dotyczące maksymalnego nacisku na oś w wysokości 8 ton, podczas gdy unijne przepisy nie przewidują w ogóle dróg o takiej nośności, a wszystkie drogi w dniu przejazdu zgodnie z wyżej wskazaną dyrektywą powinny być przystosowane do obciążenia w wysokości 11,5 tony, niezależnie od tego czy wykonywany przewóz jest przewozem międzynarodowym, czy krajowym. Zarzut ten winien być rozpoznany w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019r. o sygn. C-127/17, którym TSUE orzekł, że: "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". O kosztach postępowania kasacyjnego, na które złożyła się uiszczona opłata od skargi kasacyjnej i wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organu, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i 205 § 2 i p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło