II GSK 2744/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosków S. w W. o: 1) wstrzymanie wykonalności wyroku I instancji w zakresie kwoty 50.000 zł do czasu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego; 2) umorzenie kwot przypadających do zwrotu w wysokościach 29.000 zł i 50.000 zł; 3) zwrot kwot pobranych w postępowaniach egzekucyjnych z jednoczesnym wnioskiem o umorzenie tych postępowań w związku z wnioskiem o umorzenie należności w sprawie ze skargi kasacyjnej S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13 w sprawie ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa postanawia: odrzucić wnioski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa. Stowarzyszenie [...] złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 2744/14 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wnioskiem z dnia 10 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła o: 1) wstrzymanie wykonalności wyroku Sądu I instancji w zakresie kwoty 50.000 zł do czasu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, 2) umorzenie kwot przypadających do zwrotu w wysokościach 29.000 zł i 50.000 zł, 3) zwrot kwot pobranych w postępowaniach egzekucyjnych z jednoczesnym wnioskiem o umorzenie tych postępowań w związku z wnioskiem o umorzenie należności. W uzasadnieniu wniosku wskazano na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie dotacji na kwoty 29.000 zł i 50.000 zł, łącznie 79.000 zł. Stowarzyszenie wnioskuje o dopuszczenie powyższego postanowienia, jako prawomocnego w toczących się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniach, jako dowodu. Wnioskodawczyni zwróciła się o cofnięcie tytułów egzekucyjnych z maja i września 2013 r. na kwotę łączną minimum 79.000 zł, ponieważ wydane zostały na podstawie dwóch decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2011 r., które to decyzje, zgodne z postanowieniem z [...] listopada 2015 r. nie są jeszcze prawomocne. Wszczęte postępowanie egzekucyjne jest zatem przedwczesne i bez podstawy prawnej do jego wdrożenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioski skarżącej są niedopuszczalne i jako takie nie mogą być merytorycznie rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie wykonalności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1314/13 należy wskazać, że jest on niedopuszczalny. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zawieszenia wykonalności wyroku WSA, możliwe jest natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego jedynie w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – instytucja taka nie jest przewidziana przez przepisy p.p.s.a. (tożsamą konstatację wyraził NSA w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2013 r., II FSK 3231/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jest ona bowiem zbyteczna ze względu na charakter prawny skargi kasacyjnej, która jest środkiem odwoławczym dewolutywnym (przenosi postępowanie z wojewódzkiego sądu administracyjnego do NSA) oraz suspensywnym (jej wniesienie wstrzymuje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia). W myśl art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Natomiast w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wnioskując z treści przepisu, należy stwierdzić, że orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie wywiera skutków prawnych. Wykładnię taką potwierdza systemowe odczytanie przepisów p.p.s.a. W związku bowiem z brakiem prawnej skuteczności nieprawomocnego wyroku, ustawodawca przewidział regulację zawartą w art. 152 p.p.s.a. w myśl którego w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane; rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przepis ten jest następstwem wprowadzenia dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego. Skoro wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest prawomocny, to nie wywołuje on jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. W tej sytuacji niezbędne jest, aby sąd określił, czy i w jakim zakresie akt lub czynność mogą być wykonane (W. Ryms, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, Warszawa 2003, s. 42; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, komentarz do art. 152 p.p.s.a. w bazie prawniczej Lex). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniosek strony jest bezprzedmiotowy, bowiem samo skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej powoduje zawieszenie uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie, który tym samym nie wywiera skutków prawnych wynikających z jego sentencji. Cel, do którego zmierza skarżąca przy pomocy rozpoznawanego wniosku, jest już osiągnięty, a ponadto sama ustawa – p.p.s.a. – nie przewiduje podstawy prawnej dla wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zawieszenie wykonalności wyroku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając pozostałe wnioski strony, tj. o umorzenie kwot przypadających do zwrotu w wysokościach 29.000 zł i 50.000 zł oraz o zwrot kwot pobranych w postępowaniach egzekucyjnych z jednoczesnym wnioskiem o umorzenie tych postępowań w związku z wnioskiem o umorzenie należności stwierdza, że są one niedopuszczalne i ich rozpoznanie nie należy do kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 2744/14 sąd kasacyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji SKO. W sytuacji zaś, gdy sąd ten wskutek zmiany okoliczności nie zmienił, ani też nie uchylił postanowienia w sprawie wstrzymania, a zatem nie została spełniona żadna z dyspozycji przepisu art. 61 § 4 p.p.s.a., stwierdzić należy, że wydane postanowienie NSA nie utraciło mocy. W konsekwencji, w stosunku do strony skarżącej wciąż zastosowana jest ochrona tymczasowa unormowana treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.