II GSK 2770/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. A. Spółki z o.o. w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 786/14 o odrzuceniu skargi P. A. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 786/14, odrzucił skargę P. A. Spółki z o.o. w B. (następcy prawnego S. A. Spółki z o.o. w F.) na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja, pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki – w dniach 25 lutego i 5 marca 2014 r. – nie została podjęta przez adresata – M. P., reprezentanta S. A. Sp. z o.o. Przesyłka ta w dniu 13 marca 2014 r. została zwrócona organowi i zgodnie z treścią art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), doręczenie zastępcze decyzji uznano za dokonane z upływem 14 dnia od daty pierwszego awizo, tj. 11 marca 2014 r. W dniu 22 lipca 2014 r. M. P. prezes zarządu P. A. Sp. z o.o., będącej następcą prawnym S. A. Sp. z o.o., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. za pośrednictwem organu skargę na powyższą decyzję. Odrzucając skargę spółki, Sąd I instancji powołał się na treść art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi. Została ona prawidłowo skierowana do pełnomocnika S. A. Sp. z o.o. i doręczona w sposób zastępczy w dniu 11 marca 2014 r. Termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 10 kwietnia 2014 r. Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 22 lipca 2014 r., czyli z ewidentnym uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym Sąd I instancji spóźnioną skargę odrzucił. II Skargę kasacyjną na postanowienie Sądu I instancji złożyła P. A. Sp. z o.o. w B. Postanowienie zaskarżyła w całości oraz wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi ze względu na błędne przyjęcie, iż skargę wniesiono z uchybieniem terminu do jej wniesienia w sytuacji, gdy skargę wniesiono na decyzje, które nie weszły do obrotu prawnego i jako przedwczesna powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.; 2. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 44 k.p.a. oraz art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. i art. 493 § 2 k.s.h. – poprzez jego niezastosowanie, tj. odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ze względu na błędne przyjęcie, iż skargę wniesiono z uchybieniem terminu do jej wniesienia, przy błędnym uznaniu skuteczności doręczenia skarżonej decyzji w trybie art. 44 k.p.a. oraz przy pominięciu braku bytu prawnego adresata skarżonych decyzji wskutek inkorporacji spółek; 3. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) poprzez niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, czyli niewykonanie należycie obowiązku kontroli poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego; 4. art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd błędnego stanu faktycznego, ustalonego bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i bez jego właściwej oceny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarga powinna być odrzucona, jednakże w trybie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie zaś jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem kasatora, Sąd I instancji pominął okoliczność, iż w dacie wydania skarżonej decyzji adresat tej decyzji nie posiadał zdolności prawnej, bowiem w dniu 14 lutego 2014 r. podmiot zakończył byt prawny wskutek inkorporacji spółek. W sytuacji, gdy decyzję wydano podmiotowi nieposiadającemu zdolności prawnej, nie może ona skutecznie wejść do obrotu prawnego. Ponadto, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji błędnie przyjął skuteczność doręczenia skarżonych decyzji w trybie art. 44 k.p.a. WSA błędnie przyjął, że skarżona decyzja została prawidłowo doręczona na adres pełnomocnika spółki, bowiem adres na kopercie [...], będąc adresem siedziby spółki z o.o S. A., nie jest adresem prezesa spółki M. P. zamieszkałej w [...]. Po połączeniu spółek adres ten jest nieaktualny, bowiem siedziba spółki przejmującej znajduje się w B. przy ul. [...]. Po zakończeniu funkcjonowania spółki z o.o. S. A. z dniem 15 lutego wygasły również uprawnienia pani P. do reprezentacji spółki i odbioru dla niej korespondencji. Wszystkie czynności związane z zastępczym doręczeniem decyzji S. A. Sp. z o.o. były dokonywane po dacie utraty bytu prawnego przez S. A. Sp. z o.o. Żadna z czynności dokonanych wobec podmiotu już nieistniejącego nie mogła być, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, skuteczna. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i wskazał, że zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego spółka S. A. została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 28 marca 2014r. a więc po wydaniu decyzji. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawidłowe, a jedynie jego uzasadnienie i podana w nim podstawa prawna są błędne. Sąd I instancji odrzucił skargę uznając, że jest ona wniesiona po upływie terminu. W ocenie Sądu skarżona decyzja została prawidłowo doręczona w formie doręczenia zastępczego w dniu 11 marca 2014r., zatem termin do wniesienia skargi upływał w dniu 10 kwietnia 2014 r., co sprawia, że skarga wniesiona w dniu 22 lipca 2014 r. była spóźniona. Kasator zarzucił przede wszystkim wadliwość doręczenia, co spowodowało, że skarżona decyzja w ogóle nie weszła do obrotu prawnego. Stanowisko to jest uzasadnione, choć nie cała argumentacja kasatora jest trafna. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie. Zatem pismo skierowane do osoby prawnej zawierające decyzję dotyczącą spółki z o.o. powinno być skierowane do tej spółki a nie do członka zarządu spółki. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą spółki z o.o., pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do spółki z o.o. powinno być doręczone na adres siedziby spółki. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że pismo zawierające decyzję wydaną w stosunku do spółki powinno być zaadresowane do spółki (a nie do jej prezesa M. P.), na adres siedziby spółki: [...]. Tymczasem na kopercie zawierającej decyzję, zamiast nazwy spółki jako adresata pisma, figuruje nazwisko M. P., która nie była pełnomocnikiem spółki, tylko jej prezesem (reprezentantem osoby prawnej) oraz adres siedziby spółki. Nie ulega wątpliwości, że takie skierowanie przesyłki nie jest zgodne z wyżej przedstawionymi wymogami k.p.a. (adres spółki nie był adresem M. P., M. P. nie była pełnomocnikiem spółki, któremu należało doręczać korespondencję). Jest niesporne, że przesyłka nie została doręczona adresatowi tj. spółce. W tym stanie rzeczy dwukrotne awizowanie przesyłki wadliwie zaadresowanej nie wywołuje skutku doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Fikcja prawna doręczenia ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe a adresat nie podjął przesyłki z poczty w ustawowym terminie. Zatem, skoro przesyłka była wadliwie zaadresowana i nie została doręczona adresatowi, to decyzja nie weszła jeszcze do obrotu prawnego i termin do jej zaskarżenia jeszcze się nie rozpoczął. W tym stanie rzeczy skarga podlega odrzuceniu, jako przedwczesna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie zaś jako spóźniona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rozpatrywanie pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej jest przedwczesne, dotyczą one bowiem treści decyzji, która jeszcze nie weszła do obrotu, zatem nie może być przedmiotem kontroli sądowej. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W takiej sytuacji sąd kasacyjny zmienia uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, a wprowadzone zmiany są wiążące. Mając powyższe na uwadze należało skargę kasacyjną oddalić. O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono, ponieważ nie ma ku temu podstawy. Stosownie do art. 203 i art. 204 p.p.s.a. sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku. Skoro więc NSA rozpoznawał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji, nie mógł orzec o kosztach postępowania kasacyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).