II GSK 353/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-15

Skład orzekający: Gabriela Jyż, Anna Robotowska, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do oceny prawidłowości sposobu ustalania wyników postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym oceny zastosowanych parametrów i kryteriów, a także czy sposób ten może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do oceny prawidłowości stosowania regulacji zawartych w zarządzeniach Prezesa NFZ, w tym oceny porównywania ofert i ich poszczególnych ocen, ponieważ mogą one mieć znaczenie dla oceny, czy nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania. Pominięcie przez sąd pierwszej instancji istotnych kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą, w tym zarzutów dotyczących naruszenia kryteriów oceny ofert i zasad uczciwej konkurencji, stanowi naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania w trybie rokowań na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne. Po rozstrzygnięciu postępowania przez Dyrektora LOW NFZ, które nie uwzględniło odwołania jednego z oferentów (NZOZ [...]), Prezes NFZ uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu i wydaniu decyzji utrzymującej w mocy poprzednie rozstrzygnięcie, NZOZ [...] złożył skargę do WSA w Warszawie, która została oddalona. Następnie NZOZ [...] złożył skargę kasacyjną do NSA, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym pominięcie kryteriów oceny ofert i naruszenie zasady równego traktowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Anna Robotowska (spr.) Małgorzata Rysz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1452/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz [...] kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2012 r., w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań w przedmiocie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, oddalił skargę. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ (LOW NFZ) w dniu 30 czerwca 2011 r. ogłosił wszczęcie postępowania w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) oraz przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) na obszarze rejonu operacyjnego Rejon K. wraz z dyspozytornią na okres obowiązywania umowy od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Do udziału w postępowaniu zaproszono dwóch świadczeniodawców: - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) [...] - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) - [...]. Podczas sporządzania rankingu otwarcia dokonano wstępnej oceny ofert złożonych w tym postępowaniu. Pogotowie [...] otrzymało 167 pkt, w tym za kryterium "ciągłość" 90 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), "jakość" 67 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 50 pkt), natomiast za kryterium "ceny" 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt). Drugi z oferentów biorący udział w tym postępowaniu - [...] otrzymał 161 pkt, w tym za kryterium "ciągłość" 90 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt), "jakość" 61 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt), natomiast za kryterium "ceny" 10 pkt (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt, specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt). W dniu 20 lipca 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania, w którym wybrana została oferta złożona przez [...]. Świadczeniodawca - [...] złożył w terminie do Dyrektora LOW odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. W odwołaniu zarzucono, iż podczas postępowania doszło do nieuprawnionego zaniżenia punktów przy ocenie oferty [...], poprzez jej ocenę z pominięciem kryteriów określonych zarządzeniami Prezesa NFZ, w szczególności załącznikiem nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 13/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dyrektor LOW NFZ w dniu [...] lipca 2011 r. wydał decyzję Nr [...], w której nie uwzględnił odwołania [...], wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. [...] złożył w terminie odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. do Prezesa NFZ, za pośrednictwem Dyrektora LOW NFZ. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora LOW Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Prezes NFZ wydał decyzję Nr [...] [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora LOW oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dyrektor LOW NFZ ponownie rozpatrzył sprawę i wydał dnia [...] grudnia 2011 r. decyzję Nr [...] nieuwzględniającą odwołania [...] od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania. Pismem z dnia 30 grudnia 2011 r. spółka [...] złożyła odwołanie od tej decyzji. Jednocześnie, pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. spółka [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r. (na skutek cofnięcia skargi WSA w Warszawie umorzył postępowanie). Rozpatrując odwołanie od decyzji Nr [...] Dyrektora LOW NFZ z dnia 23 grudnia 2011 r. oraz uwzględniając okoliczność złożenia przez [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r., Prezes Funduszu w dniu 16 lutego 2012 r. wydał postanowienie, w którym zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w zw. ze złożeniem odwołania z dnia 30 grudnia 2011 r. od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia 23 grudnia 2011 r. [...] złożył w terminie zażalenie na postanowienie Prezesa Funduszu z dnia 16 lutego 2012 r. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Prezes Funduszu wydał dnia 15 marca 2012 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 16 lutego 2012 r. Prezes Zarządu Spółki [...], działając w imieniu spółki [...], wystąpił dnia 20 marca 2012 r. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postanowieniem Prezesa Funduszu z dnia 16 lutego 2012 r. postępowania administracyjnego, ponieważ ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Rozpatrując wniosek [...] o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego (postanowieniem Prezesa Funduszu z dnia 16 lutego 2012 r.), Prezes Funduszu wydał postanowienie nr [...] z dnia 6 kwietnia 2012 r. o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 30 grudnia 2011 r. wniesionego przez Prezesa Zarządu spółki [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...], prowadzącą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) Nowy Szpital Powiatu [...], od decyzji nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia 23 grudnia 2011 r., nieuwzględniającej odwołania od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) oraz przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) na obszarze rejonu operacyjnego Rejon [...] wraz z dyspozytornią - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Prezes NFZ odwołując się na wstępie do treści art. 152, 153 i 54 ustawy o świadczeniach zaznaczył, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w: - zarządzeniu nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.); - zarządzeniu nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą organ stwierdził, że rozpatrując odwołanie [...] poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Fundusz, zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 K.p.a., zapewnił odwołującemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut naruszenia art. 134 i 148 ustawy o świadczeniach, ponieważ w trakcie postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2012 r. złożył [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 12 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 ust. 6 ustawy o świadczeniach, a także prawa materialnego, tj. art. 148 pkt 1 i art. 146 ustawy o świadczeniach, jak również art. 134 ust. 1 (w zw. z art. 32 Konstytucji RP) oraz art. 147 ustawy o świadczeniach. WSA w Warszawie zaznaczył, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach, otwierającym Dział VI ustawy: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami", podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2). Zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert, bądź – jak w rozpatrywanym przypadku – w trybie rokowań, w przypadkach określonych w ustawie (art. 139). Przez rokowania rozumie się tryb zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym prowadzi się postępowanie w sprawie ustalenia ceny i liczby świadczeń opieki zdrowotnej i warunków ich udzielania z taką liczbą świadczeniodawców, która zapewni wybór najkorzystniejszej oferty lub większej liczby ofert oraz sprawny przebieg postępowania, nie mniejszą jednak niż trzech, chyba że ze względu na specjalistyczny charakter świadczeń opieki zdrowotnej lub ograniczoną dostępność do świadczeń jest mniej świadczeniodawców mogących ich udzielać (art. 143). Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy, Prezes Funduszu określa: 1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; 2) kryteria oceny ofert; 3) warunki wymagane od świadczeniodawców. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż poza delegacją dla Prezesa NFZ oraz ustalonymi w ustawie kryteriami oceny (porównania) ofert ustawa o świadczeniach nie zajmuje się sposobem ustalania wyników postępowania zarówno w trybie konkursu ofert, jak i w trybie rokowań, a ustawa nie określa wskaźników (parametrów) służących temu porównaniu. W ocenie Sądu sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej – w rozumieniu ustawy o świadczeniach, problematyka ta stanowi natomiast przedmiot regulacji zawartej w aktach podustawowych, zwykle w zarządzeniach Prezesa NFZ. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że, o ile kryteria oceny ofert (a nie zasady postępowania) są rzeczywiście ujęte w ustawie o świadczeniach i rozwinięte w odpowiednich zarządzeniach Prezesa NFZ, o tyle sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej – w rozumieniu ustawy o świadczeniach. Kwestie z tym związane stanowią przedmiot regulacji prawnej zawartej w zarządzeniach Prezesa NFZ, który te zarządzenia również stosuje. W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalenie prawidłowości sposobu ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, w tym również w zakresie ratownictwo medyczne, nie stanowi materii ustawowej; jest to zagadnienie techniczne, pozostawione w wyłącznej kompetencji Prezesa NFZ. Sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, a zwłaszcza prawidłowość użytych przy tej ocenie parametrów, stanowi również – w ocenie Sądu pierwszej instancji – pozaprawny element rozstrzygnięcia, wykraczający poza kognicję Sądu. WSA w Warszawie zaznaczył, iż zarzuty skarżącego są nietrafne a skarżący przedstawił w istocie zupełnie inną, odmienną od powszechnie używanej, metodę obliczania punktów w odniesieniu do świadczeń w zakresie: ratownictwo medyczne, bazującą właśnie na prymacie określenia procentowego udziału danego kryterium w całej ocenie, wyrażanej wszak – z założenia – w odpowiedniej ilości punktów. W ocenie Sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie naruszono przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu rozważenia argumentacji przedstawionej przez skarżącą oraz wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także art. 12 § 2 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną złożył [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nieuchylenie wydanej w sprawie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 grudnia 2011 r. nieuwzględniającej odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], podczas gdy decyzje te zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa, w tym w szczególności z naruszeniem norm materialnoprawnych i proceduralnych zawartych w: (i) tj. art. 146 ust. 1 w zw. z art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.), i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w tym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. oraz nr 