II GSK 2827/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-28
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Mirosław Trzecki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, która nie została zarejestrowana, może być uznana za urządzającą gry hazardowe na automatach poza kasynem gry i tym samym podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że osoba fizyczna, która jako jedyny wspólnik i prezes zarządu jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, podejmuje czynności prawne w imieniu tej spółki, a spółka ta nie zostaje zarejestrowana, działa we własnym imieniu i na własny rachunek. W konsekwencji, taka osoba fizyczna może być uznana za urządzającą gry hazardowe na automatach poza kasynem gry i podlegać karze pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych.Stan faktyczny
W wyniku kontroli ujawniono automat do gier Hot Spot na stacji paliw, który nie był częścią legalnego kasyna. Ustalono, że skarżący D. S., jako jedyny wspólnik i prezes zarządu spółki z o.o. w organizacji, dokonywał czynności prawnych (najem lokalu, wstawienie automatu) we własnym imieniu, mimo że formalnie działał w imieniu spółki. Spółka nie została zarejestrowana, co skutkowało jej rozwiązaniem z mocy prawa. Organy administracji nałożyły na D. S. karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. S., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zasądzono od D. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 193/17 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężna z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. S na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2017 r., oddalił skargę D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w wyniku kontroli przeprowadzonej w lokalu na stacji paliw "L. O." przy ul. T. [...] w L., ujawniono jeden automat do gier Hot Spot, który miał należeć do B. Sp. z o. o. w organizacji. Przeprowadzony eksperyment wykazał, że na automacie można prowadzić gry z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 471, dalej: u.g.h.). ustalono również, że lokal nie był koncesjonowanym kasynem gier, salonem gier na automatach i punktem gier na automatach o niskich wygranych.
W toku przeprowadzonego postępowania ustalono także, że D. S. jako jedyny wspólnik i równocześnie prezes zarządu B. Sp. z o. o. w organizacji, dotychczas niezarejestrowanej, nie był uprawniony do reprezentowania Spółki. Wszystkich czynności (najem lokalu pod instalację automatu, wstawienie go do lokalu itp.), w których jako stronę wskazano B. Sp. z o.o. w organizacji, w rzeczywistości dokonywał skarżący we własnym imieniu, działając jako nieuprawniony reprezentant wymienionej spółki.
Ustalenia te stały się podstawą decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Nowym Sączu z dnia [...] września 2016 r., którą wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000 za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Celnej w Krakowie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdzając, że ujawniony podczas kontroli automat spełnia wymogi do zakwalifikowania prowadzonych na nim gier za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Zawierały one element losowości i miały charakter komercyjny - były urządzane w celu osiągnięcia zysku i przynosiły właścicielowi urządzeń określone dochody gdyż rozpoczęcie gry było uwarunkowane wpłatą określonej kwoty przez grającego.
Odnosząc się do kwestii ustalenia urządzającego gry, za którego uznany został skarżący, organ odwoławczy wskazał na treść aktu notarialnego z 8 maja 2015 r., Repertorium A Nr [...], mocą którego D. S. został ustanowiony jedynym wspólnikiem i równocześnie prezesem zarządu powołanej do życia B. Sp. z o.o. Podkreślił również, że skarżący był założycielem co najmniej czterech spółek z o.o. w organizacji (W.-B., B.-H., B., H. E.), których działalność koncentrowała się na rynku nielegalnego hazardu, przy czym istotne było, że każda kolejna spółka była zawiązywana, po rozwiązaniu umowy poprzedniej spółki, które następowało z mocy prawa, ze względu na niezgłoszenie jej zawiązania do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki. W każdej z tych spółek D. S. był jedynym wspólnikiem i równocześnie prezesem jednoosobowego zarządu. Kapitał zakładowy każdego z tych podmiotów stanowiły w całości bądź w części ekranowe urządzenia rozrywkowe. Urządzenia te, które były przedmiotem szeregu kontroli funkcjonariuszy celnych, okazały się nielegalnymi automatami do gier.
Wskazując na regulacje z art. 4, art. 161 i art. 162 Kodeksu spółek handlowych, organ wskazał, że jedyną możliwością reprezentowania jednoosobowej spółki w organizacji jest jej reprezentowanie przez pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników. Taki pełnomocnik nie został nigdy powołany. Oznaczało to, że skoro D. S. był jedynym wspólnikiem B. Sp. z o. o. w organizacji, to jako jedyny członek jej zarządu nie był on uprawniony do reprezentowania Spółki, zatem również do zawierania umów najmu lokali, do których wstawiano i w których eksploatowano nielegalne automaty do gier.
Dokonując oceny skutków zawartej przez D. S. umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, faktu braku jej zgłoszenia do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki, braku uprawnienia odwołującego do reprezentowania spółki prowadziły do konkluzji zdaniem organu, że to D. S. - a nie utworzona przez niego spółka pozorująca jedynie działalność - prowadził nielegalną działalność w zakresie gier na automatach poza kasynem gry. W konsekwencji to skarżący był podmiotem urządzającym gry, organizatorem procederu, wykorzystującym formę spółki w organizacji skutkiem czego zasadne było nałożenie na niego kary pieniężnej z tego tytułu.
Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii prawidłowości uznania skarżącego za podmiot urządzający gry na automatach. Wskazał na treść aktu notarialnego z dnia 8 maja 2015 r. Repetytorium A nr [...] – "Akt założycielski spółki z ograniczoną odpowiedzialnością", mocą którego skarżący zawiązał spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "B." z siedzibą w K.. Sąd wskazał również, że działając jako Prezes Zarządu B. Spółka z o.o. w organizacji, będąc jednocześnie jedynym wspólnikiem, zawierając umowę najmu z dnia: 25 września 2015 r., skarżący podjął czynność prawną z przekroczeniem kompetencji organu spółki wynikających z art. 162 K.s.h. Czynność ta nie wywoływała skutków dla spółki w organizacji jako sprzeczna z powołanym przepisem, tym samym do żadnego działania osoby prawnej w ogóle nie doszło.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy słusznie przyjęły, że skarżący działając w sposób nieuprawniony w imieniu spółki, działał we własnym imieniu. Jak bowiem wynikał ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący zakładał kolejno cztery spółki z o.o. w organizacji (W.-B., B.-H., B., H. E.), które były zawiązywane po rozwiązaniu umowy poprzednich spółek, następujące z mocy prawa ze względu na niezgłaszanie ich zawiązania do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki.
Sąd stwierdził, że nie miało znaczenia, że umowa była zawarta przez skarżącego w imieniu spółki w organizacji z przekroczeniem kompetencji wynikających z przepisu art. 162 K.s.h. Istotną i bezsporną okolicznością było bowiem, że w wykonaniu tej umowy do lokalu na stacji paliw "L. O." przy ul. T. [...] w L., który nie miał statusu kasyna, skarżący wstawił automat do gier, wobec czego doszło do naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. W ocenie Sądu organ nie uwzględniając skutków zawartej umowy słusznie przyjął, że skarżący działał we własnym imieniu i w konsekwencji wymierzyły mu karę pieniężną za urządzanie gier na automacie jako osobie urządzającej gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h.
Sąd I instancji stwierdził, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, z którego wynikały ustalenia co do losowego charakteru gier prowadzonych na spornym urządzeniu oraz ustalenia, iż to skarżący był urządzającym gry na przedmiotowym automacie. Za niewadliwe uznał ustalenia dotyczące spełniania przez automat przesłanki z art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. Wygraną rzeczową w grach na automatach była bowiem również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Niewątpliwym był również zdaniem Sądu, że gry urządzane były poza kasynem gry, gdyż kontrolowany lokal nie posiadał takiego statusu.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 oraz wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P 4/14.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
D. S., skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji, zarzucając mu naruszenie:
1. art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy – brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa;
5. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do skarżącego nie spełniał przesłanek jego zastosowania;
6. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. polegający na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, podczas gdy wobec osoby fizycznej art. 89 nie ma zastosowania, a co najwyżej można zastosować przepis art. 107 § 1 k.k.s.;
7. art. 162, art. 163 i art. 169 k.s.h. oraz art. 58 § 3 k.c., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji całkowicie bezpodstawne przyjęcie, że skarżący nie mógł jako jedyny wspólnik działać w imieniu spółki, podczas gdy oczywiście mógł to robić, lecz nie jako wspólnik tylko prezes jej zarządu, a także oczywiście błędne przyjęcie, że w świetle powołanych wyżej przepisów skarżący działając w sposób nieuprawniony w imieniu spółki w organizacji, której byt prawny ustał, dokonał zawarcia częściowo nieważnej umowy najmu lokalu (art. 58 § 3 k.c.), a w konsekwencji zawarł przedmiotową umowę w swoim imieniu i na swoją rzecz.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a.
Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.
Zaskarżony wyrok WSA w Krakowie nie narusza prawa w sposób opisany tak w zarzutach kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak i w zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Niezasadny okazał się w szczególności powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W powołanym przepisie ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3 poz. 39; dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływana jako CBOSA), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd I instancji zawarł w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn – w jego ocenie – skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, WSA odniósł się też do poszczególnych zarzutów skargi. Pozwoliło to na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności na merytoryczne odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej. Okoliczność natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia omawianego zarzutu.
Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i wydał rozstrzygnięcie w granicach sprawy administracyjnej, w której wydano tę decyzję.
Odnosząc się do postawionych w pkt 3 i 4 skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie administracyjne było sprzeczne z przepisami prawa, a decyzje organów zostały wydane z naruszeniem prawa, należy podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie wskazuje się, iż przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należą do tzw. przepisów wynikowych i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc strona skarżąca kasacyjnie, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, zobowiązana jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym jej zdaniem, uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, z 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2886/12, z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1298/14; publ. CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia objętych zarzutami skargi kasacyjnej przepisów ustawy o grach hazardowych.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez nałożenie kary na osobę fizyczną, tj. podmiot, który nie jest uprawniony do uzyskania koncesji, zauważyć trzeba, że stanowisko Sądu I instancji przedstawione w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku odpowiada treści uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. W powołanej uchwale przyjęto w szczególności, że karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry. Przepis ten – jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Stanowisko wyrażone w uchwale w pełni podziela Sąd w obecnym składzie.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. przez jego zastosowanie, trzeba zauważyć, że Sąd I instancji, oddalając skargę, zaaprobował ustalenia faktyczne organów obu instancji w zakresie uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, zaś skarga kasacyjna ustaleń tych w sposób skuteczny nie podważa. Skarżący kasacyjnie twierdzi jedynie, że nie był urządzającym gry, gdyż w rozpoznawanej sprawie działalność hazardową prowadziła spółka z o.o. w organizacji, zaś uznanie go przez organy i Sąd I instancji za urządzającego gry stanowi naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych.
Jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postawiony w pkt 7 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 162, 163 i 169 k.s.h. oraz 58 § 3 k.c. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia tych przepisów w nieprawidłowym uznaniu przez Sąd I instancji, że podjęte przez skarżącego czynności w imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji zostały w istocie dokonane przez skarżącego działającego we własnym imieniu i na własny rachunek. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko organów administracji i Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 162 k.s.h., w spółce jednoosobowej w organizacji jedyny wspólnik nie ma prawa reprezentowania spółki. Nie dotyczy to zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego. Dokonując wykładni tego przepisu, czego nie dostrzegł autor skargi kasacyjnej, należy mieć na względzie treść art. 161 § 2 k.s.h., który stanowi, że spółkę w organizacji reprezentuje zarząd albo pełnomocnik powołany jednomyślną uchwałą wspólników. Jak podkreślają komentatorzy, "w spółce jednoosobowej w organizacji obowiązują nieco inne zasady. Spółka jednoosobowa w organizacji z punktu widzenia podmiotowego jest taką samą strukturą jak spółka wieloosobowa. Powstaje jednak problem stosunków w takiej spółce, w szczególności gdy wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu. Z nakazu art. 162 k.s.h. wynika, że wspólnik nie może reprezentować spółki, nawet gdyby osiągnął status zarządu. Pozostaje więc jedyna możliwość reprezentowania przez pełnomocnika. Dokonanie czynności prawnej przez jedynego wspólnika w imieniu spółki w organizacji powoduje bezwzględną nieważność dokonanej czynności prawnej (art. 58 k.c.). Jedynym wyjątkiem dotyczącym czynności reprezentacyjnych jest możliwość zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego" (A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2020, Komentarz do art. 162 k.s.h.).
W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu, że spółka z o.o. w organizacji nie została zarejestrowana, co skutkowało rozwiązaniem umowy spółki z mocy prawa (art. 169 § 1 k.s.h.). Prawidłowo zatem organy, a w ślad za nimi Sąd I instancji, uznały, że skarżący kasacyjnie, działając jako prezes zarządu jednoosobowej spółki z o.o. w organizacji, podejmował czynności w istocie we własnym imieniu i na swój rachunek i dlatego w konsekwencji uznały go za urządzającego gry hazardowe. Z tych przyczyn zarzuty zawarte w pkt 6 i 7 skargi kasacyjnej nie mogły zostać uwzględnione.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło