II GSK 2110/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-04

Skład orzekający: Anna Robotowska, Hanna Kamińska, Magdalena Bosakirska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który nie posiada własnego numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, przysługują płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli we wniosku posłużył się numerem identyfikacyjnym zmarłej matki?
Ratio decidendi
Rolnik ubiegający się o płatności bezpośrednie musi spełnić wszystkie wymagania prawne, w tym posiadać własny, niepowtarzalny numer identyfikacyjny producenta rolnego. Numer ten jest nadawany indywidualnie i nie przechodzi na następcę prawnego. Skoro skarżący nie złożył wniosku o nadanie własnego numeru identyfikacyjnego i posłużył się numerem zmarłej matki, organy prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie przyznania płatności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, posługując się numerem identyfikacyjnym zmarłej matki. Organy umorzyły postępowanie, ponieważ skarżący nie był zarejestrowany jako producent rolny i nie posiadał własnego numeru identyfikacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak własnego numeru identyfikacyjnego uniemożliwia przyznanie płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędziowie NSA Hanna Kamińska Magdalena Bosakirska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 607/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 607/11 oddalił skargę [...] (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie przyznania płatności. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. [...] złożył w dniu 11 maja 2006 r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej do gruntów rolnych (dalej OB.) na rok 2006 obejmujących jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą płatność obszarową (UPO). Wniosek złożony został przez [...], jednak na nazwisko [...]. Podczas kontroli wniosku stwierdzono, ze dane zawarte we wniosku odnośnie działek Nr [...] i powiązanych z nimi działek rolnych są niezgodne z informacjami zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków, co spowodowało wezwania [...] do złożenia wyjaśnień. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] umorzono postępowania w sprawie przyrzynania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 w całości. Przyczyną wydania rozstrzygnięcia było stwierdzenie okoliczności, które uniemożliwiały [...] ubieganie się o przedmiotowe płatności w imieniu własnym oraz w imieniu swojej matki [...] lub też przejęcie tych płatności po zmarłej, z powodu braku rejestracji skarżącego jako producenta rolnego. Skarżący w dniu 1 sierpnia 2007 roku złożył odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Dyrektor [...] OR ARiMR odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 854/09 uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając, że organ odwoławczy nie dość wnikliwie przeanalizował okoliczności nieterminowego wniesienia odwołania. Dyrektor [...] OR ARiMR postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia odwołani od decyzji nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, od której skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 819/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organu II instancji, wskazując, że zaskarżona decyzja została podpisana przez tą samą osobę, która podpisała decyzje organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor [...] OR ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący usiłował uzyskać płatności bezpośrednie do gruntów na 2006 r., nie będąc zarejestrowanym producentem rolnym, gdyż złożony wniosek był opatrzony danymi matki skarżącego, podczas gdy [...] zmarła w dniu 25 grudnia 2004 r. Organ II instancji podkreślił, że numer producenta jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego a [...] do dnia dzisiejszego nie zarejestrował się jako producent rolny, co skutecznie uniemożliwia mu ubieganie się o wsparcie ARiMR w imieniu własnym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 oraz art. 163, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 5, art. 105 § 1 oraz art. 67 § 5 i art. 39 pkt 1 "p.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r., oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż istota sporu w przedmiotowej sprawie koncentruje się wokół kwestii czy rolnikowi, który nie posiada własnego numeru identyfikacyjnego przysługują płatności bezpośrednie. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż rolnik ubiegający się o przyznanie płatności obszarowych musi spełnić wszystkie przesłanki/wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa. WSA w Krakowie podkreślił, iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przysługiwania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku, jest to czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, poz. 86) producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji, przy czym jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy). W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji publicznej (ARiMR) prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie przyznania [...] płatności na 2006 r. W ocenie WSA stanowisko organów było trafne, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1 powołanej ustawy numer identyfikacyjny nadany w trybie ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na nadstępce prawnego. Oznacza to, że skarżący nie może przejąć numeru identyfikacyjnego swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny. Wbrew temu, co utrzymywał skarżący numer identyfikacyjny, o który toczy się spór nie jest przydzielany do gospodarstwa rolnego, lecz jest nadawany producentowi rolnemu. Ewidencja gospodarstw rolnych zawiera numer identyfikacyjny o którym mowa w art. 12, a więc numer nadany producentowi rolnemu (art. 8 pkt 1 w/w ustawy). WSA w Krakowie za bezsporny uznał fakt, iż skarżący nie został zarejestrowany jako producent rolny, a w konsekwencji nie uzyskał własnego indywidualnego numeru producenta rolnego, gdyż takiego wniosku nie złożył, pomimo pouczenia go przez organy o takim obowiązku. II Skargę kasacyjną złożył pełnomocnik, działający w imieniu [...]. Wyrok zaskarżył w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 106 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów, a to składanych przez skarżącego wniosków o nadanie numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwo rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, co było konieczne dla wyjaśnienia podniesionego przez skarżącego w skardze na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] dwukrotnego występowania przez skarżącego o nadanie numeru identyfikacyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podkreślił, iż organ ARiMR zanim podejmie decyzję w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających powinien formalnie zakończyć postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art.183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania sformułowanego, w pkt. 2 skargi kasacyjnej dotyczącego obrazy art. 106 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji dowodu uzupełniającego z dokumentów przedstawianych przez skarżącego, należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Należy zauważyć, iż [...] złożył wniosek o przyznanie płatności 11 maja 2006 r. Jak wynika z akt sprawy w tym okresie nie złożył wniosku o wpis do ewidencji. Sąd pierwszej instancji wobec stanowiska skarżącego, w zaskarżonym wyroku wyjaśnił, że konieczną przesłanką warunkującą uzyskanie płatności bezpośrednich i uzupełniających jest otrzymanie przez rolnika numeru identyfikacyjnego nadawanego jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów. Numer identyfikacyjny nadany producentowi jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego - stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2003 r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), a zatem nie istnieje możliwość korzystania przez producenta z numeru identyfikacyjnego zmarłej matki. Każdy producent rolny może mieć tylko jeden indywidualny numer identyfikacyjny, który nie przechodzi na następcę prawnego, a co za tym idzie nie może on być przejmowany po poprzednim producencie. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, iż skarżący nie został zarejestrowany jako producent rolny, a w konsekwencji nie uzyskał indywidualnego numeru producenta rolnego. Należy zauważyć, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], wielokrotnie informował skarżącego, że nie wystąpił on w prawidłowy sposób o własny, indywidualny i niepowtarzalny numer identyfikacyjny producenta rolnego, w związku z czym nie mógł się ubiegać o przyznanie płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do przyjęcia, iż mimo że organy zdaniem skarżącego naruszyły wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania, to Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił legalności zaskarżonej decyzji, oddalając skargę. Zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie, kasator uzasadnia tym, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił czy skarżący złożył wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego. Zarzut ten jest niezasadny. Nie jest bowiem kwestionowane, że skarżący nie posiadał wpisu do ewidencji rolników i nie nadano mu numeru ewidencyjnego. W dniu wniesienia wniosku o dopłaty tj. z 11 maja 2006 r. skarżący nawet nie złożył wniosku o nadanie mu numeru identyfikacyjnego. We wniosku wskazał numer identyfikacyjny zmarłej matki i przez cały czas postępowania wskazywał, iż ma prawo posługiwania się tym numerem, występując o dopłaty bezpośrednie. W dniu wniesienia wniosku obowiązywała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a w dniu wydania decyzji przez organ II instancji ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Obowiązek posiadania numeru ewidencyjnego prze rolnika ubiegającego się dopłaty bezpośrednie wynikał z ustaw obowiązujących w dacie wniesienia wniosku o dopłaty, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie kwestionował, iż nie nadano mu numeru ewidencyjnego. Reasumując powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne i mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło