II GSK 3535/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-26
Skład orzekający: Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa powiatu, przejawiająca się wysokim zadłużeniem i niskimi wskaźnikami ekonomicznymi, stanowi wystarczającą przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie środków unijnych na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Trudna sytuacja finansowa strony, nawet jeśli uprawdopodobniona, sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA. Strona musi wykazać, w jaki sposób wykonanie decyzji doprowadzi do konkretnej, znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, odnosząc swoją sytuację ekonomiczną do faktycznych konsekwencji wykonania decyzji.Stan faktyczny
Powiat złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa nakładającej obowiązek zwrotu dofinansowania z UE w kwocie ponad 159 mln zł. Powiat argumentował, że jego trudna sytuacja finansowa, wysokie zadłużenie i niskie wskaźniki ekonomiczne sprawiają, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, ograniczając realizację zadań publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Powiatu na decyzję Zarządu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Powiatu [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Po 628/15 w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Zarządu Województwa W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 628/15 oddalił skargę Powiatu [...] (dalej: Powiat) na decyzję Zarządu Województwa W. (dalej: Zarząd) z dnia [...] maja 2013 r. określającą przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej – 159 709 96 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
W załączonym do skargi kasacyjnej od tego wyroku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu z dnia [...] maja 2013 r. Powiat argumentował, że na dzień [...] listopada 2015 r. należność nałożona decyzją wraz z odsetkami wynosi 222 465 zł. Powiat wskazał, że przedmiotem jego działań są wyłącznie cele publiczne i trudna sytuacja finansowa w znaczący sposób ogranicza ich realizację. W efekcie uszczerbek ponosi społeczność lokalna Powiatu. Wnioskodawca podkreślił dalej, że na koniec 2015 r. zadłużenie Powiatu planowane jest na 13 198 110 zł, do czego należy doliczyć odsetki w wysokości 7 924 388 zł (przyjmując 4%). Zobowiązania kredytowe są rozłożone w czasie do 2042 r., a możliwości spłat rocznych kredytów w kontekście spełnienia wskaźników Wieloletniej Prognozy Finansowej oscylują w granicach 600 000 – 700 000 zł. W załączonym do wniosku fragmencie opracowania Regionalnej Izby Obrachunkowej w P. z sierpnia 2015 r. pt. "Wykonanie budżetów jednostek samorządu terytorialnego obszaru Województwa [...] za rok 2014" (str. 69-70) Powiat wskazano w grupie jednostek o najniższym wskaźniku indywidualnego limitu zadłużenia (1,72%), obliczonego zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Brano pod uwagę średnią arytmetyczną za lata 2012-2014, co potwierdza złą kondycję finansową Powiatu, bowiem wskaźniki powinny oscylować w granicach 15%. Także pod względem wykonania budżetu za lata 2012-2014 Powiat zakwalifikowano do grona jednostek samorządu z terenu województwa o najniższym indywidualnym wskaźniku spłaty zobowiązań (2,53%). Reasumując wnioskodawca uznał, że dalsze ponoszenie odsetek w wysokości 12 777 zł oraz ryzyko egzekucji kwoty głównej w obecnej, bardzo złej sytuacji finansowej naraża go na znaczne straty i uszczerbek w wykonywaniu zadań publicznych. Do wniosku załączono też "Informację o sytuacji finansowej Powiatu" z dnia [...].11.2015 r., podpisaną przez skarbnika i starostę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiat nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek ochrony tymczasowej wymienionych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wniosku Powiat skoncentrował się przede wszystkim na wykazaniu, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i szczegółowo określił swoje zadłużenie na koniec 2015 r., wskaźnik indywidualnego limitu zadłużenia (1,72%) oraz indywidualny wskaźnik spłaty zobowiązań (2,53%), a także wskazał na posiadane zobowiązania kredytowe i konieczność uiszczania odsetek od zaciągniętych zobowiązań, w tym od kwoty nałożonej zaskarżoną decyzją Zarządu z dnia [...] maja 2013 r. W ocenie Powiatu w tej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., przejawiające się ograniczeniem realizacji powierzonych Powiatowi zadań publicznych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno z uzasadnienia wniosku, jak i z załączonych do niego dokumentów niewątpliwie wynika, że Powiat rzeczywiście znajduje się w niekorzystnej sytuacji finansowej. Niemniej jednak należy podkreślić, że ta sytuacja sama w sobie nie uzasadnia wstrzymana wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku brak jest bowiem przełożenia opisanych trudności ekonomicznych Powiatu na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem decyzji. Zatem, chcąc uzyskać ochronę tymczasową na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Powiat powinien nie tylko przekonująco przedstawić swoją sytuację ekonomiczną, ale odnieść ją do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogą powstać wskutek wykonania decyzji i w efekcie wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powinien więc wyjaśnić, na przykład, jakich działań, stanowiących realizację zadań publicznych, nie będzie mógł wykonywać z powodu uiszczenia kwoty nałożonej zaskarżoną decyzją; jakie wiążą się z tym skutki trudne do odwrócenia lub o jaką znaczną szkodę idzie. Próżno szukać takich wyjaśnień we wniosku, a NSA zastępować strony w tej kwestii nie jest władny. Powyższe oznacza, że Powiat, powołując się na zadłużenie i określone wskaźniki ekonomiczne, nie uprawdopodobnił możliwości wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie wskazać należy, że nie ma przeszkód prawnych dla ponownego wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło