II GSK 1374/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1100/16 w sprawie ze skargi B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. B. Ś. skargą kasacyjną z dnia 3 lutego 2017 r., zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości domagając się jego uchylenia i rozpoznania sprawy bądź jej przekazania do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 14 września 2017 r., pełnomocnik skarżącej B. Ś., adwokat B. R. wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na śmierć skarżącej kasacyjnie. Poinformowała, iż B. Ś. zmarła w dniu 15 stycznia 2017 r., na którą to okoliczność załączył odpis skrócony aktu zgonu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wymienioną skargą kasacyjną B. Ś. podlega umorzeniu z następujących przyczyn. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania była odmowa wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. B. – K. w rejonie numeru [...], o powierzchni 30m2 i umieszczenie w nim kiosku handlowego w okresie od 1 lipca do 30 września 2015 r., której skutkiem była wywiedziona przez B. Ś. skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Mając na uwadze wymieniony przedmiot postępowania wskazać należy, w odniesieniu do pierwszej z przesłanek umorzenia postępowania, określonej w przywołanym art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.(ścisłe powiązanie podmiotowe z przedmiotem postępowania odnoszącym się do praw i obowiązków osoby zmarłej), że zgodnie z regulacją zawartą w art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest typowym postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego. Inicjatorem postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji stroną tego postępowania, jest podmiot, który żąda przyznania mu określonego uprawnienia. Przepis ten stanowi podstawę praw i obowiązków, których konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia złoży tylko jeden podmiot, a zarządca drogi udzieli temu podmiotowi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na zasadach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy), to stroną postępowania w tym przedmiocie jest jego beneficjent. Stanowi on jedynie podstawę do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej sytuacji prawnej podmiotu, objętego zakresem stosowania tej normy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1010/14). Wskazać ponadto należy, że osobisty charakter prawa i obowiązków publicznoprawnych może powstać wyłącznie z mocy ustawy lub w wyniku działania organu administrującego. Skoro podmioty leżące poza administracją nie mogą same decydować o treści stosunków administracyjnoprawnych, których są stronami, to tym bardzie nie mogą decydować o powstaniu i treści stosunków, których stronami byłyby jakieś osoby trzecie. Zatem stosunek administracyjnoprawny będzie zawsze osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków bez zastrzeżeń uczynić przedmiotem obrotu cywilno-prawnego - stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działania administracji (por. E. Szczygłowska "Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych", Warszawa 2009, s. 264-265). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, przez analogię możliwości sukcesji uprawnień wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez podmiot trzeci w stosunku do podmiotu ubiegającego się lub posiadającego takie zezwolenie, sytuację przeniesienia praw i obowiązków (uprawnienie do zajęcia pasa drogowego przez określony okres czasu i ponoszenie w związku z tym opłat), odnieś należy do możliwości przeniesienia tychże praw w drodze dziedziczenia, tj. w związku ze śmiercią podmiotu uprawnionego do zajmowania pasa drogowego lub o takie uprawnienie się ubiegającego. Stwierdzić należy, iż uprawnienie wynikające z zezwolenia wydanego w drodze decyzji, o których mowa w art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, związane jest ściśle z osobą, która takie uprawnienie uzyskała lub o które starała się w drodze skierowanego do właściwego organu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które objętą skargą decyzją uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o odmowie wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, związane było z prawami i obowiązkami skarżącej, których w efekcie nie uzyskała, ale o które się starała. W konsekwencji takiego stanu sprawy wynikającego z jej przedmiotu, spełniona została omówiona przesłanka, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkująca umorzenie postępowania sądowego – przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wobec wniesionej skargi kasacyjnej. Również druga z przesłanek określona tym przepisem została spełniona, albowiem analiza akt sprawy nie wykazała aby w sprawie, w związku ze śmiercią skarżącej, udział zgłosiła osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 orzekł jak w sentencji postanowienia.