II GSK 2052/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-12
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Dorota Dąbek, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może być nałożona na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji. W związku z tym, brak notyfikacji art. 14 ust. 1 tej ustawy nie wyklucza możliwości stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 do nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd podkreślił, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, niezależnie od posiadania koncesji lub zezwolenia.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu należący do Spółki automat do gry, który umożliwiał rozgrywanie gier w celach komercyjnych i miał charakter losowy. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na Spółkę karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki, która kwestionowała przepisy ustawy o grach hazardowych z powodu braku ich notyfikacji Komisji Europejskiej. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Op 296/15 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w Ch. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w Ch. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Op 296/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. (zwany dalej WSA, bądź Sądem I instancji) oddalił skargę A. Spółka z o.o. w Ch. (zwanej dalej Spółką) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 11 kwietnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w O. przeprowadzili kontrolę w lokalu umiejscowionym na terenie P. S. P. B. w O. przy ul. K., ujawniając tam automat do gry o nazwie Hot Spot Platin nr [...], należący do Spółki, umieszczony i użytkowany w tym lokalu na podstawie umowy zawartej w dniu 7 listopada 2013 r. Przeprowadzono wówczas eksperyment, a następnie wszczęto postępowanie karne skarbowe, w toku którego uzyskano opinię biegłego, potwierdzającą, że ujawnione podczas kontroli urządzenie umożliwia rozgrywanie gier w celach komercyjnych, a prowadzona na nich gra ma charakter losowy.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w O. wymierzył Spółce karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, z tytułu urządzania gier na ww. automacie poza kasynem gry – na podstawie art. 207 § 1 O.p. oraz art. 2 ust. 3-5, art. 4 ust. 2, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540, z późn. zm.), zwanej dalej także u.g.h.
W wyniku rozpoznania odwołania Spółki decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na ustalenia dokonane podczas kontroli oraz opinię biegłego sądowego. Wskazano, że prowadzenie gier na kontrolowanym automacie, uzależnione od uprzedniej wpłaty określonej sumy pieniędzy w celu uruchomienia automatu i rozegrania gier, świadczy o komercyjnym charakterze tych gier – które niewątpliwie były grami losowymi, wobec czego została spełniona przesłanka z art. 2 ust. 5 u.g.h. Ustosunkowując się do kwestii braku notyfikacji projektu ustawy, stosownie do wymogu z art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., organ przeprowadził obszerny wywód prawnym, uznając za prawidłowe stanowisko organu I instancji co do tego, że przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. nie można uznać, jak chce Spółka, za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 ww. dyrektywy, a zatem nieobowiązujący (nieskuteczny). Powołano się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt P 4/11, w świetle którego przepis art. 135 ust. 2 ustawy jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie narusza praw nabytych przedsiębiorców ani zasady ochrony interesów w toku. Z kolei stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 15/13, sądy i urzędy powinny stosować przepisy u.g.h. mimo braku notyfikacji Komisji Europejskiej, a wątpliwości co do ich obowiązywania może rozstrzygnąć tylko Trybunał Konstytucyjny. Z kolei w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14 orzeczono o zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
W skardze do WSA Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 oraz art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h., wskazując na niezgodność obowiązujących przepisów krajowych - u.g.h. z przepisami wspólnotowymi poprzez brak ich notyfikacji Komisji Europejskiej. W tej kwestii strona nawiązała do szeregu orzeczeń sądów administracyjnych i powszechnych oraz TSUE, podając że dla możliwości nałożenia kary pieniężnej konieczne jest łączne ustalenie, że gra jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h. oraz, że adresat decyzji wymierzającej karę był podmiotem urządzającym takie gry poza kasynem albo bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna. W szczególności Spółka akcentowała, że art. 6 ust. 1 u.g.h. oraz 14 ust. 1 u.g.h., a co za tym idzie, również art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. są niewątpliwie przepisami technicznymi. W wyniku braku notyfikacji u.g.h. przepisy te są nieobowiązujące od chwili ich uchwalenia i nie mogą być stosowane przez polskie sądy, a ich naruszenie nie może być podstawą odpowiedzialności podatkowej czy administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd I instancji, oddalając skargę, wskazał, że ustalenia organów nie zostały skutecznie podważone przez Spółkę. W zakresie dokonanej kwalifikacji oraz prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie można zarzucić organom naruszenia przepisów O.p., w szczególności art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 i art. 229 oraz innych zasad postępowania. Organy prawidłowo dokonały ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych podczas kontroli przeprowadzonej przed wszczęciem postępowania. Za dowód z dokumentu, istotny dla dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, prawidłowo została również uznana opinia biegłego sądowego sporządzona na potrzeby innego postępowania. Wprawdzie nie stanowiła ona opinii, o której mowa w art. 197 O.p., niemniej jednak zawierała wiadomości specjalne mające znaczenie dla potwierdzenia ustaleń z kontroli. Materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie był wystarczający do dokonania oceny charakteru spornego automatu i wobec tego trafnie organ przyjął, iż brak było podstaw do podejmowania innych czynności wyjaśniających. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, zasadnie przyjęto, że strona skarżąca urządzała, gry na automacie, w którym zainstalowane gry spełniały przesłanki z art. 2 ust. 5 u.g.h. Wobec braku wątpliwości co do charakteru gier urządzanych przez skarżącą, nie było więc podstaw do przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Za błędne uznano stanowisko Spółki w kwestii dopuszczalności rozstrzygnięcia o tym, czy gra jest grą na automacie, jedynie przez Ministra Finansów. WSA nie podzielił poglądu, że właściwy organ służby celnej, prowadzący postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń w zakresie charakteru gry i dokonania jej kwalifikacji na podstawie art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Wskazano natomiast na pogląd wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozważając możliwość ustalenia w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, czy w danym stanie faktycznym gra jest grą na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h., nie można pominąć unormowań zawartych w ustawie o Służbie Celnej. Brak przy tym argumentów prawnych dla przyjęcia, że efekt przeprowadzanych w tym trybie czynności kontrolnych nie może być wykorzystany w postępowaniu będącym następstwem ustaleń kontrolnych, a jedynie służyć ma do zasygnalizowania Ministrowi Finansów konieczności rozstrzygnięcia w odrębnym trybie, przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy ta gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy u.g.h., na co wskazywał wynik eksperymentu. W konsekwencji przyjąć można, że organy służby celnej w postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., posiadają autonomiczne uprawnienie do dokonywania własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek do wymierzenia kary, a w ramach tych ustaleń do dokonania samodzielnej oceny charakteru gry. W konsekwencji WSA stwierdził, że ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpywał przesłanki odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i tym samym nałożenia na skarżącą kary, o której mowa w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Przechodząc do zarzutów dotyczących braku notyfikacji ustawy Komisji Europejskiej i naruszenia prawa unijnego, Sąd I instancji wskazał na podstaw prawnych do wyłączenia stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – wobec czego w świetle ustalenia okoliczności wyczerpujących delikt administracyjny z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy, zaskarżoną decyzją prawidłowo nałożono na skarżącą karę określoną w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Końcowo WSA, powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 183/14, stwierdził że nie można uznać, że wobec braku notyfikacji technicznego przepisu art. 14 u.g.h. automatycznie brak jest podstaw do stosowania regulacji art. 89 ustawy, niezależnie od ich charakteru. Podejściu temu sprzeciwia się bowiem zasada podstawowa, którą jest zasadą ochrony porządku prawnego przed jego naruszeniami.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodła Spółka, formułując zarzuty:
I. naruszenia prawa materialnego, tj.:
1) art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz ww. przepisów dyrektywy 98/34, wyrażającą się mylnym założeniem, że kara pieniężna z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. mogła być zastosowana względem skarżącej, podczas gdy przepisy ten wskutek zaniechania przez Rzeczpospolitą Polską obowiązku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, jako nienotyfikowana "regulacja techniczna" nie mogą być stosowane, a tym samym nie mogą być prawną podstawą nałożenia na Skarżącej ujemnej sankcji finansowej; z powyższym błędem wiąże się zaś mylne niezastosowanie przez Sąd wynikającej z przepisów dyrektywy 98/34/WE w świetle wykładni TSUE sankcji bezskuteczności względem art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., co przesądza o niezasadności wymierzonej kary pieniężnej;
2) art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię rzeczonych przepisów, jak również niewłaściwe ich zastosowanie wskutek:
- braku stwierdzenia "technicznego charakteru" art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz wynikającej z tego niemożności zastosowania jako sprzężonej normy sankcjonującej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;
- zaniechania uznania, że pomiędzy art. 14 ust. 1 u.g.h., a art. 6 ust. 1 u.g.h. oraz art. 23a i n. u.g.h. nie zachodzi związek wskazujący na "techniczny charakter" tychże norm, uniemożliwiający zastosowanie normy sankcjonującej z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jako urzeczywistniającej nienotyfikowany zakaz z art. 14 ust. 1 u.g.h., podczas gdy przepis z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. jako norma sankcjonująca nakaz posiadania koncesji (możliwej do uzyskania wyłącznie na kasyno gry) oraz obowiązek zarejestrowania automatu do gier (procedury możliwej do zainicjowania i dopełnienia wyłącznie przez podmiot posiadający koncesję, udzielanej wyłącznie na kasyno gry) nieuchronnie prowadzi do urzeczywistnienia nie notyfikowanego art. 14 ust. 1 u.g.h. jako jego podstawowej, zasadniczej normy sprzężonej sankcjonowanej, co wyklucza zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożenie na skarżącą karę pieniężną na podstawie ust. 2 pkt 1 tego przepisu, w konsekwencji braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, co czyni niezasadnym wymierzenie kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu, zgodnie z wiążącą wykładnią Trybunału Sprawiedliwości UE dokonaną wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213, C-214 i C-217/11 (FORTUNA i inni) oraz wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 (Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej);
II. mogącej mieć istotny wpływ na wynik sprawy obrazy przepisów postępowania w postaci naruszenia:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, w sytuacji, gdy przy rozważeniu całokształtu sprawy istniały podstawy do uchylenia decyzji i uwzględnienia skargi, gdyż art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jako norma sankcjonująca wespół z sankcjonowanym nim art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną", co powoduje, iż zgodnie z koncepcją norm sprzężonych, w braku możliwości zastosowania norm sankcjonowanych niemożliwe jest również zastosowanie norm sankcjonujących, co wyklucza w stanie faktycznym sprawy wymierzenie skarżącej jakiejkolwiek kary pieniężnej z art. 89 u.g.h.;
2) art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym poprzez mylne uznanie jakoby orzeczenie TK z dnia 11 marca 2015 r. (P 4/14) wskazywało na brak przeszkód do stosowania art. art. 14 ust. 1 u.g.h. i z art. 89 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.g._h., gdy tymczasem rozstrzygnięcie to dotyczyło problematyki ważności oraz obowiązywania ww. przepisów (ich konstytucyjności), nie zaś ich zgodności z prawem unijnym, a tym samym powinności odmowy ich stosowania, co do której wypowiedział się już w szeregu orzeczeń wyłącznie kompetentny w tej materii TSUE (wyraźnie przesądzając o bezskuteczności nienotyfikowanych norm technicznych), z czym wiąże się błędne nierozróżnienie pomiędzy nieważnością przepisu prawnego a jego nieskutecznością, podczas gdy jedynie ta druga sankcja dotyczy "przepisów technicznych", które nie zostały notyfikowane, powodując niemożność ich zastosowania, natomiast przepisy te obowiązują i nadal pozostają w obrocie prawnym, nie mogą być jednak aplikowane wobec jednostek, zaś każdy Sąd czy organ może (ma obowiązek) samodzielnie odmówić ich zastosowania (vide: wyrok TSUE z dnia 9 marca 1978 r. Simmenthal).
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a., alternatywnie o uchylenie tego orzeczenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA, oraz o zasądzenie na swoja rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest więc na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Jak wynika ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, opartych na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który, kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. w przedmiocie nałożenia na skarżącą kasacyjnie Spółkę kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stwierdził że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. W kontekście odnoszącym się do ustaleń faktycznych, których niewadliwe przeprowadzenie przez organ administracji uzasadniało przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji przyjął, że uzasadniały one nałożenie na Spółkę kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku ust. 2 pkt 2 u.g.h. W tym zakresie WSA przyjął, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry, a urządzane gry były grami, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Ta zasadnicza okoliczność, stanowiąca element faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie jest podważana przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Uwzględniając przywołane okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, których prawidłowość nie została podważona, stwierdzić należy, że organy administracji uprawnione były do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej – w sytuacji, gdy z ustaleń tych wynika, że działanie strony realizowało znamiona deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przepis ten stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W oparciu o ten właśnie przepis została nałożona na skarżącą kara pieniężna w wysokości zgodnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. W konsekwencji powołana przez organ podstawa prawna nałożenia kary była więc prawidłowa. Przywołany przepis jest bowiem adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany - a więc sprzeczny z ustawą - urządza gry na automatach. W jego świetle, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą – które w rozpatrywanej sprawie nie zostały podważone – uznać należy fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. oraz ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach.
Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16, stanowiącej w punkcie 2 jej sentencji, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Powyższą uchwałą skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany mocą art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym, istniały faktyczne oraz prawne podstawy do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zdołał tego skutecznie zakwestionować.
Nieusprawiedliwione są także te zarzuty skargi kasacyjnej, które, opierając się na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., zmierzają do wykazania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wymienionych w tych zarzutach przepisów u.g.h. oraz dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnie odnośnie technicznego charakteru przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i odnośnie do charakteru relacji zachodzącej między tym przepisem a art. 14 ust. 1 u.g.h. Kwestia ta stanowiła przedmiot wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie przywoływanej już uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. Zgodnie z punktem 1 sentencji tej uchwały, art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
Nietrafna okazała się również argumentacja skarżącej kasacyjnie dotycząca naruszenia art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym. WSA nie mógł bowiem naruszyć wymienionego przepisu prawa i wynikającej z niego zasady skargowości, obowiązującej w postępowaniu przed sądem konstytucyjnym. Zgodnie z tą regulacją Trybunał, orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi. Z treści tego przepisu wprost i wyraźnie zatem wynika, że Sąd I instancji nie jest jego adresatem. Inną natomiast kwestię stanowi to, czy kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, Sąd I instancji zasadnie i trafnie odwoływał się do argumentu z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 4/14. Niezależnie bowiem od oceny tego rodzaju sytuacji, w kontekście uwzględniającym dotychczas przedstawione argumenty, w tym zwłaszcza – w odniesieniu do konsekwencji wynikających z art. 184 in fine p.p.s.a. – argumenty prezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GPS 1/16, brak podstaw do twierdzenia, że wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Zawarte w pkt II wyroku orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło