II GSK 214/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 650/06 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi O.D.N. w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 650/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę O.D.N. w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lutego 2005 r., którą to decyzją stwierdzono, że J. N. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawarcia z O.D.N. w Z. umów zlecenia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że Dyrektor O.D.N. w Z. powinien wystąpić do organu, który wydał zaskarżoną decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że zawarte w decyzji błędne pouczenie co do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która się do tego pouczenia zastosowała i wskazał na możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu I instancji, co w świetle art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., jest niedopuszczalne. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w ramach którego wydana została zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia 29 grudnia 2005 r., jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Jest to tryb odmienny i niezależny od trybu postępowania prowadzonego w ramach nadzoru nad działalnością Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie przepisów Działu VII Nadzór (art. 162 i nast.) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). W skardze kasacyjnej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podał, że stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym od decyzji wydanej przez Prezesa NFZ w pierwszej instancji możliwe jest wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym zakwalifikowanie Prezesa NFZ do kategorii podmiotów wymienionych w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach. Określony ustawowo zakres działań Funduszu, jak również jego status prawny nie pozwala uznać Prezesa Funduszu za kierownika centralnego urzędu administracji rządowej czy też kierownika urzędu państwowego załatwiającego sprawy o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Organ podniósł, że o innym niż określony w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. statusie Narodowego Funduszu Zdrowia świadczy wyodrębnienie Funduszu przez ustawodawcę z kategorii organów władzy publicznej, w tym również organów administracji rządowej, zastosowane w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Tym samym, zdaniem skarżącego, należy uznać, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest organem, o którym mowa w art. 5 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W ujęciu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. przez ministra rozumie się między innymi kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych. Według art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest organem Funduszu jako państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną (art. 96 ust. 1 tej ustawy), a więc podmiotem podejmującym działania za Fundusz, w tym wydającym decyzje administracyjne, w zakresie wyznaczonym mu przez ustawę (art. 102 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Prezes Funduszu w tym zakresie jest zatem kierownikiem urzędu państwowego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Ten ostatni przepis odnosi się do takich przypadków, w których w pierwszej instancji decyzję administracyjną wydał jeden z organów enumeratywnie wymienionych w tym przepisie i w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Skoro tak to od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Wnoszący skargę kasacyjną powołał się na przepis art. 4 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w którym określono podmioty tworzące sektor finansów publicznych, wśród których obok organów władzy publicznej w punkcie 10 podano Narodowy Fundusz Zdrowia. Nie oznacza to jednak, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jako organ uprawniony do podejmowania decyzji administracyjnych, o czym była mowa na początku niniejszego uzasadnienia, nie mieści się we wskazanym w art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. pojęciu ministra. W konsekwencji do wydawanych przez Prezesa Funduszu decyzji znajduje zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a., który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sprawie jest bezsporne, że ten tryb odwoławczy nie został wyczerpany, a zatem Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 p.p.s.a.