13/2011/DSM z dnia 14 marca 2011; (ii) art. 147 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na przyjęciu, iż nie miała miejsca zmiana kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, pomimo iż w niniejszej sprawie do zmiany takiej doszło, (iii) art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na niezachowaniu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji poprzez przyjęcie na rzecz jednego z oferentów korzystniejszych kryteriów, niż obowiązujące, (iv) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezebranie oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, (v) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, (vi) art. 80 i 107 § 3 k.p.a. i błędne przyjęcie, że organ dokonał oceny okoliczności istotnych w sprawie na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału oraz wskazał w treści wyżej wymienionych decyzji powody, dla których odmówił wiarygodności prawidłowości argumentów skarżącej dotyczących sposobu ustalania maksymalnego wyniku punktowego dla oferty na świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego, 2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 §4 ustawy p.p.s.a poprzez arbitralne przyjęcie, iż Sąd nie ma podstaw by nie dać wiary wyjaśnieniom organu złożonym w przedmiotowej sprawie bez uzasadnienia dlaczego to należało dać wiarę tym wyjaśnieniom, 3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 154 ust. 8 w zw. ust. 6 u.ś.o.z poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej subsumcji i przyjęcie, iż niniejsza sprawa nie podlega kognicji Sądu, bowiem sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, a zwłaszcza prawidłowość użytych przy tej ocenie parametrów stanowi pozaprawny element rozstrzygnięcia, podczas gdy w niniejszym postępowaniu strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości użytych do oceny parametrów, a przeciwnie, wskazuje, iż obowiązujące parametry nie zostały zachowane w toku postępowania. 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 134 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalenie prawidłowości sposobu ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert jest zagadnieniem pozaustawowym (technicznym) pozostającym w wyłącznej kompetencji NFZ i co za tym idzie niewpływającym na zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz obowiązku prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, 5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 146 ust. 1 w zw. z art. 148 u.ś.o.z., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w tym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. nr 73/2009/DSOZ, nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, ponieważ została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów dotyczą w istocie tego, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim należy podnieść, że trafny jest podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., ponieważ Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, pomimo że nie odniósł się do istotnych kwestii podnoszonych przez skarżącą spółkę. W tej części uzasadnienie, które ma wyrażać stanowisko sądu administracyjnego co do oceny legalności zaskarżonej decyzji, ograniczono do kilku zaledwie stwierdzeń odnoszących się do zagadnień, które wymagały oceny Sądu, przy czym stwierdzenia te są albo niezrozumiale, albo nie są trafne. Sąd pierwszej instancji wadliwie dokonał podziału zarzutów skarżącej zawartych w skardze, na zarzut podstawowy, który ma dotyczyć porównania ofert z pominięciem kryteriów określonych w ustawie i zarządzeniach Prezesa NFZ oraz pozostałe zarzuty, które mają jedynie charakter uzupełniający powiązany z zarzutem podstawowym, dotyczące naruszenia zasady równego traktowania i zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz zmiany kryteriów ocen w toku postępowania. W sposób konkretny Sąd pierwszej instancji odniósł się jednak jedynie do kwestii, że oferta skarżącej była mniej korzystna od oferty Pogotowia [...], ponieważ Pogotowie "posiadało o 8 lekarzy więcej". W skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że ocena legalności zaskarżonej decyzji i odniesienie się do zarzutów skarżącej spółki nie mogła być ograniczona tylko do tych kwestii, które wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że sposób ustalania wyników postępowania co do wyboru świadczeniodawcy w zakresie porównywania ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej, jest zagadnieniem technicznym, pozostającym w wyłącznej kompetencji Prezesa NFZ, który w tej materii wydaje zarządzenie i je stosuje. Takie stanowisko oznacza, że zdaniem Sądu pierwszej instancji sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny stosowania regulacji objętych zarządzeniem Prezesa NFZ, pomimo że oczywiste jest stosowanie tych regulacji, a w szczególności porównywanie ofert i ich poszczególne oceny może mieć i ma znaczenie dla oceny, czy nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania. Nie jest więc wystarczające stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący przedstawił odmienną od stosowanej metodę obliczania punktów co do określenia procentowego udziału danego kryterium w całej ocenie, a ocena tego zagadnienia nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy nie można odeprzeć zarzutów skarżącej spółki, że oferty zostały porównane z pominięciem kryteriów określonych w ustawie i zarządzeniach Prezesa NFZ, że w toku postępowania nastąpiła zmiana kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, że nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz że doszło do nierównego traktowania świadczeniodawców i naruszenia zasady uczciwej konkurencji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ konieczne jest rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, w tym odniesienie się do zarzutów skarżącej spółki, które zostały pominięte. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło