II GSK 289/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 września 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1395/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 13 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1395/13, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 111 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.) odrzucił skargę M. B. na decyzję Urzędu Patentowego z [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji M. B. (dalej: skarżący) pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], doręczoną w dniu 8 marca 2013 r., co do której wcześniej, tj. dnia 18 marca 2013 r. wystąpił z wnioskiem o jej rektyfikację. Rozpoznając powyższy wniosek organ postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Nr [...], doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 lipca 2013 r. odmówił uzupełnienia decyzji pouczając jednocześnie skarżącego, iż od decyzji, co do której zostało złożone żądanie jej uzupełnienia, termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. biegnie od dnia doręczenia stronie ww. postanowienia. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał skargę z dnia 5 kwietnia 2013 na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] za przedwczesną. M. B. zaskarżył powyższe postanowienie skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zarzucono nieważność postępowania, wskazując na naruszenie przez WSA przepisów postępowania, gdyż rozpoznanie zawartych w skardze wniosków skarżącego odbyło się na posiedzeniu niejawnym WSA, mimo iż przedmiot skargi obejmował między innymi stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosek o fakultatywne zawieszenie postępowania. Zdaniem skarżącego zasada określona przepisem art. 10 p.p.s.a. o jawności postępowania doznała uszczerbku, gdyż przepis szczególny art. 58 § 3 p.p.s.a. nie nakazuje sądowi pierwszej instancji odrzucenia skargi wyłącznie na posiedzeniu niejawnym, zwłaszcza, że z treści przepisu art. 90 § 2 p.p.s.a. wynika, iż WSA mógł skierować rozpoznanie skargi na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę z udziałem skarżącego. Skarżący nie uczestniczył w postępowaniu przed WSA, które zostało ograniczone do posiedzenia niejawnego WSA, zatem nie miał możliwości przedstawienia swoich wniosków, zarzutów i wyjaśnień w sprawie i swojego stanowiska, w szczególności co do stwierdzenia WSA o przedwczesnym złożeniu skargi. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj.: 1. art. 141 § 4, p.p.s.a., w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez brak w pierwszej kolejności odniesienia się do wniosku skarżącego, o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji lub z ostrożności o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wniosku o fakultatywne zawieszenie postępowania, przez co wskazane uchybienie miało istotny wpływ na rodzaj wydanego postanowienia w sprawie, ponieważ rozpoznanie powyższych wniosków skutkowałoby uwzględnieniem skargi; 2. art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a., w związku z art. 166 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wniosku o stwierdzenie naruszenia prawa oraz skierowanego przez skarżącego do Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wniosku z dn. 17.06.2013 r. stwierdzenie nieważności decyzji i braku odpowiedzi tego organu oraz wskazanych przezeń w skardze istotnych uchybień organu w postępowaniu administracyjnym. Uzasadnienie postanowienia budzi uzasadnione podejrzenie, że kontrola legalności postępowania organu przez WSA nie jest w pełni zgodna z przepisami ustrojowymi, określonymi w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm., dalej: p.u.s.a.) i ograniczona jedynie do zarzutu wniesienia skargi przed terminem, co spowodowało, że WSA nie przeprowadził pełnej kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem. Wskazane powyżej uchybienia WSA miały istotny wpływ na rodzaj wydanego postanowienia, ponieważ pełne rozpoznanie przez WSA wniosków i zarzutów skarżącego skutkowałoby przyjęciem ich do rozpoznania na rozprawie, zamiast odrzucenia na posiedzeniu niejawnym; 3. art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., gdyż WSA, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany był do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa przez organ w postępowaniu administracyjnym. Z treści uzasadnienia skarżonego postanowienia powinno wynikać, że WSA przeanalizował wszystkie zarzuty i wnioski zamieszczone w skardze, jednakże skarżący stwierdza brak ich rozpoznania. Jest bezsporne, że zaskarżona decyzja organu nie uległa zmianie skutkiem wniosku skarżącego o jej rektyfikację, który nie został przez organ uwzględniony, a więc tym samym skarga nadal jest zasadna. W tym stanie prawnym rozpoznanie wniosku mogło się odbyć jedynie na jawnym posiedzeniu sądowym, stosownie do przepisu art. 90 § 1 i § 2 p.p.s.a.; art. 127 § 3 p.p.s.a., w związku z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wniosku nr IV, zawartego w skardze o fakultatywne zawieszenie postępowania, z uwagi na wcześniejszy wniosek z 18.03.2013 r. o rektyfikację decyzji; art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w związku z przepisem art. 56 p.p.s.a., poprzez brak rozpoznania sprawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, wobec złożenia przez skarżącego późniejszego wniosku z 17.06.2013 r., skierowanego do Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, który wpłynął do organu w 8.07.2013 r., o stwierdzenie nieważności decyzji. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez nie dokonanie przez WSA, w ramach kontroli zgodności z prawem, stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., oceny postępowania administracyjnego i stanu faktycznego nieprawidłowo ustalonego przez organ i zastosowania przepisów prawa materialnego, odpowiednio Tytułu III i Tytułu VII ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. Nr 119, poz. 1117 z 2003 r., ze zm.), przy czym organ, poprzez błędne informowanie skarżącego co do przepisów prawa, spowodował wydanie skarżonej decyzji poza granicami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sytuacji gdy skarga zostanie wniesiona przed tym terminem, a więc przed doręczeniem rozstrzygnięcia, skargę taką uznaje się za przedwczesną, która jako wniesiona z naruszeniem art. 53 § 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Zgodnie natomiast z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Art. 111 § 1b, który obowiązywał także w dacie złożenia wniosku M. B. z dnia 18 marca 2013 r., nakazuje, aby uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia rozstrzygnięcia nastąpiło w drodze postanowienia. Natomiast z treści art. 111 § 2 k.p.a. wynika, że w przypadkach określonych w § 1b termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. Z regulacji zawartej w art. 111 § 2 k.p.a. wynika, że w związku z wystąpieniem strony o uzupełnienie decyzji ulega zmianie termin, w którym strona może wnieść m.in. skargę do sądu administracyjnego. Termin ten biegnie nie od dnia doręczenia pierwotnej decyzji, ale od dnia otrzymania rozstrzygnięcia zawierającego stosowne uzupełnienie, bądź też odmawiającego uzupełnienia. Wobec tego od daty doręczenia postanowienia wydanego w zakresie uzupełnienia rozstrzygnięcia albo odmawiającego takiego uzupełnienia będzie biegł dla strony termin do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji. Jak wynika z akt sprawy postanowienie Urzędu Patentowego z dnia 5 czerwca 2013 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 lipca 2013 r. Trafnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, iż od tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi. Tymczasem skarga została wniesiona w dniu 5 kwietnia 2013 r. Powyższe oznacza, że skarżący wniósł skargę przedwcześnie - z naruszeniem przepisu art. 53 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako przedwczesną. Odnosząc się do zarzutu najdalej idącego, tj. zarzutu nieważności postępowania określonego w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, iż przekonanie skarżącego, że rozpoznanie jego skargi nastąpiło z uchybieniem, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie orzeczenie o odrzuceniu skargi zapadło w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym. Ponadto w art. 178 p.p.s.a. wskazano, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W konsekwencji uznać należy, że sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., bowiem nie doszło do rozpoznawania skargi. W przypadku odrzucenia skargi sąd administracyjny nie bada zasadności skargi, a jedynie stwierdza okoliczność uzasadniającą to odrzucenie. Z tych też przyczyn nie mogło dojść do naruszenia art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a poprzez niewzięcie pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa przez organ w postępowaniu administracyjnym, bowiem okoliczność ta nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż w sprawie nie doszło do merytorycznego rozpoznania skargi, ponieważ jako niedopuszczalna została ona odrzucona. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zawiera regulację, w ramach której ustawodawca określa, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że nie zawiera wszystkich koniecznych elementów bądź dotknięte jest tak oczywistymi brakami, że uniemożliwia to przeprowadzenie kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu jego podstawę prawną, omówił przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i w sposób wyczerpujący wyjaśnił powody odrzucenia skargi. Poza zakresem rozpoznania pozostaje natomiast kwestia braku rozpoznania wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, gdyż wykracza to poza przedmiot zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.