II GSK 2775/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 161/15 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu miasta postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2015 r. (sygn. akt III SA/Wr 161/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]), którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia wysokości przypadającej do zwrotu kwoty dotacji udzielonej skarżącemu w 2010 r. i 2011 r. z budżetu miasta na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w dwu szkołach w łącznej wysokości 302 365,30 zł. Wskutek wydania tego wyroku - stosownie do treści art. 61 § 6 p.p.s.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym - upadło wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, orzeczone w wydanym w tej sprawie postanowieniu WSA z dnia 14 maja 2015 r. W dniu 26 sierpnia 2015 r. T. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaś w dniu 18 grudnia 2015 r. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku tym skarżący (zastępowany przez radcę prawnego) wskazał, że wykonanie decyzji zagroziłoby dalszemu funkcjonowaniu prowadzonych przez niego szkół, co w trakcie roku szkolnego spowodowałoby utratę dla słuchaczy możliwości ukończenia kształcenia (skarżący zaznaczył, że obecnie naukę w jego szkole pobiera 250 uczniów). Nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje natomiast, że skarżący poniesie znaczną szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona wskutek późniejszego zwrotu spełnionego świadczenia, a także uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wyegzekwowanie przez organ kwoty 302 365,30 zł wraz z odsetkami spowoduje bowiem konieczność natychmiastowego zamknięcia prowadzonych przez stronę szkół w [...]. Zamknięcie szkoły uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż konsekwencje finansowe wykonania decyzji na obecnym etapie sprawy strona będzie ponosiła jeszcze przez wiele lat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Następnie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2015 r. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. W dacie wydania wyroku obowiązywał art. 61 § 6 p.p.s.a. w brzmieniu: "Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji". Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokonane postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r. upadło wraz z wydaniem przez WSA wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. art. 61 § 6 p.p.s.a. zyskał nowe brzmienie: "Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę". To nowe brzmienie przepisu - stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) - stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nowa treść art. 61 § 6 p.p.s.a. wskazuje, że znowelizowany przepis może zostać zastosowany do spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. tylko wówczas, gdy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności wciąż obowiązuje. Jak wskazano wyżej, taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, skoro wstrzymanie wykonania upadło przed 15 sierpnia 2015 r. W takiej sytuacji wniosek skarżącego z dnia 18 grudnia 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (złożony w toku postępowania kasacyjnego) musiał zostać rozpoznany merytorycznie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. W treści art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewidział, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I GPS 1/07 (publ. ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77) w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Z uwagi na to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony po wniesieniu skargi kasacyjnej mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć należy, że w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 14 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA uznał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem tegoż Sądu, wykonanie decyzji o zwrocie kwot dotacji udzielonych w 2010 i 2011 r. naruszyłoby istotnie płynność finansową prowadzonych przez skarżącego placówek szkolnych o charakterze niepublicznym, skoro finansowanie potrzeb tych placówek ma charakter bieżący i odbywa się wyłącznie z wypłacanych dotacji. WSA stwierdził przy tym, że kwoty z udzielonych dotacji zostały już wydatkowane w latach 2010-2011 na realizację celów, dla których placówki te są przeznaczone, w tym na zapewnienie warunków umożliwiających wszechstronne kształcenie uczniów poprzez finansowanie materiałów edukacyjnych, utrzymanie budynku szkoły oraz na pensje dla nauczycieli i innych pracowników. Sąd dodał, że obecnie placówki nie posiadają żadnych wolnych środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażona uprzednio przez WSA ocena co do zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pozostaje aktualna również na obecnym etapie postępowania. We wniosku z dnia 18 grudnia 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący uprawdopodobnił bowiem wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się wprost do mogącej zaistnieć sytuacji finansowej skarżącego i prowadzonych przez niego szkół niepublicznych, mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Wyegzekwowanie od skarżącego kwoty objętej zaskarżoną decyzją mogłoby bowiem istotnie naruszyć płynność finansową szkół prowadzonych przez stronę, co w konsekwencji prowadziłoby do ich zamknięcia w toku roku szkolnego, uniemożliwiając kontynuowanie nauki przez uczniów tychże szkół. Tym samym uprawdopodobnione zostało, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej i skargi strony skarżącej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. PG