II GSK 2621/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-07
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Irena Wiszniewska-Białecka, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, w tym jego podpisanie, może nastąpić po upływie nieprzekraczalnego terminu na złożenie wniosku, określonego w prawie unijnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, w tym jego podpisanie, nie może nastąpić po upływie nieprzekraczalnego terminu na złożenie wniosku, określonego w art. 23 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Brak podpisu na wniosku jest brakiem elementu kwalifikowanego, a złożenie podpisanego wniosku po upływie terminu skutkuje jego niedopuszczalnością i odmową wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na rok 2014 w dniu 14 maja 2014 r., jednak wniosek nie był podpisany. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, podpisała wniosek i złożyła go ponownie 7 lipca 2014 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że uzupełnienie braków formalnych w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego było dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok, oddala skargę, odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 311/15 w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015r., sygn. akt I SA/Ke 311/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) uchylił postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] marca 2015r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania T. S. (zwanej dalej także jako: Skarżąca) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2014.
Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 16 maja 2014r. wpłynął do organu wniosek Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW na rok 2014 z dnia 14 maja 2014r. (data stempla pocztowego) wraz z załącznikami graficznymi oraz kartą informacyjną. Organ wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku, m.in. podpisu pod wnioskiem. Ponadto wezwano ją do podania numeru działki ewidencyjnej dla działki rolnej oznaczonej we wniosku jako [...]. W dniu 7 lipca 2014r., w odpowiedzi na skutecznie doręczone dnia 30 czerwca 2014r. wezwanie, T. S. podpisała wniosek.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach odmówił wszczęcia postępowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] marca 2015r., nr [...], Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach, utrzymał to postanowienie w mocy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Organ II instancji wskazał, że pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach ONW jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej złożony w terminie od 15 marca do 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Organ powołał się na treść art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65 ze zm., zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 1122/2009), z którego wynika, że wniosek winien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w tym oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy, a zatem już w dniu złożenia, a najpóźniej w dniu 9 czerwca winien zostać podpisany. Zdaniem organu, uzupełnienie braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca 2014r. Skoro w niniejszej sprawie wniosek zawierający podpisane oświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009 został złożony w dniu 7 lipca 2014r., czyli po ostatecznym terminie na złożenie wniosku, należy go uznać za niedopuszczalny, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie.
W skardze na powyższe postanowienie organu II instancji Skarżąca podniosła, że z wezwania wywiązała się w terminie. Organ wprawdzie stwierdził, że wniosek powinien być podpisany najpóźniej do 9 czerwca, ale Skarżąca została wezwana dopiero w dniu 25 czerwca 2014r. W ocenie Skarżącej, winę za taką sytuację ponosi również organ, ponieważ mógł poinformować ją o braku podpisu dużo wcześniej, np. przy przyjęciu wniosku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wskazał, że organy błędnie ustaliły datę złożenia wniosku o przyznanie płatności. Skoro bowiem Skarżąca uzupełniła wniosek w dniu 7 lipca 2014r., zatem w siedmiodniowym terminie do usunięcia jego braków poczynając od 30 czerwca 2014r., to konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności, a wniosek ten wywołał skutki prawne w dniu jego złożenia (14 maja 2014r.), a nie jak twierdzi organ po dniu 9 czerwca 2014r. Jako błędne Sąd uznał więc stanowisko organu, że powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a. jest bezskuteczne ze względu na art. 23 Rozporządzenia Nr 1122/2009. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie była bezzasadna.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji skarżący kasacyjnie zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009 w związku z art. 12 ust. 1 lit. e tego Rozporządzenia i art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8, zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 65/2011), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż braki kwalifikowane wniosku określone w art. 12 ust. 1 lit. e w/w Rozporządzenia Nr 1122/2009 mogą być uzupełnione w trybie art. 64 § 2 k.p.a. także po upływie nieprzekraczalnego terminu na złożenie wniosku określonego w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, podczas gdy do określenia skutków uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy ONW po terminie o wymagane w art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009 elementy niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w tym oświadczenie rolnika (jego podpis), zastosowanie powinien mieć, ze względu na prymat prawa europejskiego nad prawem krajowym, art. 23 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009, a nie art. 61 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a., bowiem elementy wniosku o płatności wymienione w art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009 są elementami kwalifikowalnymi wniosku, które można uzupełnić w trybie art. 64 § 2 k.p.a., ale tylko w terminie określonym w art. 23 ust. 1 w/w Rozporządzenia Nr 1122/2009.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie podniósł, że w naborze 2014 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o pomoc z tytułu płatności ONW (przy uwzględnieniu 25 dniowego opóźnienia) był dzień 9 czerwca, a złożenie wniosku podpisanego po tym dniu skutkuje uznaniem go za niedopuszczalny i odmową wszczęcia postępowania. Zdaniem organu, stanowisko to wynika wprost z art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, w świetle którego wniosek złożony z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych uznaje się za niedopuszczalny we wszystkich przypadkach, w których braki formalne stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Wobec powyższego art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009 należy interpretować w powiązaniu z art. 12 ust. 1 lit. e tego Rozporządzenia, w myśl którego pojedynczy wniosek powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy w szczególności oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy. Brak podpisu wnioskodawcy na wniosku jest równoznaczny z brakiem złożenia oświadczenia, o którym mowa art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009, bowiem oświadczenie wnioskodawcy, że znane mu są zasady przyznawania płatności może być potwierdzone tylko przez złożenie jego podpisu na formularzu wniosku. Zatem dzień uzupełnienia wniosku o podpis wnioskodawcy należy traktować jako dzień złożenia samego wniosku. Brak podpisu na formularzu wniosku nie może być traktowany jako oczywisty błąd z art. 21 w/w Rozporządzenia, natomiast należy uznać, że brak ten stanowi brak elementu kwalifikowanego z art. 12 ust. 1 lit e w/w Rozporządzenia objęty stosowaniem przywołanego powyżej art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w niniejszej sprawie doszło do kolizji przepisów prawa krajowego tj. art. 61 § 3 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. z przepisami unijnymi, tj. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009, a z uwagi na zasadę pierwszeństwa prawa unijnego, pierwszeństwo powinny mieć przepisy unijne. Organ stwierdził, że art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009 jest dostatecznie precyzyjny i nie został uszczegółowiony w przepisach prawa krajowego. Co więcej, za wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 Rozporządzenia Nr 1122/2009 (w odniesieniu do korekty oczywistych błędów) oraz odstępstwa przewidzianego w art. 22 w/w Rozporządzenia w zakresie terminów przypadających na dzień wolny od pracy, prawodawca unijny nie przewidział jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów co do ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności wniosków złożonych po ostatecznym terminie na ich wniesienie. W związku z tym, regulacja art. 64 § 2 k.p.a. nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Tym samym okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że w sprawie doszło do prawnie nieskutecznego wzywania beneficjenta przez Agencję do uzupełnienia wniosku już po upływie terminu na złożenie wniosku, jednak wynikało to z dążenia Agencji do dokładnego wyjaśnienia sprawy i obowiązku przeprowadzenia kontroli formalnej w każdym wniosku. Jednakże co do skutków czynności dokonanych w wyniku tych wezwań należy stosować przepisy unijne, tj. art. 23 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Nr 1122/2009. Przy czym nie może to, zdaniem skarżącego kasacyjnie, powodować, iż takie prawnie nieskuteczne wezwanie do uzupełnienia wniosku o podpis beneficjentki będzie stanowić podstawę do uznania, iż złożenie wniosku nastąpiło w terminie. Organ nie zgodził się więc z poglądem Sądu I instancji, że beneficjentka złożyła skutecznie wniosek w dniu 14 maja 2014r., gdyż zastosowała się do wezwania organu i w ciągu 7 dni uzupełniła wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi WSA naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 23 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1122/2009 przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że braki kwalifikowane wniosku określone w art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1122/2009 mogą być uzupełnione w trybie art. 64 § 2 k.p.a. także po upływie nieprzekraczalnego terminu na złożenie wniosku, określonego w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.
Należy w związku z tym przypomnieć, że zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 wnioski (w tym - jak w niniejszej sprawie - wnioski o płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich) składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja. Jak wskazano w motywach 19 i 28 rozporządzenia nr 1122/2009, określenie przez państwa członkowskie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy i załączonych do tych wniosków dokumentów uzupełniających jest niezbędne dla osiągnięcia realizowanego przez prawo Unii celu skutecznego zarządzania i kontroli w zakresie pomocy rolnej.
Niemniej jednak art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 wyraźnie wskazuje, że powinien być przewidziany w ramach procedur związanych ze składaniem tych wniosków i dokumentów uzupełniających dodatkowy termin wynoszący 25 dni po wyznaczonym terminie określonym przez państwa członkowskie w celu zezwolenia, z zastrzeżeniem stosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji, na złożenie po terminie wspomnianych wniosków i przedstawienie dokumentów (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 17 grudnia 2015 r., C-330/14, pkt 45). Stosownie do art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, możliwe jest zatem złożenie wniosku o przyznanie pomocy po wyznaczonym terminie (co wiąże się ze zmniejszeniem kwoty płatności), jednak jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Przepis art. 23 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 określa termin prawa materialnego, w jakim musi zostać złożony kompletny wniosek o przyznanie płatności.
Należy też wskazać, że stosownie do art. 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1122/2009 wniosek musi zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, m.in. szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana. Z kolei z art. 12 ust. 1 lit. e tego rozporządzenia wynika, że wniosek musi zawierać oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy. W przypadku wniosków o płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), do wniosków o płatność i terminów ich składania stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 i art. 23 oraz terminy z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 8 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011r., s. 8; dalej – rozporządzenie nr 65/2011).
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na 2014 r. Skarżąca złożyła w dniu 14 maja 2014 r., jednak wniosku tego nie podpisała. Podpisany wniosek został złożony w dniu 7 lipca 2014r., a zatem po terminie określonym we wskazanych wyżej przepisach.
W zaskarżonym wyroku WSA błędnie uznał, że skoro wniosek o przyznanie płatności został złożony 14 maja, jego uzupełnienie w trybie art. 64 § 2 k.p.a., polegające na podpisaniu wniosku, mogło nastąpić po dniu 9 czerwca 2014 r.
W sprawach płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich zadania i właściwość organów reguluje ustawa z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r., Nr 64, poz. 427 ze zm.). Z art. 21 ust. 1 tej ustawy wynika, że "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej", w tym zatem m.in. w rozporządzeniu nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia. Oznacza to, że w tego rodzaju sprawach stosuje się w pierwszej kolejności zasady i warunki wynikające z przepisów prawa unijnego dotyczących poszczególnych płatności, następnie przepisy prawa krajowego dotyczące tych płatności i dopiero, gdy te przepisy danej kwestii nie regulują, posiłkować należy się przepisami k.p.a. (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2016 r., II GSK 3674/16). Skoro przepisy unijnego prawa materialnego (art. 23 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009) określają termin graniczny złożenia wniosku o przyznanie płatności (25 dni kalendarzowych od 15 maja), to po 9 czerwca danego roku nie jest możliwe złożenie wniosku. Wobec tego, że złożony wniosek musi być kompletny, nie jest dopuszczalne uzupełnianie go po tym terminie poprzez jego podpisanie. Tylko w przypadku oczywistych błędów, stosownie do art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy może zostać poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA naruszył art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, ponieważ przyjmując, iż należało zastosować tryb z art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wskazanego w art. 12 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1122/2009 istotnego elementu wniosku uznał, że wniosek mógł zostać złożony po upływie terminu materialnoprawnego wskazanego w tym przepisie rozporządzenia. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu okazał się zatem zasadny, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota niniejszej sprawy została dostatecznie wyjaśniona w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
NSA podzielił pogląd organów ARiMR, że graniczny termin złożenia kompletnego wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na 2014 r. upływał w dniu 9 czerwca 2014 r. W sprawie nie jest sporne, że Skarżąca w tym terminie nie złożyła prawidłowego wniosku, skoro wniosek ten nie był podpisany. Wobec tego wniosek był niedopuszczalny, stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.
W tej sytuacji Kierownik BP ARiMR prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania Skarżącej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na 2014 r. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynika bowiem, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte z "innej uzasadnionej przyczyny", a mianowicie upływu materialnoprawnego terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich.
Mając na uwadze, że złożenie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich na 2014r. nastąpiło po upływie terminu prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wezwanie Skarżącej przez Kierownika BP ARiMR na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności przez podpisanie wniosku w sytuacji, gdy upłynął materialnoprawny termin na złożenie kompletnego wniosku, było działaniem godzącym w statuowaną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, mogło bowiem wywołać w Skarżącej mylne wrażenie możliwości pozytywnego załatwienia sprawy w razie uzupełnienia przez nią wniosku w terminie wskazanym przez organ.
Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. postanowił odstąpić od zasądzenia na rzecz Dyrektora OR ARiMR zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając że w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w tym przepisie. Sąd uznał, że sposób procedowania organów ARiMR w toku postępowania administracyjnego (wezwanie Skarżącej do uzupełnienia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a następnie argumentowanie, że taki tryb nie mógł być zastosowany w okolicznościach tej sprawy) uzasadnia odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik postępowania kasacyjnego na rzecz zasady słuszności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło