II GSK 1460/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prokuratora Generalnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1740/21 w sprawie ze skargi L. H. na postanowienie Prokuratora Generalnego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby na stanowisku prokuratora oddala skargę kasacyjną. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1740/21, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi L. H. (dalej: skarżący) na postanowienie Prokuratora Generalnego z [...] maja 2020 r. (dalej: organ) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w [...] z [...] czerwca 1982 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...], uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Prokuratora Generalnego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Prokurator Generalny, na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: k.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z [...] sierpnia 1982 r., utrzymującej w mocy decyzję Prokuratora Wojewódzkiego w [...] z [...] czerwca 1982 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że prawidłowość decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a wyłączona jest dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w trybie przewidzianym w art. 156 i n. k.p.a. w sytuacji, gdy ta decyzja była przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny na skutek skargi i sąd tę skargę oddalił. Organ podkreślił, że wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę jest rezultatem stwierdzenia niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej. Po wydaniu wyroku oddalającego skargę niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem w postępowaniu sądowym sąd badał z urzędu, czy wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrok oddalający skargę zatem stanowi przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż organ władzy publicznej orzekający w tej sprawie jest związany oceną prawną sądu administracyjnego. W konsekwencji organ stwierdził, że nie zachodzą podstawy do ponownej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pod kątem naruszenia wolności przynależności do związku zawodowego. Zdaniem organu rozpoznanie decyzji w tym zakresie byłoby dopuszczalne, gdyby przyczyną zwolnienia ze służby skarżącego była przynależność do związku zawodowego. Skoro członkostwo wnioskodawcy w [...] nie stanowiło podstawy uznania braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków prokuratorskich, to tym samym nie może stanowić ono podstawy kontroli zaskarżonej decyzji. Organ uznał zatem, że uwzględniając podstawę wydania przedmiotowej decyzji oraz związanie powagą rzeczy osądzonej w tym zakresie, brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku. Na skutek skargi wniesionej przez skarżącego do WSA w Warszawie, Sąd pierwszej instancji opisanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. WSA powołując się na uchwałę NSA z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09 uznał, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 1982 r., sygn. akt II SA 1867/82, na mocy którego oddalono skargę na decyzję Prokuratora Generalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...], nie stanowi automatycznie przeszkody dla wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. z uwagi na wskazane przez skarżącego we wniosku okoliczności, które nie były objęte tym orzeczeniem Sądu. WSA wskazał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego [...] z [...] kwietnia 2017 r. skarżący podniósł, że przyczyną wydania decyzji było jego członkostwo w [...] i odmowa wystąpienia z tego związku oraz odmowa podpisania tzw. deklaracji lojalności. Skarżący także podniósł, że zaskarżona decyzja naruszała rażąco prawo, w tym wolności konstytucyjne i ratyfikowane przez PRL międzynarodowe pakty człowieka. Z wyroku NSA z 17 lutego 1983 r. sygn. II SA 1867/82 natomiast wynikało, że nie były zasadne lub wystarczające do rozwiązania ze skarżącym stosunku służby: a. zatajenie w ankiecie personalnej członkostwa w [...], b. nieprawidłowe wypełnienie tej ankiety czy c. sam w sobie fakt odmowy podpisania przez skarżącego oświadczenia o gotowości stosowania prawa okresu stanu wojennego. Natomiast w ocenie NSA okoliczności ujęte w notatce z rozmowy między Zastępcą Prokuratora Wojewódzkiego w [...] a skarżącym przeprowadzonej [...] grudnia 1981 r. i oświadczeniu skarżącego z tej daty są wystarczające do stwierdzenia utraty przez skarżącego rękojmi do pozostania na dotychczasowym stanowisku. W czasie tej rozmowy skarżący zarzucił Rządowi brak szczerości w pertraktacjach z [...], długotrwałe przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego i okazał brak zaufania do autentyczności prezentowanych w środkach masowego przekazu nagrań magnetofonowych z obrad kierownictwa [...] w R. W oświadczeniu natomiast podkreślił, że nie poczuwa się do obowiązku dodatkowego deklarowania posłuszeństwa normom prawa wojennego, gdyż i tak musi je respektować jako prawnik i pracownik prokuratury, który już wcześniej ślubował należyte wykonywanie swoich obowiązków. NSA wskazał, że okazana przez skarżącego postawa w sposób jednoznaczny odrywa się od celu działalności Prokuratury, polegającego na ochronie i umacnianiu ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego PRL (art. 2 ust. 2 ustawy o Prokuraturze). NSA wskazał, że ze stosunku skarżącego do obranej przez władze państwowe i polityczne drogi zażegnania niebezpieczeństwa dla bytu Państwa wynika, że nowe uwarunkowania działalności Prokuratury i cele przez nią zrealizowane nie były dla skarżącego czytelne, co więcej - budziły jego nieufność. Z tych faktów nie są skarżącemu stawiane żadne inne zarzuty poza tym, że nie widzi się dla niego miejsca w Prokuraturze. Sprowadzając istotę merytoryczną sporu do powyższego miernika, NSA uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z konstrukcją przyjętą w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o Prokuraturze PRL. Sąd pierwszej instancji porównując treść tego wyroku NSA z 17 lutego 1983 r. sygn. II SA 1867/82 z treścią złożonego w niniejszej sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności stwierdził, że NSA w powołanym wyroku nie zajmował się badaniem tego, czy zaskarżona decyzja także naruszała rażąco prawo, w tym wolności konstytucyjne i ratyfikowane przez PRL międzynarodowe pakty człowieka. Zdaniem Sądu organ powinien w takiej sytuacji wszcząć postępowanie i w decyzji je kończącej rozstrzygnąć, czy skarżona decyzja naruszała prawo, w tym Konstytucję PRL oraz prawo międzynarodowe w sposób rażący. W szczególności organ powinien rozważyć, czy fakt, że w trakcie rozmowy między Zastępcą Prokuratora Wojewódzkiego w [...] a skarżącym przeprowadzonej 21 grudnia 1981 r. skarżący zarzucił Rządowi brak szczerości w pertraktacjach z [...], długotrwałe przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego i okazał brak zaufania do autentyczności prezentowanych w środkach masowego przekazu nagrań magnetofonowych z obrad kierownictwa [...] w R., co NSA uznał jako "okazaną przez skarżącego postawę", która "w sposób jednoznaczny odrywa się od celu działalności Prokuratury, polegającego na ochronie i umacnianiu ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego PRL (art. 2 ust. 2 ustawy o Prokuraturze)", nie stanowi naruszenia powyżej wskazanej wolności słowa (art. 83 ust. 1 Konstytucji PRL), co mogło oznaczać "zaprzeczenie przyjętych przez Polskę zobowiązań wynikających z MPPOiP". Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego [...] oraz Prokuratora Wojewódzkiego, gdyż sprzeciwiają się temu art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., gdyż w ocenie Sądu istnieje tożsamość podmiotowa ze sprawą zakończoną decyzją Prokuratora Generalnego [...], ale nie ma tożsamości przedmiotowej sprawy, gdyż przedmiotem niniejszej sprawy nie jest decyzja merytoryczna wydana po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ani decyzja Prokuratora Generalnego [...], lecz postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, w którym możliwe jest jedynie formalne badanie przesłanek z art. 61a k.p.a., a niemożliwa jest ocena prawidłowości decyzji Prokuratora Generalnego [...]. WSA uznał też, że w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 158 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten wszedł w życie na mocy ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), czyli po dniu wydania skarżonego postanowienia w sprawie, a sąd administracyjny bada zgodność postanowienia z przepisami prawa, które obowiązywały w dniu jego wydania. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie złożył Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 61a k.p.a. w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że moc wiążąca wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 1982 r., sygn. akt II SA 1867/82, na mocy którego oddalono skargę na decyzję Prokuratora Generalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...] nie stanowi przeszkody dla wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. z uwagi na wskazane przez skarżącego okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem Sądu, podczas gdy okoliczności te nie stanowią o kwalifikowanej wadzie decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., zaś sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu poddać kontroli zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne także i w zakresie ewentualnych przesłanek skutkujących nieważnością, wskazanych w art. 156 k.p.a., co w konsekwencji powoduje, że wyrok, mocą którego prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej decyzji; 2. art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak oddalenia skargi na postanowienie o stwierdzenie nieważności oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia i wyrażenie sprzecznych z obowiązującym stanem prawnym wskazań co do dalszego postępowania, obligujących organ do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego w przedmiocie wydalenia ze służby skarżącego w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...], pomimo iż zachodzi negatywna przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w postaci upływu 30 lat od dnia doręczenia decyzji. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o oddalenie skargi. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie III Pismem z 30 września 2022 r. skarżący wskazał, że zwolnienie go z Prokuratury miało związek z przynależnością do [...] i przedłożył w załączeniu odpis tekstu [...] [...],[...] [...], opublikowanego na str. [...] tygodnika [...] Nr [...] [...]-[...][...]. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach podstaw kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Brak też podstaw do odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwałę NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie podważają skutecznie zgodności z prawem stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zakwestionował pogląd organu, że w tej sprawie istniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z [...] sierpnia 1982 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...] z powodu mocy wiążącej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 1982 r., sygn. akt II SA 1867/82. Zdaniem NSA nie jest zasadny zarzut podniesiony w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 61a k.p.a. w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a., nie ma bowiem racji skarżący kasacyjnie organ, że "wyrok, mocą którego prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej decyzji". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wskazuje, że ten problem prawny zakresu powagi rzeczy osądzonej w kontekście administracyjnych trybów nadzwyczajnych był przedmiotem uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której przyjęto, że fakt wydania uprzednio prawomocnego wyroku oddalającego skargę na decyzję nie stanowi automatycznie przeszkody do rozpoznania żądania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Taką przeszkodą będzie bowiem stanowił jedynie wówczas, "gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 kpa.". Za tym stanowiskiem przemawiają argumenty wskazane przez NSA w uzasadnieniu tej uchwały, których w tym miejscu nie ma potrzeby szczegółowo powtarzać. Odwołując się do powołanego w skardze kasacyjnej art. 170 p.p.s.a. stanowiącego, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby i art. 171 p.p.s.a., który przewiduje, że prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia", należy jedynie podkreślić, że fakt oddalenia skargi na decyzję przez sąd administracyjny zamyka możliwość uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte były zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Każdorazowo niezbędne jest zatem ustalenie, czy uprzednie oddalenie skargi przez sąd nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia - będzie to stanowić przesłankę uzasadniającą wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej, tj. materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się już uprzednio sąd oceniając zgodność z prawem spornej decyzji. Natomiast w przeciwnym wypadku, tj. gdy w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji wskazane zostaną okoliczności, które nie były objęte uprzednim orzeczeniem sądu – takie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. Trafności tego poglądu nie podważa akcentowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argument, że "skoro decyzja podlegała ocenie sądu i sąd orzekł, iż decyzja nie narusza prawa, to nie narusza ona również art. 156 k.p.a." (s. 8 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Rzeczywiście zgodnie z obowiązującymi przepisami WSA dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, z urzędu poddaje kontroli tę decyzję także w zakresie ewentualnych przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Możliwa jest jednak taka sytuacja, w której w żądaniu stwierdzenia nieważności wskazane będą okoliczności, które pozostawały poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. Zasadnie zatem WSA uznał w niniejszej sprawie, że niezbędne jest dokonanie porównania treści wyroku NSA z 17 lutego 1983 r. sygn. II SA 1867/82 z treścią złożonego w niniejszej sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności. Trafny jest też wynik tej oceny tj. stwierdzenie, że ponieważ NSA w powołanym wyroku nie zajmował się badaniem tego, czy zaskarżona decyzja także naruszała rażąco prawo, w tym wolności konstytucyjne i ratyfikowane przez [...] międzynarodowe pakty człowieka -nie zachodziła w niniejszej sprawie podstawa do odmowy wszczęcia postępowania z powodu uprzedniego wydania prawomocnego wyroku NSA z 17 lutego 1983 r., sygn. II SA 1867/82, oddalającego skargę na sporną decyzję. W tej sprawie zachodzi bowiem drugi z wymienionych powyżej przypadków, tj. w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji wskazane zostały okoliczności, które nie były objęte uprzednim orzeczeniem sądu. WSA te okoliczności szczegółowo przytoczył, czego nie ma potrzeby w tym miejscu powtarzać, skoro skarżący kasacyjnie tych szczegółowych kwestii nie podważa, a wręcz przeciwnie – potwierdza, że oddalenie skargi przez NSA "nie nastąpiło w wyniku rozważenia przez ten sąd wskazywanych we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczności" (s. 10 uzasadnienia skargi kasacyjnej). Stanowisko skarżącego kasacyjnie organu jest zresztą niekonsekwentne – z jednej bowiem strony uważa, że zasadna była w tej sprawie odmowa wszczęcia postępowania, a więc rozstrzygnięcie procesowe zamykające drogę do rozstrzygania merytorycznego w ramach trybu nadzwyczajnego z uwagi na wcześniejsze prawomocne oddalenie skargi przez NSA, a z drugiej strony rozważa i ocenia trafność przesłanek powołanych we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazując, że "okoliczności te nie odpowiadają przesłankom kwalifikującym do wzruszenia decyzji w trybie art. 156 k.p.a." (s. 10 uzasadnienia skargi kasacyjnej), a zatem dokonuje merytorycznej oceny zasadności powołanych we wniosku przesłanek nieważności, co mogłoby być przedmiotem analizy i oceny dopiero we wszczętym postępowaniu administracyjnym. Nie mógł zostać uwzględniony także drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, tj. zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez brak oddalenia skargi na zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia, pomimo iż zachodzi negatywna przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w postaci upływu 30 lat od dnia doręczenia decyzji. WSA nie mógł naruszyć art. 158 § 3 k.p.a., bo organ wydając zaskarżone postanowienie tego przepisu nie stosował, gdyż w dacie orzekania przez organ przepis ten jeszcze nie obowiązywał. Dopiero bowiem w dniu 16 września 2021 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. 1491; dalej: ustawa zmieniająca), która w art. 1 dodała art. 158 § 3 k.p.a. wprowadzający zasadę, że jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji). Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu na datę jego wydania, nie mógł zatem kontrolować tego aktu z punktu widzenia zgodności z prawem, które w dacie wydawania postanowienia przez organ jeszcze nie obowiązywało. Należy nadto zauważyć, że w zaskarżonym wyroku Sąd odwołał się wprawdzie do argumentu zawartego w piśmie organu związanego z upływam czasu od podjęcia decyzji, ale w ślad za organem WSA wskazał art. 158 § 2 k.p.a., a nie art. 158 § 3 k.p.a. WSA w zaskarżonym wyroku nie wypowiedział się zatem wiążąco co do art. 158 § 3 k.p.a. W kontekście wskazanej zmiany normatywnej, która nie istniała jeszcze w dacie orzekania przez organ, ale istniała już w dacie orzekania przez Sąd, trafny jest pogląd skarżącego kasacyjnie organu, że nieprawidłowe było zawarte w zaskarżonym wyroku wskazanie co do dalszego postępowania, obligujące organ do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego w przedmiocie wydalenia ze służby skarżącego w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...]. W tej części uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zatem błędne, co jednak nie podważa prawidłowości samego rozstrzygnięcia Sądu. Ponownie orzekając, organ powinien uwzględnić aktualny stan prawny obowiązujący w dacie ponownego orzekania w tej sprawie, a więc rozważyć, czy w niniejszej sprawie zachodzić będzie podstawa do zastosowania art. 158 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla przy tym, że wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, "chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, gdyż wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a.