II GSK 3814/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-13
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Cezary Pryca, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizator wycieczki, który nie jest przewoźnikiem drogowym, może ponosić odpowiedzialność pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, jeśli wykaże się, że miał wpływ lub godził się na powstanie tych naruszeń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organizator wycieczki może ponosić odpowiedzialność pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, jeśli udowodni się, że miał wpływ lub godził się na powstanie tych naruszeń. W analizowanej sprawie, ze względu na powiązania osobowe i organizacyjne między organizatorem wycieczki a przewoźnikiem, NSA uznał, że przesłanki te zostały spełnione, co skutkowało uchyleniem wyroku WSA i oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. (organizator wycieczek) została ukarana karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, popełnione przez przewoźnika S. Sp. z o.o., z którym współpracowała. Organy administracji uznały, że organizator miał wpływ na te naruszenia ze względu na powiązania osobowe i organizacyjne między spółkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że nie wykazano wpływu organizatora na konkretne naruszenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, oddalił skargę S. sp. z o.o. w K. i zasądził od S. sp. z o.o. w K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 4/17 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od S. sp. z o.o. w K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3973 (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 22 marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Kr 4/17), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a"), po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. w K. (dalej jako: "Skarżąca") uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 17 lutego 2015 r. kontroli poddana została Skarżąca spółka. Na podstawie pobranych dokumentów, sprawdzono zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej jako: "ustawa o transporcie drogowym"). W wyniku kontroli stwierdzono, że Skarżąca nie posiadała uprawnień z zakresu ustawy o transporcie drogowym. Organ pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca była organizatorem wycieczki lub transportu, na której zlecenie działało przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., które dopuściło się naruszeń Ip. 5.1.1, Ip. 5.1.2, Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.3.1, 5.3.2, Ip. 5.4.1, Ip. 5.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stwierdzonych w protokole kontroli z dnia 5 marca 2015 r. (nr [...]).
Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]) nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 18 150 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że jego podstawę faktyczną stanowiło, przekroczenie przez kierowców maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, a także skrócenie dziennego odpoczynku oraz skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku. Stwierdzone naruszenia przepisów o czasie pracy choć zostały popełnione przez kierowców wykonujących przewozy na rzecz [...] Sp. z o.o., ale z uwagi na uzasadnione podstawy do tego, że Skarżąca spółka miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia przez kierowców norm czasu pracy, wszczęto również postępowanie administracyjne wobec niej jako podmiotu organizującego wycieczki lub transport w tym zakresie. W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono bowiem fakty wskazujące, że strona postępowania administracyjnego, jako organizator wycieczki lub transportu, miała świadomość i wpływ na naruszenia czasu pracy kierowców. Ustalono, że przedsiębiorstwo S. sp. z o.o., wykonywało wyłącznie przewozy na rzecz Skarżącej. Oba przedsiębiorstwa łączą osoby prezesa Pana W. B. oraz Pani E. N. B. , która to w przedsiębiorstwie S. sp. z o.o., jest osobą zarządzającą transportem i prokurentem, natomiast w Skarżącej spółce jest wspólnikiem. Ponadto ustalono, że oba przedsiębiorstwa łączy ten sam adres siedziby. W czasie analizy dowodów rejestracyjnych autobusów ustalono także, że istnieje trzeci podmiot pod nazwą: BIURO TURYSTYCZNE S. E. N. B., W. B. SPÓŁKA JAWNA, którego wspólnikami, jak wynika z dokumentu KRS, są E. N. B. oraz W. B..
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 5 przepisy ust. 1, ust. 3 pkt 5 i ust. 5 i 6 ustawy o transporcie drogowym stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do organizatora wycieczki, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, organ odwoławczy zauważył, że Skarżąca spółka prowadzi działalność w zakresie biura turystycznego. Organ pierwszej instancji przeprowadził kontrolę w siedzibie przedsiębiorstwa, a zawiadamiając przedsiębiorcę pismem z dnia 20 stycznia 2015r. wezwał do okazania dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu pracy kierowców. Przedmiotowa kontrola została przeprowadzona z powodu wyników kontroli przewoźnika S. Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo S. Sp. z o.o. dopuściło się bowiem licznych naruszeń norm czasu pracy działając na zlecenie Skarżącej, które udokumentowane zostały protokołem kontroli z dnia 5 marca 2015 r. Organ pierwszej instancji stwierdził bowiem, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że Skarżąca miała wpływ i godziła się na powstanie naruszeń jakich dopuściło się przedsiębiorstwo S. Sp. z o.o., bowiem w organach obu podmiotów zasiadają te same osoby. Zależności podmiotów dowodzą, że osoby zasiadające w organach przedsiębiorstw miały dokładną wiedzę w zakresie organizacji i realizacji transportu, a także godziły się na powstanie stwierdzonych naruszeń.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że załącznik do protokołu kontroli zawiera szczegółowy opis stwierdzonych przez organ naruszeń. W aktach sprawy znajduje się także protokół kontroli przedsiębiorstwa S. Sp. z o.o. wraz z dokumentami udostępnionymi przez ten podmiot podczas działań kontrolnych organu, dokumenty te stanowią materiał dowodowy w sprawie. Organ pierwszej instancji za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w siedzibie przewoźnika nałożył karę na organizatora wycieczki to jest na Skarżącą.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji działał zgodnie z przepisami prawa, bowiem art. 92a ust. 7 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym pozwala nałożyć karę na podmioty inne niż przewoźnik w tym organizatora wycieczki, organizatora transportu jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wykazał wpływ Skarżącej na naruszenia stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa S. Sp. z o.o., w konsekwencji nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę, poprzedzając ją kontrolą w siedzibie przedsiębiorstw. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał włączenia materiału dowodowego zgromadzonego podczas kontroli S. Sp. z o.o. do postępowania toczącego się wobec Skarżącej. Organ pierwszej instancji wezwał stronę do okazania dokumentacji dotyczącej ewidencji czasu pracy, nie okazanie ich przez stronę postępowania nie skutkowało jednak nałożeniem kary z tytułu ich nie okazania.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej w przedmiocie używania programu do analizy czasu pracy organ odwoławczy wskazał, że program służy do kontrolowania czasu pracy jedynie pomocniczo, gdyż analizę norm czasu pracy dokonuje inspektor inspekcji transportu drogowego.
Skarżąca złożyła skargę do WSA na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zarzuciła w niej:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 10, 11, § 1 i 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 23, dalej jako: "k.p.a.") - zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego;
2. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszeni art. 7 - polegające na dowolnym ustaleniu stanu faktycznego, niepopartym materiałem dowodowym, zgromadzonym w sprawie;
3. rażące naruszenie prawa procesowego poprzez art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności brak wskazania faktów oraz dowodów na których oparł się Główny Inspektor Transportu Drogowego uznając, że Organ l instancji przeprowadził rzetelną analizę przepisów wydając skarżoną decyzję;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 92b ustawy o transporcie drogowym - poprzez nałożenie kary na podmiot, który nie miał wpływu na zaistnienie uchybień;
5. naruszenie przepisów art. 50 ust. 1 lit. k) w związku z art. 68 ustawy o transporcie drogowym poprzez domniemanie kompetencji w zakresie wszczęcia i prowadzenia kontroli w siedzibie organizatora wycieczki, a nie wykonywanie czynności uzupełniających materiał w ramach kontroli przewoźnika.
WSA uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że organy rozpoznając ponownie sprawę powinny przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe w celu ustalenia przesłanek wynikających z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie WSA podkreślić należy, że odpowiedzialność podmiotu organizującego transport nie będącego przewoźnikiem (w przedmiotowym przypadku organizator wycieczki) jest bardzo szczególna. Zgodnie bowiem z art. 92a ust 7 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym na organizatora wycieczki można nałożyć karę pieniężną jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Nie odpowiada on na zasadzie ryzyka tak jak przewoźnik, ale jedynie w ściśle określonych przez ustawodawcę ramach. Jego sytuacja prawna jest zatem odmienna, niż sytuacja przewoźnika. W ocenie Sądu I instancji odpowiedzialność podmiotu organizującego transport nie będącego przewoźnikiem jako odpowiedzialność trzeciego z kolei podmiotu za ten sam czyn należy uznawać, za wyjątkową zachodzącą w sytuacji ściśle opisanej przez ustawodawcę. Z uwagi na wyjątkowość regulacji również wykładnia przepisu art. 92a ust 7 ustawy o transporcie drogowym powinna być ścisła. Wyjątkowość regulacji wynika nie tylko z wykładni systemowej ale również z wykładni gramatycznej. Ustawodawca przewiduje, że nałożenie kary pieniężnej na określone podmioty przykładowo wymienione w art. 92a ust 7 ustawy o transporcie drogowym jedynie w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Zdaniem WSA, tak mocny i jednoznaczny zapis ustawy wskazuje, że w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych należy go interpretować w sposób nie pozostawiający jakichkolwiek wątpliwości.
Sąd I instancji wskazał, że kara pieniężna może być wymierzona podmiotowi, który miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Grzywny wymierzane kierowcy i przewoźnikowi wymierzane są za konkretne naruszenia. Dlatego też przesłanki odpowiedzialności pieniężnej z art. 92a ust 7 ustawy o transporcie drogowym również muszą się odnosić do konkretnego naruszenia z którym bezpośrednio związana jest kara. Tym samym można nałożyć karę pieniężna na podmiot wykonujących czynności związane z przewozem drogowym jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie konkretnego naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, które to naruszenie było podstawą nałożenia grzywny na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Nie wystarczy zatem wykazanie, że organizator wycieczki miał jakiś bliżej nieokreślony wpływ na przewoźnika lecz należy wykazać, że miał wpływ na powstanie konkretnego naruszenia bądź godził się na jego powstanie.
W związku z powyższym zdaniem Sądu, oznacza to, że należy wykazać, iż organizator wycieczki posiadał wiedze na temat tych konkretnych naruszeń.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu I instancji organy przeprowadziły postępowanie, które nie spełniło przesłanek z art. 92a ust 7 ustawy o transporcie drogowym, gdyż wykazano jedynie że Skarżąca, poprzez osobę prezesa, mogła mieć pośredni wpływ na zarządzanie spółką S. Jednakże ustalenia te sprowadzają się jedynie do hipotetycznych rozważań w zakresie zarządzania spółkami bez odnoszenia się do konkretnych sytuacji. W sprawie nie wykazano w żaden sposób, że Skarżąca posiadając wiedzę na temat powstałych naruszeń miała wpływ lub godziła się na ich powstanie.
W ocenie Sądu, nie ustalono, jaki był udział Skarżącej, w zaangażowanie w powstałych naruszeniach. Organy kontroli wykazując naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dokonały tego w oparciu o analizę dokumentacji Spółki S. (tzw. wykresówki) polegającą na analizie czasu pracy kierowców, przerw, odpoczynków i okresów rozliczeniowych w połączeniu z obowiązującymi przepisami regulującymi tę materię. Z uwagi na charakter odpowiedzialności przewoźnika (zasada ryzyka) nie wykazywano, że miał on świadomość powstałych naruszeń. Tym samym niedopuszczalne jest automatycznie przenoszenie odpowiedzialności na organizatora wycieczki odpowiedzialnego na zasadzie winy bez szczegółowego postępowania wykazującego, że miał wpływ bądź godził się na powstanie konkretnego naruszenia.
Rozpoznając sprawę Sąd I instancji nie podzielił zarzutu braku podstaw prawnych do prowadzenia kontroli i wydania decyzji w stosunku do Skarżącej Spółki.
II
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: "k.p.a."), poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy nie wykazały, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie stwierdzonych naruszeń, podczas gdy w niniejszej sprawie ustalono, iż Pan W. B. - prezes jednoosobowego zarządu Skarżącej spółki, był jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu S. Sp. z o.o., zaś Pani E. N. B. była wspornikiem Skarżącej spółki oraz osobą zarządzającą transportem i prokurentem w podmiocie S. Sp. z o.o., a zatem posiadali oni wiedzę na temat organizacji i sposobu realizacji zadań transportowych w podmiocie S. Sp. z o.o., co z kolei musi prowadzić do wniosku, że Skarżąca spółka miała nie tylko wiedzę na temat stwierdzonych w trakcie kontroli poszczególnych, konkretnych naruszeń, ale także godziła się i miała wpływ na te naruszenia, zaś zaskarżona decyzja odpowiada prawu i zawiera przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób wszechstronny wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 5 i ust. 6 w związku z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że skarżąca będąc podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym miała bezpośredni wpływ, a co najmniej godziła się na powstanie stwierdzonych naruszeń, bowiem Pan W. B. był jednocześnie prezesem zarządu Skarżącej spółki i zarządu "S." Sp. z o.o., zaś Pani E. N. B. była wspólnikiem Skarżącej spółki oraz osobą zarządzającą transportem i prokurentem w podmiocie "S." Sp. z o.o., a zatem strona wiedziała o stwierdzonych naruszeniach, a pomimo tego godząc się na nie, kontynuowała współpracę z przewoźnikiem - "S." Sp. z o.o.
Podnosząc te zarzuty Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie wyroku oraz oddalenie skargi strony, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz oddaleniem skargi.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
Niewątpliwie spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ocenił, że decyzja ta jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w okolicznościach stanu faktycznego, organ administracji publicznej winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia przesłanek wskazanych w treści art.92a ust.7 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Sądu I instancji brak wykazania okoliczności wskazujących, iż skarżąca spółka posiadała wiedzę dotyczącą stwierdzonych naruszeń lub godziła się na ich powstanie stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca S. Sp. z o.o. w K. prowadzi działalność gospodarczą polegająca na prowadzeniu biura turystycznego. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca spółka nie wykonywała przewozów drogowych, a na jej rzecz, w oparciu umowy zlecenia, przewozy turystyczne wykonywało przedsiębiorstwo S. Sp. z o.o. w K. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że kontrola w skarżącej spółce była poprzedzona kontrolą w spółce S. Sp. z o.o. w K. Wyniki kontroli w spółce S. Sp. z o.o. w K. zostały przedstawione w protokole kontroli z dnia 5 marca 2015 roku, w którym stwierdzono naruszenia przepisów ustawy związanych z czasem pracy kierowców w zakresie: przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku. Z czynności kontrolnych sporządzonych w skarżącej spółce został sporządzony protokół kontroli, którego załącznik zawiera szczegółowy opis stwierdzonych naruszeń. Do akt został także załączony protokół kontroli w przedsiębiorstwie S. Sp. z o.o. w K. wraz z dokumentami udostępnionymi przez ten podmiot podczas czynności kontrolnych w spółce. Protokoły i załączone do nich dokumenty stanowiły materiał dowodowy na podstawie którego organ wydał zaskarżona decyzję.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Z treści tegoż przepisu prawa wynika, że przepisy ust. 1, ust. 3 pkt 5 i ust. 5 i 6 ustawy stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w tym także do organizatora wycieczki (pkt 5), jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Powyższe oznacza, że w odniesieniu do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, o których mowa w art. 92a ust. 7 pkt 1-7, w tym w stosunku do organizatora wycieczki znajduje zastosowanie regulacja prawna określona w ust.1 a wskazująca, iż w przypadku naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego nakłada się karę pieniężną w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie, z tym, że stosownie do ust. 6 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik numer 3 do ustawy.
Trafnie wskazuje Sąd I instancji, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, odpowiedzialność organizatora wycieczki jest oparta na innej zasadzie niż odpowiedzialność przewoźnika, który odpowiada na zasadzie ryzyka w odróżnieniu od odpowiedzialności organizatora wycieczki opartej na zasadzie winy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności faktyczne stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dają podstawę do przyjęcia, że organizator wycieczki – S. Sp. z o.o. w K. dopuścił się naruszenia przepisu art. 92a ust. 7 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym.
W szczególności podkreślić należy, że skarżąca spółka nie podważyła ustaleń w zakresie stwierdzonych naruszeń jakich dopuścili się kierowcy zatrudnieni w przedsiębiorstwie S. Sp. z o.o. w K. W tym zakresie nie zostały zakwestionowane zgromadzone w toku kontroli dowody, które zostały włączone w poczet materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie. Również brak jest podstaw aby w oparciu o akta sprawy uznać za niewiarygodne ustalenia w zakresie powiązań między spółką skarżącą a S Sp. z o.o. w K. Ponadto w aktach sprawy znajdują się dokumenty z KRS wskazujące na powiązania osobowe między spółkami. Zdaniem NSA okoliczności te mają istotne znaczenie z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanek warunkujących odpowiedzialność organizatora wycieczki.
W związku z powyższym podkreślić należy, że materiał dowodowy wskazuje, iż prezesem spółki S. Sp. z o.o. w K. jest W. B. natomiast prokurentem przedsiębiorstwa S. Sp. z o.o. jest E. N. B.. Jednocześnie E. N. B. jest wspólnikiem w spółce S. Sp. z o.o. w K. i osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie S. Sp. z o.o. w K. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka w zakresie organizowania przewozów turystycznych współpracuje wyłącznie z przedsiębiorstwem S. Sp. z o.o. w K. a to z kolei przedsiębiorstwo świadczy usługi przewozu drogowego wyłącznie na rzecz S. Sp. z o.o. w K. Ponadto poza sporem jest i ta okoliczność, że siedziby obu spółek znajdują się w K. pod tym samym adresem.
W tym stanie rzeczy zasadnie organy uznały, że stwierdzone w przedsiębiorstwie S. Sp. z o.o. w K. naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego odpoczynku, skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku w kontekście stwierdzonych powiązań kapitałowych w wymienionych wyżej spółkach wraz ze stwierdzonymi powiązaniami osobowymi, zakresem obowiązków wynikających z pełnionych funkcji w tych podmiotach przez wskazane wyżej osoby, a także ustalenia co do siedziby obu spółek, dawały podstawy do przyjęcia, że dostatecznie wykazano, iż skarżąca spółka była podmiotem, który co najmniej godził się na powstałe naruszenia. Podkreślić bowiem należy, że wymienione wyżej podmioty wzajemnie wykonywały świadczenia wyłącznie na swoją rzecz, osoba będąca wspólnikiem w skarżącej spółce była jednocześnie prokurentem i osobą odpowiedzialną za organizowanie transportu w przedsiębiorstwie zatrudniającym kierowców, a z racji siedziby obu spółek i powiązań osobowych nie było podstaw do przyjęcia aby przepływ informacji między tymi podmiotami był w jakikolwiek sposób utrudniony. Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie można tracić z pola widzenia i tej kwestii, która dotyczy szczególnej roli jaką w procesie związanym z organizowaniem wycieczek turystycznych odgrywa biuro turystyczne i przewoźnik oraz jak istotna jest kwestia bezpieczeństwa uczestników imprez turystycznych i bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zostały wykazane przesłanki warunkujące odpowiedzialność S. Sp. z o.o. w K. w oparciu o przepis art. 92a ust. 7 pkt 5 w związku z art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 6 ustawy o transporcie drogowym.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, podniesione w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa przez Sąd I instancji okazały się zasadne. W tym stanie rzeczy uznając, że okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, a Sąd I instancji niezasadnie uznał stanowisko organów za wadliwe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło