II GSK 1949/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3101/13 w sprawie ze skargi M. Ch. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. J. na rzecz M. Ch. 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r. uchylił objętą skargą M. Ch. decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2013 r., w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym: w dniu 25 czerwca 2012 r. M. Ch. wniósł sprzeciw od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2011r. w sprawie udzielenia na rzecz A. J. prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Adapter szpuli drutu spawalniczego" nr [...]. Skarżący uzasadniając sprzeciw wskazał, że sporny wzór użytkowy nie był w dacie jego zgłoszenia do organu nowy, albowiem był już znany z produkcji i sprzedaży pod nazwą "adapter S 3". Skarżący podkreślił, że produkowane przez A. J. od 2004 r. rozwiązanie było zgłoszone do ochrony pod tytułem "Adapter szpuli drutu spawalniczego", oznaczone numerem [...]. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przedłożył płytę CD-R nagraną w dni 6 czerwca 2012 r. z ofertą produktów firmy A. J. – P. jak również wskazał, co wynikało ze złożonych zdjęć, że na stronie internetowej tej firmy znajdowały się informacje dotyczące oferty sprzedaży "Adaptera S 8", produkowanego od 2004 r. Zdaniem skarżącego porównanie zastrzeżeń spornego wzoru użytkowego ze zdjęciami oferowanego w sprzedaży adaptera, wskazywało że rozwiązania te są identyczne. Skarżący podniósł ponadto, że przed datą pierwszeństwa wzoru użytkowego oznaczonego numerem [...], rozwiązanie sprzedawane było przez uprawnionego pod nazwą "adapter szpuli S 3". W odpowiedzi A. J. wniosła o oddalenie sprzeciwu, uznając że nie zostało wykazane, aby w dacie zgłoszenia spornego wzoru użytkowego był już znany adapter drutu spawalniczego jak również nie został uzasadniony zarzutu braku nowości spornego rozwiązania. Uprawniona podnosiła, że produkowany od 2004 r. adapter o symbolu S 3 posiadał inny kształt i inne rozwiązanie zabezpieczające szpulę niż adapter, na który wniesiono zgłoszenie na wzór użytkowy. Objętą skargą decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw stwierdzając, że z przedstawionych dokumentów nie wynikało, aby sporny adapter szpuli drutu spawalniczego nie spełniała wymogu nowości w rozumieniu art. 94 i art. 25 ust. 1 w zw. z art. 100 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm. dalej: p.w.p.). Żaden z przedstawionych dokumentów, w ocenie organu, nie przedstawiał rozwiązania, które stanowiłoby taki sam zespół cech technicznych jak wzór użytkowy i szkodziłby nowości zaś część materiałów nie miała charakteru powszechnie ujawnionego. Organ wskazał, odnosząc się do złożonej przez skarżącego płyty CD-R z przegraną stroną internetową firmy P., że w dniu wniesienia zgłoszenia na wzór użytkowy zmienione zostały dane na stronie internetowej, przy czym nie zmieniono symbolu S-8 w celu niewprowadzania klientów w błąd. Ponadto skarżący dokonał wydruku zabezpieczenia ze strony internetowej w czerwcu 2012 r. zaś uprawniona uzyskała prawo ochronne na wzór użytkowy w sierpniu 2011 r. W ocenie organu taki dowód nie mógł nie mógł być wystarczającym dowodem na brak nowości spornego rozwiązania. Odnosząc się do wystawionych przez uprawnioną faktur, potwierdzających zakup przez skarżącego "adaptera szpuli K-300" organ wyjaśnił, że były one wewnętrznymi dokumentami firmy, zawierającymi jedynie oznaczenia części, które były przedmiotem nabycia. Nie zawierały jakichkolwiek innych cech, wyróżniających się kształtem, budową przedmiotu jako całości bądź zestawieniem elementów niepołączonych ze sobą konstrukcyjnie, lub strukturą bądź materiałem. Sama nazwa nie mogła być dowodem na to, że zbyta część o takim właśnie oznaczeniu miała takie same cechy istotne jak część, która w 2009 r. została przez uprawnionego zgłoszona do uzyskania prawa ochronnego. Sąd I instancji uchylając tą decyzję stwierdził, że został ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na treść art. 246 p.w.p., Sąd podkreślił, że ramy postępowania przed organem zakreślały zarzuty i podstawa prawna wniesionego sprzeciwu, wobec czego na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody przedstawionej przez strony postępowania. Zasadnym był, wobec tego, zarzut dotyczący pominięcia i nierozpoznania wszystkich dowodów zgłoszonych wraz ze sprzeciwem – wydruku komputerowego ze strony internetowej firmy "S.-S.", w szczególności, że organ uznał za dowód podlegający ocenie wydruk pochodzący ze strony internetowej formy P.. Sąd zauważył, że organ wymieniając załączone do sprzeciwu dowody pominął dowód z wydruku komputerowego dotyczącego strony internetowej firmy "S.-S.". Za niewystarczające, w takim stanie sprawy, Sąd uznał stwierdzenie organu, że wydruk ten został załączony przy sprzeciwie i przed wydaniem rozstrzygnięcia zapoznał się ze wszystkimi dowodami w sprawie, a więc również z tym wydrukiem. Ocena tego dowodów dokonana przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę, była zdaniem Sądu również spóźniona. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, bowiem nie ustosunkował się w żaden sposób do przedstawionego przez skarżącego wydruku potwierdzającego w jego ocenie zarzut braku nowości spornego wzoru użytkowego, czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W podstawie prawnej Sąd I instancji podała art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). A. J. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w sytuacji w której WSA w W. powinien był skargę oddalić nie uwzględniając jej zarzutów opartych o art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. bowiem pominięcie przez Urząd Patentowy RP dowodu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w postaci wydruku ze strony internetowej – strony S. – S. nie stanowiło istotnego naruszenia powołanych przepisów k.p.a. Podnosząc ten zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzeni kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi M. Ch. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na jej bezzasadności i naruszenie przepisów proceduralnych dokonane przy jej sporządzaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów o do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi pierwszej instancji tylko naruszenie prawa procesowego, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w sytuacji w której WSA w W. powinien był skargę oddalić nie uwzględniając jej zarzutów opartych o art. 8, art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. bowiem pominięcie przez Urząd Patentowy RP dowodu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w postaci wydruku ze strony internetowej – strony "S. – S." nie stanowiło istotnego naruszenia powołanych przepisów k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił tego zarzutu. Rację ma Sąd I instancji, iż w niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję oddalającą sprzeciw w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru użytkowego był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z treścią art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem, co słusznie zaakcentował Sąd I instancji, w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a odnoszące się do postępowania dowodowego, z tym jednak zastrzeżeniem, iż odpowiedniość ich stosowania wiąże się ze specyfiką postępowania spornego, którego kontradyktoryjność winna być przy ustalaniu zakresu stosowania tych przepisów uwzględniona zwłaszcza co do inicjatywy dowodowej i obowiązków organu patentowego w tym względzie. W art. 7 k.p.a. unormowana została zasada ogólna prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest podstawą właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Art. 80 k.p.a. stanowi natomiast, iż organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. "W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa." (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). W analizowanej sprawie wnioskodawca sprzeciw wobec decyzji UP RP o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy oparł na zarzucie braku nowości wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 94 i art. 25 ust. 1 w zw. z art. 246 p.w.p. Urząd Patentowy, któremu sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w trybie art. 247 ust. 2 p.w.p. będąc związany sprzeciwem w powyższym zakresie był zobligowany do dokonania oceny zdolności do udzielenia ochrony przedmiotowego wzoru z punktu widzenia powołanych przepisów. Brak nowości spornego wzoru użytkowego może być podstawą unieważnienia prawa ochronnego przez Urząd Patentowy, jeżeli wnoszący sprzeciw - w trybie art. 246 p.w.p. – wykaże w oparciu o przedstawione dowody, że przedmiotowe rozwiązanie w dacie jego pierwszeństwa nie było nowe ze względu na jego wcześniejsze udostępnienie do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy wszystkie zastrzeżone cechy znamienne stosownie do art. 25 ust. 1-2 w zw. z art. 100 p.w.p. Rację ma Sąd I instancji, iż zarzut i wskazana podstawa prawna zakreśliły ramy postępowania przed UP RP, który w oparciu o dowody przedstawione przez strony winien wyjaśnić stan faktyczny sprawy. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał za słuszny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasad postępowania poprzez pominięcie i nierozpoznanie wszystkich dowodów zgłoszonych w treści sprzeciwu, a mianowicie wydruku komputerowego ze strony internetowej firmy "S.-S.". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu patentowego nie wynika, iż dokument ten był przedmiotem analizy tegoż organu. Urząd Patentowy RP w żaden sposób się nie ustosunkował do wskazanego wydruku, który w ocenie skarżącego potwierdzał zarzut braku nowości spornego wzoru użytkowego. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zdanie Sądu I instancji, iż Urząd Patentowy nie rozpoznał tej sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu pomieszczonego w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji w analizowanej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ pominięcie przez UP RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednego z dowodów dołączonych do sprzeciwu stanowiło istotne naruszenie wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.