II GSK 380/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tytuł wykonawczy wystawiony w postępowaniu egzekucyjnym zawierał wszystkie wymagane przez prawo elementy, w szczególności dotyczące treści obowiązku, podstawy prawnej, wymagalności, pierwszeństwa zaspokojenia oraz podstawy prawnej prowadzenia egzekucji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tytuł wykonawczy prawidłowo określał obowiązek, jego podstawę prawną (Prawo telekomunikacyjne, pozwolenie radiowe, rozporządzenie ws. opłat) oraz wymagalność. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do wskazywania pierwszeństwa zaspokojenia, a podstawa prawna egzekucji została prawidłowo wskazana. Sąd uznał również, że upomnienie zostało skutecznie doręczone, a zarzuty dotyczące wykonania lub nieistnienia obowiązku były niedopuszczalne z uwagi na toczące się inne postępowania. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rocznych opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości w 2006 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) uznał większość zarzutów za nieuzasadnione, a jeden za niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Prezesa UKE. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez WSA i organ egzekucyjny, w tym dotyczące elementów tytułu wykonawczego i skuteczności upomnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewic z (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "N." S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1675/12 w sprawie ze skargi C. Spółki z o.o. w W. (obecnie "N." S.A. w W.) na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "N." S.A w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1675/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca, zobowiązana) na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (w skrócie: Prezes UKE) z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Prezes UKE wystawił w dniu 21 listopada 2011 r. tytuł wykonawczy nr [...] za zobowiązania Spółki z tytułu rocznej opłaty za I, II, III i IV kwartał 2006 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] z dnia 29 sierpnia 2005 r. W piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r. zobowiązana wniosła do Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w W. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej: 1. niespełnienia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", poprzez brak wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny; 2. niespełnienia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 3. niespełnienia wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 4. niedoręczenia przez wierzyciela zobowiązanemu upomnienia, o którym jest mowa w art. 15 u.p.e.a., o czym mowa w art. 33 pkt 7 u.p.e.a.; 5. określenie przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, będącego podstawą wystawionego tytułu wykonawczego, o czym mowa w art. 33 pkt 3 u.p.e.a.; 6. wykonania lub nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, o czym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes UKE - jako wierzyciel, uznał za nieuzasadnione podniesione zarzuty, za wyjątkiem zarzutu nr 6, który uznano za niedopuszczalny, ponieważ jest on przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nadpłaty. Po rozpoznaniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE postanowieniem z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy własne postanowienie. Organ stwierdził, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie obowiązku, który wynika z art. 185 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.), dalej: "p.t.", ponieważ podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystania częstotliwości w pozwoleniu radiowym, jest zobowiązany uiszczać roczne opłaty za prawo dysponowania częstotliwością, o których mowa w art. 185 ust. 1 p.t. Na rodzaj obowiązku wskazuje użyty wzór formularza tytułu wykonawczego dotyczący zobowiązań pieniężnych i obejmuje zapłatę określonej w tytule kwoty, której wysokość i terminy zapłaty określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 8 lutego 2005 r." przy uwzględnieniu wydanego danemu podmiotowi pozwolenia radiowego. Organ uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przez Prezesa UKE art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy z dnia 21 listopada 2011 r. bowiem spełnia wymóg wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny. Brak było również podstaw do określania w tytule pierwszeństwa, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a., ponieważ nie określa go art. 115 u.p.e.a., który wskazuje jedynie kolejność zaspokojenia z kwoty uzyskanej z egzekucji. Pierwszeństwo takie powinno natomiast wynikać z przepisu szczególnego, co nie miało miejsca w niniejszym przypadku. Tytuł zawierał też wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. W rubryce 72 tytułu powołano art. 187 w zw. z art. 185 ust. 1 i 3 p.t. w zw. z rozporządzeniem z 8 lutego 2005 r. i jego załącznikiem nr 2 pkt III ppkt 1. Z kolei upomnienie doręczono zobowiązanemu w piśmie z dnia 9 listopada 2011 r. zawierającym wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006 r., w którym oznaczenia zaległości dokonano poprzez wskazanie numeru decyzji (pozwolenia radiowego), z którym wiąże się zaległa opłata, terminów zapłaty poszczególnych opłat oraz ich wysokości. Opłaty te powinny być obliczone i wpłacone samodzielnie przez zobowiązanego, dlatego wezwanie to powinno stanowić dla niego podstawę zweryfikowania stanu ciążących na Spółce zobowiązań. Upomnienie ma jedynie na celu przypomnienie zobowiązanemu stanu zadłużenia, a nie udowadniać faktu jego istnienia. Organ uznał zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. również za nieuzasadniony. Tytuł określa rodzaj należności, okres z którym się wiąże, kwotę należności głównej, stawkę odsetek, datę od której się je nalicza, kwotę odsetek naliczoną na dzień wystawienia tytułu. Nie jest możliwe dosłowne powtórzenie treści obowiązku "za decyzją nakładającą obowiązek lub za przepisem prawa, z którego ten obowiązek wynika". Odnosząc się zaś do zarzutu wykonania lub nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, rozszerzonego o naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a., organ podtrzymał stanowisko o jego niedopuszczalności, gdyż toczy się postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty zaległych opłat za 2006 r. oraz postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...] i nr [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za niezasadne. W piśmie procesowym z dnia 5 października 2012 r. skarżąca poinformowała Sąd o następstwie prawnym i przejęciu przez [...] S.A. całego majątku [...] sp. z o.o. W piśmie tym odniesiono się także do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę i rozwinięto argumentację dotyczącą zarzutu naruszenia art. 34 § 1a u.p.e.a. podkreślając, że sprawa opłat za 2006 r. jest wyłącznie przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem skarżonego orzeczenia i uznał, iż postanowienie będące przedmiotem skargi jest prawidłowe, argumenty przedstawione w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia przekonujące i właściwe, natomiast podniesione w skardze zarzuty - nieuzasadnione. Sąd podał, że kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było ustalenie, czy na podstawie decyzji - pozwolenia radiowego, możliwe jest wskazanie wysokości opłaty, która jest egzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego, czy jak twierdzi Spółka, potrzebne było doprecyzowanie wysokości tej opłaty przez Prezesa UKE. Egzekwowane od Spółki należności to zaległe opłaty za I, II, III i IV kwartał 2006 r. za używanie częstotliwości zgodnie z udzielonym pozwoleniem radiowym z dnia 29 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że za używanie częstotliwości należy uiszczać opłaty zgodnie ze wskazanymi przepisami prawa. Obowiązek dokonywania tych wpłat wynika z treści art. 185 ust. 3 p.t. Wysokość opłat ustala się zaś przy uwzględnieniu rozporządzenia z 8 lutego 2005 r. i jego załączników oraz treści pozwolenia radiowego. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowo w tytule wykonawczym jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano akt normatywny, z którego wynika obowiązek uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Prawidłowym działaniem organu było wskazanie w poz. 30 tytułu jako podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku pozwolenia radiowego. Dlatego zarzut naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 i 6 u.p.e.a. okazał się niezasadny. Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Pełnomocnik związał ten zarzut z treścią art. 115 ust. 1 u.p.e.a. Niesłusznie też zarzucono brak określenia w tytule pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, ponieważ o pierwszeństwie tym nie stanowi art. 115 u.p.e.a. Wskazuje on wyłącznie kolejność zaspokojenia wymienionych w nim należności. Brak natomiast było odrębnej, szczególnej podstawy prawnej, która kolejność tę by modyfikowała. Przy tym niezrozumiałym był również zarzut dotyczący naruszenia art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd odwołując się do swoich wcześniejszych rozważań, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie takie uchybienie miało miejsce. Sąd nie podzielił również zarzutu skargi dotyczącego naruszenia dyspozycji art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez brak doręczenia Spółce skutecznego upomnienia. Przed wystawieniem tytułu doręczono Spółce upomnienie zawarte w piśmie z dnia 9 listopada 2011 r. Zawierało ono wezwanie do zapłaty zaległych opłat za 2006 r. i pozwalało na zidentyfikowanie zaległych opłat i zastosowanie się do jego treści. Za nietrafny uznano ponadto zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ organ prawidłowo określił egzekwowany obowiązek, wskazując podstawę prawną należności objętej tytułem, który to przepis był zarazem podstawą wydania pozwolenia radiowego oraz samego orzeczenia, którego treść wpływa na zakres obowiązku uiszczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Sąd za bezzasadny uznał zarzut Spółki oparty na art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Wbrew zarzutom skargi wierzyciel prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny nie naruszając powołanych w skardze przepisów i zasad procedury administracyjnej – art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 10717 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." i powołanego art. 33 pkt 1 u.p.e.a. przez przyjęcie istnienia obowiązku uiszczenia zaległych rat i podstaw do prowadzenia egzekucji. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Zaległości z tytułu opłat za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwościami, w tym zaległości z tytułu rocznej opłaty za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie pozwoleń radiowych są przedmiotem postępowań egzekucyjnych toczących się przed Naczelnikiem Pierwszego [...]Urzędu Skarbowego w W. Zaległość z tytułu rocznej opłaty za 2006 r. za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie pozwolenia radiowego, którego dotyczy niniejsza sprawa są przedmiotem postępowania "ulgowego", wszczętego na wniosek Spółki na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej: "O.p.". Prezes UKE w decyzji częściowej z dnia [...] października 2011 r., rozłożył na raty zaległe opłaty za 2006 r., w odniesieniu do których Spółka nie posiadała wątpliwości co do podstawy prawnej obliczania wysokości tych opłat. Sąd I instancji także zauważył, że przed Prezesem UKE toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za III kwartał 2007 r. za prawo do wykorzystywania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego nr [...]i nr [...]. Wobec powyższego WSA uznał, iż toczy się odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie opłat za 2006 rok, a nadto rozstrzygnięcia dotyczące opłat za inne okresy będą miały wpływ na zasadność spornych opłat. Brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w z w. z art. 126 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), dalej: "u.s.d.g." polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r. wniosła [...] S.A. Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w tym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, nie pozwalającego na ustalenie i skontrolowanie toku rozumowania Sądu, 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. i oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskutek przyjęcia, że nie jest wymagane wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej w sytuacji, kiedy należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, 4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że tytuł wykonawczy spełnia wymóg wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 15 § 1 u.p.e.a. polegającego na uznaniu, że doręczono Spółce upomnienie spełniające wymogi w nim określone, 6) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 3 u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 33 pkt 3 u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że określenie egzekwowanego obowiązku jest zgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, 7) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 1a u.p.e.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 1a u.p.e.a. polegającego na przyjęciu, że zobowiązana nie mogła powoływać się na zarzut wykonywania/nieistnienia obowiązku, bowiem zarzut ten miał być rzekomo przedmiotem innego postępowania, podczas gdy owo postępowanie dotyczyło opłat za rok 2007 oraz wniosku o rozłożenie należności na raty, w którym nie mogą być rozpatrzone zarzuty odnoszące się do wykonywania /nieistnienia obowiązku, 8) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7 oraz art. 77 k.p.a. polegającego na nierozpoznaniu istoty sprawy; 9) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g. i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g., polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia dotyczącego sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. 10) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 9 u.s.d.g. przez nieumorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy następczo okazało się, że sprawa została załatwiona innym postępowaniem ostatecznym. Prezes UKE nie zajął stanowiska w formie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. Prezes UKE wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Spółki Akcyjnej [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania i tym samym zaistniały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Należy zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej Spółki zostały oparte wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania. Przy tego rodzaju zarzutach skarżący kasacyjnie musi wykazać nie tylko to, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. W świetle powyższych wywodów za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. podnoszący, że uzasadnienie wyroku WSA nie odpowiada wymogom z tego przepisu (Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.), gdyż nie pozwala na ustalenie i skontrolowanie toku rozumowania sądu. W zarzucie skargi kasacyjnej sformułowanym w pkt 2 jej petitum Spółka nie wskazała, na czym miałoby polegać owo naruszenie, jak i nie wykazała drugiej przesłanki, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podważała ustalenia WSA oraz stanowisko tego Sądu co wykładni i zastosowania przepisów. Tego rodzaju zarzuty nie mogą być podnoszone w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1262/12, Lex nr 1329408, z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, Lex nr 1432098). Przechodząc do dalszych zarzutów skarżącej, okoliczność, że zostały zgłoszone przez Spółkę zarzuty, oparte na podstawach z art. 33 pkt 1, 3, 7 i 10 u.p.e.a., jest istotna dla dalszego biegu postępowania egzekucyjnego, albowiem brak stanowiska wierzyciela w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a. (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Natomiast po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Co istotne, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., należało uznać go za niezasadny. Wśród elementów, które powinien zawierać tytuł wykonawczy, art. 27 u.p.e.a. w § 1 wymienia m.in.: 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wzór, w myśl art. 26 § 2 u.p.e.a., określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27 u.p.e.a., a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym. Na podstawie delegacji zawartej w art. 26 § 2 u.p.e.a. zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie z 22.11.2001 r."), które w § 5 stwierdzało, że po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy (ust. 1 ), którego wzór wystawiany na jedną dochodzoną należność pieniężną, zwany dalej "jednopozycyjnym", stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia (ust. 2 pkt 1), wystawiany na nie więcej niż cztery dochodzone należności pieniężne, zwany dalej "czteropozycyjnym", stanowi załącznik nr 5 do rozporządzenia (ust. 2 pkt 2). Egzemplarz tytułu wykonawczego przeznaczony dla zobowiązanego sporządza się według wzoru stanowiącego odpowiednio załącznik nr 4-7 do rozporządzenia, z tym że na górze pierwszej strony wpisuje się wyrażenie "(egzemplarz przeznaczony dla zobowiązanego)", a także pomija się strony 3 i 4 tych wzorów (§ 5 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego). Zatem tytuł wykonawczy zostaje sporządzony w oparciu o ustalony wzór, co też miało miejsce w omawianej sprawie. Wzorzec tytułu wykonawczego nie był kwestionowany. W rubryce 29 wzoru tytułu mówi się o akcie normatywnym (stanowiącym podstawę do wydania orzeczenia, sporządzenia deklaracji/zgłoszenia lub stanowiącego, że należność powstaje z mocy prawa). Prawidłowo WSA zaakceptował stanowisko Prezesa UKE, że aktem takim jest ustawa – Prawo telekomunikacyjne, która w art. 185 ust. 3 stanowi, że podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 (opłatę za prawo do dysponowania częstotliwością). W tej sytuacji jako akt prawny wskazano ustawę – Prawo telekomunikacyjne, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia. Z kolei dopiero uzyskanie przez Spółkę pozwolenia w trybie wskazanym przez ustawę – Prawo telekomunikacyjne, w którym określono m.in. warunki, które w myśl rozporządzenia w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością przez komórki organizacyjne, organy i jednostki organizacyjne na potrzeby służb rządowych stanowiły podstawę ustalenia opłat rocznych przez posiadacza tej decyzji. Podstawowe elementy decydujące o ustaleniu wysokości opłaty rocznej znajdowały się w pozwoleniu nr [...]. Dlatego Prezes UKE prawidłowo wskazał w rubryce 30 zatytułowanej "Podstawa prawna należności" powyższe pozwolenie jako podstawę prawną należności. Błędnie Spółka uznawała, że obowiązek uiszczenia opłaty powstawał tylko z mocy prawa (ustawy czy rozporządzenia). Obowiązek ten bowiem powstawał dopiero od uzyskania pozwolenia radiowego (por pozwolenie radiowe [...]) i jego zakres zależał od warunków korzystania określonych w tymże pozwoleniu, co wprost wynika z art. 185 p.t. oraz z wydanego na podstawie art. 185 ust. 11 p.t. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 8 lutego 2005 r.". W tej sytuacji podmiot, który uzyskał pozwolenie, następnie musiał sam dokonać obliczenia i wpłacenia opłaty rocznej, kierując się treścią pozwolenia i przepisów ustawy – Prawo telekomunikacyjne i rozporządzenia w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (por. C. Kulesza, Komentarz do art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex 2010, pkt. 5.3 - 5 i cytowane tam orzecznictwo). Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 5 u.p.e.a., gdyż w myśl zapisu poz. 77 wzoru tytułu wykonawczego, należało uzupełnić tę pozycję, gdy z mocy jakiegoś aktu egzekwowana należność korzystałaby z prawa pierwszeństwa zaspokojenia. W niniejszej sprawie, co słusznie zauważył Prezes UKE, sytuacja taka nie wystąpiła. Przepis art. 115 u.p.e.a. określa kolejność zaspokojenia z egzekucji i w niniejszej sprawie kolejność ta nie została zmieniona. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Mając bowiem na uwadze dokonany wpis w rubryce 72 tytułu wykonawczego zatytułowanej: "inna podstawa prawna egzekucji administracyjnej (wpisać właściwy akt administracyjny)" - art. 187 w zw. z art. 185 p.t. w zw. z rozporządzeniem z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością zał. 2 pkt III ppkt 1 w powiązaniu z wpisami w rubrykach 29, 30 tytułu wykonawczego, należało zauważyć, że w rubrykach tych znalazły się wszystkie elementy podstawy prawnej egzekucji, na które zwracała uwagę Spółka. Nie można podzielić stanowiska Spółki co do naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Spółka podnosiła, że upomnienie nie zawierało wszystkich wymaganych elementów. Należy jednakże mieć na uwadze, że w myśl § 3 ust. 3 rozporządzenia z 8 lutego 2005 r. wzór upomnienia obejmujący jedną należność pieniężną, stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia, a wzór obejmujący nie więcej niż cztery należności pieniężne - załącznik nr 2 do wspomnianego rozporządzenia. Porównując treści wzoru (załącznika nr 2) oraz dołączoną do akt sprawy kopię upomnienia z dnia 9 listopada 2011 r., pismo organu zawiera wymagane przez art. 15 § 1 u.p.e.a. i załącznik nr 2 do rozporządzenia z 8 lutego 2005 r. elementy. Zatem i ten zarzut nie mógł się ostać. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 33 pkt 3 u.p.e.a. Przepis ten mówi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Należy zauważyć, o czym była mowa wyżej, że aby obliczyć należność, to trzeba było odwołać się do pozwolenia radiowego, zawierającego szczegółowe warunki wykorzystywania częstotliwości i odnosząc te warunki do uregulowań zawartych w ustawie -Prawo telekomunikacyjne i rozporządzenia z 8 lutego 2005 r. można było obliczyć kwotę opłaty rocznej. Zatem ani samo pozwolenie, ani same przepisy prawa nie były wystarczającą podstawą do obliczania rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością. Organ dokonał opisu obowiązku zgodnie z obowiązkiem określonym w zezwoleniu radiowym oraz przepisami Prawa telekomunikacyjnego. Nieuzasadniony okazał się również zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i art. 34 § 1a u.p.e.a. sformułowany w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej. W myśl art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Z kolei art. 34 § 1a u.p.e.a. stanowi, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Naruszenia powyższych przepisów w powiązaniu z art. 151 p.p.s.a. Spółka upatrywała w tym, że wskutek akceptacji przez WSA stanowiska organu, nie został rozpatrzony merytorycznie zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a wskutek błędnego stanowiska, że zarzut ten podlega rozpoznaniu w innych postępowaniach dotyczących tego obowiązku. Nie można podzielić argumentacji Spółki. Co do postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty, sam organ w decyzji z [...] października 2011 r. odnośnie opłaty za 2006 r. na podstawie pozwolenia [...] uznał, że powstały wątpliwości co do jej wysokości (z uwagi na rozbieżność co do podstaw prawnych ich naliczania) i wobec tego w zakresie ustalenia ich wysokości było prowadzone dalsze postępowanie (s. 72 w/w decyzji). Zatem należało przesądzić wysokość opłaty, zwłaszcza, że była ona ustalana samodzielnie przez Spółkę w oparciu o pozwolenie radiowe i obowiązujące przepisy, a następnie wpłacana w terminach ustalonych przepisami prawa (§ 6 rozporządzenia z 8 lutego 2005 r.). Dopiero później można było podjąć decyzje w sprawie rozłożenia na raty (musi być jasno określona zaległość, aby następnie jednoznacznie móc określić wysokość rat, zgodnie z art. art. 67a § 1 pkt 1 O.p. w zw. z ar. 51 § 1 O.p.) i co do kwoty prolongacyjnej, naliczanej od zaległej opłaty, zgodnie z art. 57 O.p. (Art. 57. § 1.: W decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej. § 2. Stawka opłaty prolongacyjnej wynosi 50% ogłaszanej na podstawie art. 56 § 3 stawki odsetek za zwłokę. § 3. Wysokość opłaty prolongacyjnej oblicza się przy zastosowaniu stawki opłaty prolongacyjnej obowiązującej w dniu wydania decyzji, o której mowa w § 1. § 4. Opłata prolongacyjna wpłacana jest w terminach płatności, o których mowa w art. 49 § 1; w razie niedotrzymania terminu płatności przepis art. 49 § 2 i 3 oraz art. 55 § 2 stosuje się odpowiednio.). Już choćby z tego względu postępowanie to miało wpływ na postępowanie egzekucyjne w rozumieniu art. 34 § 1a u.p.e.a. Prawdą jest, że Spółka w dniu 18 listopada 2011 r. cofnęła wniosek co do rozłożenia na raty spornej należności, ale Prezes UKE formalnie nie załatwił tego wniosku (s. 12 uzasadnienia). Co do postępowania o stwierdzenie nadpłaty za 2007 r., w tym właśnie co do pozwolenia nr [...], to według art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a O.p., oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Przepis ten reguluje więc zasady postępowania z nadpłatą, jeżeli miałby nastąpić jej zwrot. Zauważyć należy, że nadpłata z urzędu jest zaliczana na poczet zaległości podatkowych i odsetek (por. L. Etel, Komentarz do art. 76 ustawy - Ordynacja podatkowa, Lex). Przepisy Ordynacji podatkowej zaś stosuje się na mocy art. 188 p.t. W konsekwencji nie został także naruszony art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. Sąd I instancji, akceptując stanowisko organu, przedstawił szczegółowo argumenty na jego poparcie. Prezes UKE również przeprowadził wyczerpujące postępowanie. Okoliczność przedstawienia przez skarżącą odmiennej oceny stanu sprawy i odrzucenie stanowiska WSA, nie oznaczała naruszenia powyższych zasad przez Prezesa UKE i art. 151 p.p.s.a. przez WSA. Jako niezasadne należało także uznać zarzuty, podnoszący naruszenie art. 11 ust. 9 u.s.d.g. i powiązany z nim zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Opierają się te zarzuty na założeniu, że art. 11 ust.9 u.s.d.g. może mieć zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Założenie to jest błędne. Zgodnie z art.11 ust.1 u.s.d.g. właściwy organ jest obowiązany do załatwiania spraw przedsiębiorców bez zbędnej zwłoki. W myśl natomiast powołanego art. 11 ust. 9 u.s.d.g., jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy, chyba, że przepisy ustaw odrębnych ze względu na nadrzędny interes publiczny stanowią inaczej. Według autora skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy wierzyciel nie rozpoznał środka zaskarżenia w terminie (w tym wypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) to stosownie do powołanego art.11 ust. 9 u.s.d.g., należy przyjąć, że wydał "rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy". Konsekwentnie do tego założenia, w ocenie Spółki, zaskarżone postanowienie wydane w trybie 127 § 3 k.p.a. jest dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Inaczej rzecz ujmując, niedotrzymanie terminu w rozpoznaniu środka zaskarżenia skutkowało powstaniem swoistej fikcji prawnej polegającej na wydaniu rozstrzygnięcia stwierdzającego prawidłowość stanowiska wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pogląd prezentowany przez Spółkę pozostaje w sprzeczności z regulacjami zawartymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji powołując w tym zakresie przepisy określające skutki braku stanowiska wierzyciela. Zachowanie wierzyciela i jego skutki reguluje powoływany już art. 34 u.p.e.a. oraz art. 35 u.p.e.a., który w § 1 stanowi, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania, przy czym organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Przede wszystkim jednak skarżąca przedstawiając swoje stanowisko nie dostrzegła, że celem postępowania egzekucyjnego nie jest załatwienie sprawy przedsiębiorcy, w tym wypadku zobowiązanego, lecz doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku. Wobec powyższego skargę kasacyjną Spółki Akcyjnej [...] jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło