II GSK 192/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 515/12 w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G.z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] stycznia 2010 r. Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w G. zaskarżył wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu w ramach naruszenia prawa materialnego między innymi art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540, dalej: ustawa o grach hazardowych); art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 98.204.37) w związku z art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych podlegał notyfikacji Komisji w trybie art. 8 ust. 1 Dyrektywy a wobec jej braku przepis ten nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych i innych jednostek przez organy administracji publicznej oraz art. 118 w zw. z art. 144 ustawy w zw. z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 7 Konstytucji RP polegające na niewłaściwej wykładni art. 118 w zw. z art. 144 ustawy poprzez przyjęcie, że w przypadku uznania art. 129 ust. 2 ustawy za normę o charakterze technicznym, przepisy te umożliwiają zastosowanie do wniosku skarżącej przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz wydanie orzeczenia poza granicami kompetencji przyznanej sądom administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeśli rozstrzygnięcie prawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania (por. postanowienie z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt I GZ 157/13). Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., w sprawie o sygnaturze II GSK 686/13 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji RP, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ?". W uzasadnieniu postanowienia wyraźnie wskazano, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust.1 i art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. nr 4, poz. 27 ze zm.). Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust.3 Konstytucji. Podkreślono również, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej w art. 90 Konstytucji. Przemawia to więc za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że regulacja zawarta w art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, określająca, że urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, stanowi punkt wyjścia dla oceny zgodności z wymienionymi w postanowieniu dnia 15 stycznia 2014 r. wzorcami konstytucyjnymi przepisów jak podniesiony w skardze kasacyjnej art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych zgodnie, z którym postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się oraz art. 138 ust. 1 określającego, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 2, nie mogą być przedłużane. Niewątpliwym jest zatem, że rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii konstytucyjności bądź niekonstytucyjności art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, mającego wpływ na zagadnienie stosowania art. 129 ust. 2 i art. 138 ust. 1 tej ustawy, mieć będzie również wpływ na kontrolę wyroku Sądu I instancji w aspekcie postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, które zgodnie z art. 183 p.p.s.a. determinują granice rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparci o art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.