II GSK 2559/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Kisielewicz, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty skargi kasacyjnej, które odnoszą się do innego przepisu prawa materialnego niż ten, na podstawie którego organ umorzył postępowanie i który był przedmiotem kontroli Sądu I instancji, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA?
Ratio decidendi
Zarzuty skargi kasacyjnej są chybione, jeśli nie odnoszą się do prawidłowości wykładni i zastosowania przepisu, na podstawie którego organ umorzył postępowanie i który był przedmiotem kontroli Sądu I instancji. Sąd I instancji uchylił decyzję umarzającą postępowanie na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, uznając go za przepis techniczny wymagający notyfikacji. Skarga kasacyjna, opierając swoje zarzuty na art. 138 ust. 1 tej ustawy, nie kwestionowała prawidłowości zastosowania art. 129 ust. 2, co czyni ją nieskuteczną.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, co utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając art. 129 ust. 2 za przepis techniczny niepodlegający notyfikacji i w związku z tym nierozpoznając wniosku na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Protokolant Beata Cisek-Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 6/13 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną I Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] czerwca 2010 r., stwierdził, że zaskarżona nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2008 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w S. o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w punktach określonych w załączniku nr 6 do wniosku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Dyrektor Izby Celnej w S., działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej O.p), w związku z art. 8, art. 118, art. 129 ust. 1 i 2, art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm; dalej: u.g.h. lub ustawa o grach hazardowych) umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem strony z dnia 3 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w S. zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., wyrokiem objętym skargą kasacyjną uwzględnił skargę spółki uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. Przyjął, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja umarzająca postępowanie wydana na podstawie art. 129 ust. 2 u.g.h. Przepis ten stanowi, że postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Analizując treść tego przepisu Sąd I instancji uznał go za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L.98.204.37; dalej dyrektywa nr 98/34/WE). W ocenie Sądu ustawa o grach hazardowych w takiej części, w jakiej zawiera przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, podlegała obowiązkowi notyfikacji Komisji w trybie przepisu art. 8 ust.1 dyrektywy. Do przepisów takich należy art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Skoro procedury notyfikacyjnej nie przeprowadzono, to przepis ten nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych i innych jednostek przez organy administracji publicznej. Prowadzi to z kolei do wniosku, że wskutek uznania za przepis techniczny unormowania nakazującego organowi umorzenie postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, wniosek strony skarżącej winien być rozpoznany na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). II Skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Celnej w S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię art. 138 ust. 1 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i pkt. 11 dyrektywy 98/34/WE w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11,C -214/11 i C-217/11, polegającą na przyjęciu, że przepis ten, wobec niespełnienia wymogu notyfikacji Komisji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34/WE, nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych, innych jednostek przez organy administracji publicznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 138 ust. 1 u.g.h w związku z art. 1 pkt 4 i pkt. 11 dyrektywy 98/34/WE w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11,C -214/11 i C-217/11, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie podlega regulacji dyrektywy 98/34/WE, a tym samym nie skutkuje naruszeniem procedury, o której mowa w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy; 2. niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji przepisów ustawy z dnia 29 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z ze zm.), w sytuacji gdy w dacie wydania decyzji, tj. w dniu 29 kwietnia 2010 r., obowiązywały przepisy ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Powyższe miało wpływ na treść wyroku, bowiem przyjęcie przez Sąd I instancji, iż przepis art. 138 ust. 1 u.g.h., wobec niespełnienia wymogu notyfikacji Komisji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE nie mógł być stosowany w stosunku do podmiotów gospodarczych i innych jednostek przez organy administracji publicznej, nie powoduje przyjętego przez Sąd I instancji skutku w postaci rozpoznania sprawy na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, tj. przepisów ustawy z dnia 29 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a jedynie niemożność zastosowania przepisu, który został uznany za techniczny, tj. art. 138 ust. 1 u.g.h.; 3. błędną wykładnię art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34/WE poprzez przyjęcie, że stwierdzenie naruszenia obowiązku notyfikacji powoduje dalej idące skutki, aniżeli odmowa zastosowania nienotyfikowanego przepisu, tj. w niniejszej sprawie art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, tj. "obowiązywania w krajowym porządku prawnym" ustawy, która utraciła moc obowiązującą tj. ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Powyższe miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem bezpośredni skutek braku notyfikacji określonego przepisu ani w świetle przepisów dyrektywy 98/34/WE, ani orzecznictwa TSUE nie prowadzi do "obowiązywania przepisów ustawy, która utraciła moc obowiązującą", a Sąd I instancji nie zakwestionował, do czego był zobligowany, obowiązywania art. 144 u.g.h. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że ewentualne naruszenie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34/WE), skutkujące odmową zastosowania nienotyfikowanego przepisu, tj. w niniejszej sprawie art. 138 ust. 1 u.g.h., miało wpływ na wynik sprawy. Powyższe miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem Sąd I instancji nie wykazał zależności pomiędzy stwierdzonym uchybieniem, tj. brakiem notyfikacji art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a wpływem na wynik sprawy, tj. że skutkiem odmowy zastosowania przepisów jest rozpoznanie wniosku na podstawie obowiązującej uprzednio ustawy o grach i zakładach wzajemnych; 2. art. 141 § 4 w z art. 153 p.p.s.a., poprzez uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż stwierdzenie naruszenia obowiązku notyfikacji powoduje dalej idące skutki, aniżeli odmowa zastosowania nienotyfikowanego przepisu, tj. w niniejszej sprawie art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, tj. "obowiązywania w krajowym porządku prawnym" ustawy, która utraciła moc obowiązującą, tj. ustawy o grach i zakładach wzajemnych. 3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit a p.p.s.a., podczas gdy uwzględniając wskazania zawarte w wyrokach z dnia 19 lipca 2012 w sprawach połączonych C- 213/11, C-214/11, C-217/11 Trybunału Sprawiedliwości UE, należało zastosować 145 § 1 pkt. 1 lit "b" lub "c" p.p.s.a., skoro ww. wyroki nie przesądzały o naruszeniu prawa materialnego, a wskazywały jedynie ewentualne okoliczności, które należałoby ustalić w toku postępowania, aby tego rodzaju naruszenie przyjąć. Podnosząc te zarzuty skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w S. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, które w tej sprawie nie występują. Określona w przytoczonym przepisie zasada oznacza związanie wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zarówno z powołanego już art. 183 § 1, jak i z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu I instancji we wszystkich kwestiach, które jej zdaniem zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną skargę kasacyjną podkreślenia wymaga, że ten środek odwoławczy został wniesiony od wyroku Sądu I instancji, w którym Sąd oceniał legalność decyzji o umorzeniu postępowania wydanej na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Tymczasem żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie tylko nie odnosi się do prawidłowości wykładni i zastosowania, a ściślej rzecz ujmując odmowy zastosowania art. 129 ust. 2 u.g.h., lecz do art. 138 ust.1 ustawy o grach hazardowych. Konstrukcja i treść zarzutów jest zupełnie niezrozumiała zważywszy na to, że Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję ze względu na uznanie za przepis techniczny art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Z niezakwestionowanego stanu faktycznego tej sprawy wynika, ze postępowanie zostało wszczęte na wniosek spółki o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, złożony w poprzednio obowiązującym stanie prawnym i w związku z jego niezakończeniem przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych zostało umorzone stosownie do treści art.129 ust. 2 tej ustawy. Przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, na naruszeniu którego opiera się każdy z zarzutów skargi kasacyjnej stanowił, w stanie prawnym wiążącym w sprawie, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. Natomiast przedmiotem sprawy jak już wyżej wskazano, nie była odmowa przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, ale umorzenie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Istota kasacji, co już wyżej zostało powiedziane, polega na zakwestionowaniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie sposób zaś racjonalnie dokonać krytyki tego orzeczenia podnosząc zarzuty, które w żadnej mierze nie odnoszą się do stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku. Należy zatem uznać zarzuty skargi kasacyjnej w kształcie zaproponowanym przez jej autora za chybione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło