II GSK 1680/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-20
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Anna Robotowska, Jan Bała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogły odmówić przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2008 oraz nałożyć sankcję z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej, opierając się na wynikach kontroli terenowej i opinii biegłego, mimo zarzutów strony skarżącej o wadliwości tych dowodów i naruszeniu przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował ustalenia faktyczne organów, które opierały się na wynikach kontroli terenowej, dokumentacji fotograficznej oraz opinii biegłego. Sąd uznał, że mimo pewnych wad formalnych protokołów kontroli, ustalenia dotyczące niewłaściwej obsady sadzonek orzecha włoskiego i braku należytej kultury rolnej znalazły potwierdzenie w innych dowodach, takich jak zeznania inspektorów, materiał fotograficzny i opinia biegłego. W związku z tym, skarga kasacyjna, która kwestionowała te ustalenia i zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, nie zasługiwała na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. Kontrola wykazała nieprawidłowości, w szczególności zbyt małą liczbę sadzonek orzecha włoskiego na hektar. Po kilku decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji oraz wyroku WSA uchylającym poprzednie decyzje, organy ponownie rozpoznały sprawę, dopuszczając dowód z opinii biegłego i przesłuchania inspektorów. Ostatecznie Dyrektor Oddziału utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania części płatności. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M. T. P. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Anna Robotowska Jan Bała (spr.) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 742/10 w sprawie ze skargi M. T. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. T. P. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 742/10, oddalił skargę M. T. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: Dyrektor Oddziału) z [...] listopada 2010 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008.
Podstawę wyroku stanowiły następujące ustalenia faktyczne.
W dniu [...] maja 2008 r. M. T. P. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w B. P. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do części deklarowanych działek rolnych.
W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu. Z protokołu kontroli – do którego wnioskodawca złożył szereg zastrzeżeń – wynikało, iż na zadeklarowanych działkach stwierdzono szereg nieprawidłowości, w szczególności dotyczących zbyt małej liczby sadzonek orzecha włoskiego i jarząbu pospolitego w przeliczeniu na hektar powierzchni.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. (dalej: Kierownik Biura) decyzją z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatności do owoców miękkich zgodnie z żądaniem strony, płatności JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania płatności UPO.
Za podstawę ustaleń faktycznych organ przyjął informacje zawarte w protokole z kontroli na miejscu, z których wynikało, że na szeregu działkach rolnych obsada orzecha włoskiego była poniżej 50 sztuk na jeden hektar powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności do tych działek.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołania do Dyrektora Oddziału.
Dyrektor Oddziału, decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji był brak podpisów pięciu inspektorów terenowych na protokole kontroli, w której brali oni udział.
Kierownik Biura decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...], przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową i przejściową płatność z tytułu owoców miękkich oraz odmówił przyznania płatności UPO, nakładając przy tym sankcję trzyletnią.
Od decyzji tej skarżący ponownie złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału decyzją z [...] października 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, motywując swoje rozstrzygnięcie wynikami kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w lipcu 2008 r. Zdaniem organu II instancji pozwalały one uznać, że wnioskodawca zawyżył deklarowane powierzchnie uprawniające do przyznania płatności. Dyrektor Oddziału jednocześnie podkreślił, że brak jest podstaw do podważania opinii i ocen wyrażonych przez pracowników organu zawartych w protokole kontroli na miejscu, a korekty danych zawartych w raporcie z kontroli nie dyskwalifikują raportu jako dokumentu, na którym organ I instancji oprał swoje rozstrzygnięcie.
Od tej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który wyrokiem z [...] lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału z [...] października 2009 r. oraz decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2009 r. Sąd wskazał, iż w aktach sprawy brak jest upoważnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole w gospodarstwie skarżącego oraz fotografii, na które powołują się w rozstrzygnięciach organy. Zdaniem Sądu, uniemożliwia to pełną kontrolę wydanych rozstrzygnięć. Sąd zaznaczył jednocześnie, że ustalenie, czy określone uprawy były sadem orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego czy też łąką lub ugorem wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 k.p.a., a zatem niezbędne jest powołanie w sprawie biegłego. Sąd zalecił, by organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy w oparciu o przeprowadzone dodatkowe dowody w sprawie, w tym opinię biegłego, ustaliły ponownie stan faktyczny. Organ powinien też załączyć do akt sprawy upoważnienie do kontroli oraz materiał dowodowy, który nie został przedstawiony dotychczas Sądowi.
Kierownik Biura w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] sierpnia 2010 r., nr [...], przyznał skarżącemu płatności do owoców miękkich zgodnie z żądaniem strony, płatności JPO w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania płatności UPO. Organ wskazał, że przeprowadzając ponownie postępowanie, wyjaśnił wszystkie nieścisłości związane z raportem z kontroli obszarowej gospodarstwa skarżącego. Dopuścił bowiem dowód z raportu czynności kontrolnych nr [...] wraz z płytą CD; z przesłuchania inspektorów terenowych wykonujących kontrole na miejscu na okoliczność ustalenia stanu faktycznego na działkach rolnych podczas kontroli w gospodarstwie skarżącego i warunków sporządzenia dokumentacji z przeprowadzonej kontroli oraz z map glebowo-rolniczych. Ponadto, organ dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność oceny plantacji upraw sadowniczych orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego i bzu czarnego i zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. w plantacji założonej w rolnictwie ekologicznym przez skarżącego.
Zdaniem organu, ustalenia poczynione na podstawie tych dowodów pozwoliły na uznanie, że wyniki kontroli w gospodarstwie skarżącego odpowiadają prawdzie.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału decyzją z [...] listopada 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż kontrola na miejscu przeprowadzona w lipcu 2008 r. wykazała, że wnioskodawca zawyżył powierzchnie deklarowane uprawniające do przyznania płatności. Podkreślił jednocześnie, że wyniki przeprowadzonej kontroli znalazły potwierdzenie także w zeznaniach inspektorów terenowych i opinii biegłego. Ponadto wskazał, że sporządzony raport z kontroli jest prawidłowy, a skreślenia i poprawki, które zawiera – jako uchybienia formalne – nie mają wpływu na wynik sprawy.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wniósł skarżący, żądając jej uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 742/10, oddalił skargę na decyzję Dyrektora Oddziału z [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że organy, ponownie rozpoznając sprawę, uzupełniły postępowanie dowodowego w sposób odpowiadający zaleceniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z [...] lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09. W szczególności, zdaniem Sądu I instancji, w sprawie wyjaśniono wszelkie wątpliwości związane z prawidłowością przygotowania raportu z kontroli w gospodarstwie skarżącego oraz przeprowadzono zalecony przez Sąd w powołanym wyżej wyroku dowód z opinii biegłego. W przekonaniu Sądu I instancji wykazano, że ustalenia wynikające z ostatecznej wersji protokołu z czynności kontrolnych zostały dokonane w trakcie kontroli na miejscu, a tym samym, iż w rzeczywistości skarżący zawyżył powierzchnię upraw deklarowanych w stosunku do faktycznie użytkowanych. Na działkach występowały uprawy inne niż zadeklarowane w UPO, a ilość sadzonek orzecha włoskiego wynosiła mniej niż 50 sztuk na jeden hektar.
Sąd I instancji uznał ponadto, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. W szczególności Sąd uznał, że organy nie naruszyły wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. W przekonaniu Sądu, wszelkie ustalenia organów znajdują bowiem potwierdzenie w uzupełnionym materiale dowodowym, a opinia biegłego oparta na fotografiach wykonanych podczas kontroli na miejscu potwierdziła jej wyniki. Jednocześnie, Sąd zwrócił uwagę, że organy uwzględniały co do zasady składane przez skarżącego wnioski dowodowe, gdy zaś tego nie czyniły – działanie to było usprawiedliwione. W szczególności słusznie nie zaliczyły one do materiału dowodowego protokołów kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego za 2010 r., ponieważ dokumenty te odzwierciedlają stan działek rolnych w 2010 r., a zatem nie mają znaczenia w kwestii przyznania płatności za 2008 r.
Sąd I instancji ponadto stwierdził, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Z opinii biegłego jednoznacznie bowiem wynika, że w okresie trzech ostatnich lat w sadzie/plantacji skarżącego nie wykonano stosownych prac. Pozwoliło to uznać, że skarżący nie utrzymywał spornych działek rolnych w należytej kulturze rolnej, do czego na mocy tego przepisu rozporządzenia był zobowiązany.
Sąd I instancji przyznał wprawdzie, że postępowanie prowadzone przez organy ARiMR trwało dłużej niż przewidują to przepisy k.p.a., ale stan ten nie prowadził do naruszenia art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. Jedną z jego przyczyn była bowiem konieczność rozpatrywania składanych przez skarżącego licznych wniosków.
Ponadto, Sąd I instancji, odnosząc się do złożonej przez skarżącego [...] kwietnia 2011 r. opinii z zakresu badania pisma ręcznego, wskazał, iż jej treść nie mogła mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ponieważ opinia została sporządzona w terminie późniejszym niż data wydania zaskarżonej decyzji, a zatem nie była znana organom.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł M. P., żądając uchylenia wyroku Sądu I instancji w całości, przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Kasator oparł skargę kasacyjną na obu podstawach przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.)
Skarżący zarzucił kwestionowanemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
a) przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 2a i ust. 2 pkt 3 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów bezpośredniej pomocy w zakresie wspólnej polityki oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, w sytuacji gdy brak było przesłanek i przepisów prawa do odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2008 i nałożenia kary z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej za 2008 r.;
b) przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z [...] lutego 2009 r., polegające na uznaniu przez Sąd, iż organy prawidłowo określiły podczas kontroli w dniach [...] – [....] r. warunki kwalifikowalności sadzonek orzecha włoskiego ze względu na jego wysokość, gdy w rzeczywistości przepisy wprowadzające ograniczenia wielkości sadzonki obowiązują od dnia [...].11.2009 r. i dotyczą realizowanych programów rolnośrodowiskowych i dosadzeń sadzonek orzecha, a nie płatności obszarowych.
Ponadto, kasator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. i art. 68 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż poprawnym było oparcie się w głównej mierze przez organy na protokole kontroli przeprowadzonej w dniach [...] – [...] r. i opinii biegłego oraz dopuszczeniu tej opinii w charakterze dowodu, w sytuacji gdy oba te dowody obarczone są licznymi wadami i których ustalenia skarżący kwestionował, a postępowanie dowodowe prowadzone było przez organy bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy;
b) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 2 k.p.a. i 71 k.p.a. poprzez uznanie, iż protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach [....] – [....] r. został sporządzony w sposób prawidłowy odpowiadający wymogom proceduralnym polegającym na uzyskaniu wymaganych podpisów wszystkich osób uczestniczących w kontroli gospodarstwa przed powstaniem ostatecznej wersji protokołu, co w niniejszej sprawie nie zostało dochowane;
c) przepisu art. 153 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu przedmiotowego przepisu pomimo wystąpienia przesłanek do jego zastosowania, tj. nieprzeprowadzenia przez organ administracyjny ponownej kontroli na miejscu, mimo iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09, wskazał na konieczność dokonania dokładnego liczenia ilości sadzonek na jednostkę powierzchni gruntu z dokładnością co do jednej sztuki, uznając za niemiarodajne zawarte w raporcie stwierdzenia wskazujące na szacunkowe lub w przybliżeniu ilości stwierdzonych sadzonek.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że organy ARiMR oparły się w niniejszej sprawie na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. W szczególności skarżący wskazał, że niedopuszczalne było uznanie ustaleń z kontroli na miejscu za prawidłowe, a w konsekwencji za pozwalające na wykluczenie powierzchni gruntu rolnego z dopłat. W opinii skarżącego kontrola została przeprowadzona, a jej wyniki utrwalone, z naruszeniem przepisów procesowych. Co więcej, zdaniem kasatora, możliwość oparcia się na wynikach kontroli wprost wykluczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09, którym organy ARiMR były w niniejszej sprawie związane.
Ponadto, skarżący podniósł, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że producent rolny nie realizował planu działalności rolnośrodowiskowej. W opinii kasatora, takiemu wnioskowi przeczy wiedza i doświadczenie rolnicze skarżącego, doradcy rolnośrodowiskowego i jednostki certyfikującej.
Kasator podkreślił również, że za nieprawidłowe uznać należy stanowisko organów ARiMR utrzymane zaskarżonym wyrokiem, iż do płatności nie kwalifikują się sadzonki, których wysokość jest niższa niż 80 cm. Wymóg utrzymania kwalifikowalności uprawy sadowniczej ze względu na wysokość sadzonki orzecha włoskiego – w opinii skarżącego – nie dotyczy systemu płatności obszarowych.
W konkluzji kasator podkreślił, że czynności wykonane przez organy obu instancji mające na celu realizację wskazań zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie doprowadziły do uzupełnienia postępowania dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie prawidłowości sporządzenia materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga ta została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności ocenie podlegają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony prawidłowo, bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa procesowego, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone, dotyczą w istocie tego, iż Sąd I instancji wadliwie zaakceptował ustalenia faktyczne organu oparte w głównej mierze na wynikach kontroli przeprowadzonych w okresie od [...] lipca do [...] lipca 2008 r. oraz na podstawie opinii biegłego, mimo że te dowody obarczone były licznymi wadami, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zarzutu nie podziela.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji miał bowiem podstawy do przyjęcia, iż organ na podstawie wyników kontroli na miejscu, dokumentacji fotograficznej oraz opinii biegłego niewadliwie ustalił, iż na działkach rolnych ilość sadzonek orzecha włoskiego wynosiła mniej niż 50 sztuk na 1 ha. Wprawdzie w protokole z kontroli zawarto jedynie dość ogólną informację, iż "kilkanaście sadzonek; ok. 20 sztuk o wysokości 15–40 cm; wypad sadzonek w ilości 30–40%, lecz z treści raportu z kontroli, jak i późniejszych zeznań inspektorów terenowych wynika, że sadzonki były liczone na każdej działce rolnej, co potwierdza szkic uzyskany przez nałożenie obrazu GPS na mapę ewidencyjną oraz materiał fotograficzny. Ustalenia te zostały też naniesione w raporcie z czynności kontrolnych.
W konsekwencji nie można też podzielić poglądu, iż Sąd I instancji naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż organ nie zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku WSA z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 586/09, w którym to wyroku zalecono dokonanie liczenia ilości sadzonek na jednostkę powierzchni gruntu.
Z ustaleń organu, zaakceptowanych przez Sąd I instancji nie wynika również – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – aby z płatności zostały wyłączone sadzonki orzecha, których wysokość była niższa niż 80 cm, a w konsekwencji, aby Sąd I instancji stosował § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (...) z dnia 24 lutego 2009 r., który dotyczy realizowanych programów rolnośrodowiskowych i dosadzeń orzecha, a nie płatności obszarowych.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokołu kontroli, zeznań świadków i opinii biegłego) Sąd I instancji miał też podstawy do oceny, iż organ niewadliwie ustalił, że spornych działek skarżący nie utrzymywał w należytej kulturze rolnej. Z opinii biegłego jednoznacznie wynikało, że w okresie ostatnich trzech lat na działkach nie wykonywano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujących czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w tej sprawie nie przyjmował też żadnych założeń dotyczących realizacji przez skarżącego planu działalności rolnośrodowiskowej, gdyż w sprawie chodziło o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a dla tych płatności istotne znaczenie miała okoliczność, czy grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących oceny przez Sąd I instancji protokołów z czynności kontrolnych, to stwierdzić należy, iż protokoły te naruszały niektóre z wymogów określonych w art. 68 i 69 k.p.a., lecz okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ustalenia faktyczne w tej sprawie nie zostały oparte wyłącznie na treści tych protokołów, gdyż istotne dla sprawy okoliczności znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków (w tym kontrolerów), materiale fotograficznym oraz opinii biegłego.
W końcu nie można też podzielić zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1, 2, 2a i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 25 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. i art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., gdyż zarzut ten opiera się na założeniu, iż w sprawie dokonano wadliwych ustaleń faktycznych dotyczących przesłanek przyznania płatności bezpośrednich.
W sytuacji zaś, gdy – jak już była o tym mowa na wstępie niniejszych rozważań – dokonana przez Sąd I instancji ocena stanu faktycznego była niewadliwa, to nie można mówić o naruszeniu powyższych przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło