II GSK 442/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Krystyna Anna Stec Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." J.C. Zakład Pracy Chronionej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 170/06 w sprawie ze skargi "C." J.C. Zakład Pracy Chronionej w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną I Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu od 4,5% do 18%. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...] J.C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "C." J.C. Zakład Pracy Chronionej, uzyskał zezwolenie na sprzedaż w obiekcie gastronomiczno-handlowym w W. napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18% alkoholu. Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Wójt Gminy S. stwierdził wygaśnięcie powyższego zezwolenia wobec niedokonania w terminie – przewidzianym przepisem art. 111 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), zwanej dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości – opłaty za korzystanie z zezwolenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] wydaną wskutek odwołania J.C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczności będące przesłanką dla wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa (art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości) zostały przyznane przez stronę odwołująca się i nie budziły wątpliwości. Opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów zawierających od 4,5% do 18 % alkoholu nie została wpłacona w terminie do dnia 30 września 2003 r., nawet pomimo poinformowania skarżącego przez organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. o obowiązku uiszczenia opłaty za zezwolenie. Organ odwoławczy wskazał nadto, że wprawdzie w zezwoleniu, jakie posiadał skarżący nie zwarto pouczenia, iż niedokonanie kolejnej wpłaty za zezwolenie w terminie miesiąca od rozpoczęcia kolejnego roku ważności zezwolenia spowoduje wygaśnięcie zezwolenia, lecz skutki takiego zaniechania wynikają wprost z przepisu powołanej ustawy. Organ podkreślił również, że określony w ustawie termin wywołuje określony w ustawie skutek prawny w postaci wygaśnięcia decyzji, zaś sam termin ma charakter terminu materialnoprawnego i przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości jego przywrócenia. Organ zwrócił również uwagę na kwestię ewentualnego zwolnienia zakładu pracy chronionej z obowiązku uiszczania opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na treść przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zwanej dalej ustawą o rehabilitacji zawodowej. Organ zauważył przy tym, że skarżący posiada decyzję przyznającą status zakładu pracy chronionej jedynie w stosunku do firmy "C." z siedzibą w O., a zatem jedynie ten zakład pracy chronionej może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w powyższym przepisie. Sąd I instancji oddalając skargę na powyższą decyzję wskazał, że skoro decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. za zakład pracy chronionej uznany został jedynie zakład skarżącego w O., to niemożliwym było, aby taką kwalifikacją objęty został również zakład skarżącego w W. Niezależnie od tego, co było przyczyną niewydania takiej decyzji w odniesieniu do zakładu skarżącego w W., J.C. przed jej wprowadzeniem do obrotu prawnego nie był zwolniony z ponoszenia opłat z tytułu sprzedaży napojów alkoholowych w zakładzie w W. Zwolnienie uzależnione jest od wydania decyzji wojewody o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej, zatem brak decyzji o zwolnieniu jest bezwzględną przeszkodą dla skutecznego powoływania się na status zakładu pracy chronionej zwalniający z opłat. Sąd I instancji wskazał na określenie zawarte w przepisie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej "zwolniony w stosunku do tego zakładu" i stwierdził, że zwolnienie to nie jest ryczałtowe, lecz dotyczy osobno każdego z zakładów o statusie zakładu pracy chronionej. Ustawa rozróżnia bowiem pracodawcę prowadzącego zakład pracy chronionej od samego zakładu pracy chronionej. Zwolnienie jest wymagane odrębnie dla każdego zakładu pracy, nie zaś ryczałtowo dla przedsiębiorcy prowadzącego ten zakład. Sąd I instancji w konkluzji stwierdził, że skarżący nie jest uprawniony do samodzielnego rozszerzenia przysługującego mu zwolnienia od opłat na dodatkowy zakład pracy, który nie uzyskał statusu zakładu pracy chronionej i podkreślił, że skarżący nie twierdził, aby organ pominął ewentualną decyzję o przyznaniu zakładowi w W. statusu zakładu pracy chronionej. II W skardze kasacyjnej J.C. "C." Zakład Pracy Chronionej w O. zaskarżył w całości powyższy wyrok domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej; 2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., to jest art. 106 § 3, 4 i 5 oraz art. 133 § 1 tej ustawy przez nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącego i niewzięcie przy wydawaniu wyroku pod uwagę całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu kasator wskazał, iż posiadał decyzję pełnomocnika do spraw osób niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 1996 r., którą przyznany został status zakładu pracy chronionej firmie "C." w O., a ta jest siedzibą zakładu pracy chronionej i obejmuje inne placówki i oddziały, m. in. w W. Podkreślił, że w skład zakładu pracy chronionej w O. wchodzą filie, w tym zakład w W. stanowiący część zakładu pracy chronionej zarejestrowanego w O. Powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Bk 976/99. Kasator stwierdził ponadto, że w dniu 30 września 2003 r. dokonał przelewów bankowych, jednakże z uwagi na selektywne ich wybranie kwoty te zostały przekazane z niewielkim opóźnieniem, to jest w dniu 3 października 2003 r. Okoliczności tej nie wyjaśnił ani organ odwoławczy, ani Sąd I instancji, pomimo jej podnoszenia w skardze do Sądu I instancji, a miała ona wpływ na wynik sprawy. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a także brak jest podstaw, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu, w myśl przepisu art. 183 p.p.s.a. Zasadniczy zarzut stawiany w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2003 r. nie zastosował przepisu art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, czego następstwem w ocenie skarżącego było nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący łączy treść tego przepisu z przepisem art. 31 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wywodząc, iż wobec spełniania przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy przez zakład w W., będący filią zakładu w O. - posiadającego status zakładu pracy chronionej, status ten rozciąga się również na zakład w W., wobec czego powinien on korzystać ze zwolnienia od opłat. Pogląd taki jest nieuzasadniony i nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej w brzmieniu na dzień wydawania przez organ administracji I instancji decyzji o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w obiekcie gastronomiczno – handlowym w W. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych (...), przez okres co najmniej 6 miesięcy, uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, jeśli spełnia przesłanki wymienione w punktach od 1 do 4 tego przepisu. Okoliczności te na wniosek pracodawcy stwierdza Państwowa Inspekcja Pracy, zgodnie z treścią ustępu 2 tego artykułu. Natomiast w myśl z art. 30 ust. 1 tej ustawy, status zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej przyznany zostaje w drodze decyzji potwierdzającej spełnianie warunków, o których mowa w art. 28 lub 29 przez wojewodę. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, iż z przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej jednoznacznie wynika, że zwolnienie od opłat przysługuje pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu. Oznacza to, że pracodawcy przysługuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej w odniesieniu do prowadzonego przez tego pracodawcę określonego zakładu, który jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną, stanowiącą zespół pracowników i składników majątkowych, które spełniają warunki określone w ustawie i co zostało potwierdzone w drodze decyzji przez wojewodę (art. 28 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 ustawy). Pracodawca posiadający status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej może bowiem prowadzić równocześnie zakład pracy chronionej oraz zakłady, które nie są zakładami pracy chronionej. Zwolnienie od opłat na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy przysługuje pracodawcy w stosunku do zakładu pracy chronionej, a nie w stosunku do wszystkich zakładów prowadzonych przez pracodawcę. Skoro zatem w okresie poprzedzającym wydanie przez Wójta Gminy S. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia nr [...] oraz decyzji organu odwoławczego utrzymującej tę decyzję w mocy, skarżący nie posiadał w stosunku do obiektu gastronomiczno – handlowego w W. decyzji wojewody przyznającej temu obiektowi status zakładu pracy chronionej, co przyznał w trakcie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie można przyjąć wobec treści powołanych powyżej przepisów, iż status taki mimo braku stosownej decyzji, co do konkretnego zakładu, rozciąga się na tenże zakład w związku z tym, iż jest on, w ocenie skarżącego, filią zakładu posiadającego status zakładu pracy chronionej. W okolicznościach tej sprawy nie nasuwa zastrzeżeń ustalenie, że obiekt gastronomiczno – handlowy w W. stanowi odrębny zakład pracy w stosunku do zakładu pracy chronionej w O. Skarżący na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przyznał, że w dacie nadania zakładowi w O. statusu zakładu pracy chronionej zakład w W. nie istniał. W stosunku do zakładu pracy w W. skarżący uzyskał odrębne zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz w stosunku do tego zakładu wystąpił z wnioskiem o nadanie temu zakładowi statusu zakładu pracy chronionej. Wobec tego, że obiekt w W. nie był zakładem pracy chronionej, to przepis art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej, stanowiący, iż prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony od opłat, nie miał zastosowania wobec tego zakładu. Tym samym skarżący obowiązany był do uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w terminie przewidzianym w ustępie 7 tego przepisu. Zauważyć należy, że wnoszący skargę kasacyjną świadom był obowiązku spoczywającego na nim w związku przepisami powyższej ustawy w zakresie konieczności i terminu wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia, albowiem o konieczności uiszczenia jej kolejnej raty został poinformowany przez Urząd Gminy S. przed upływem tego terminu, a on sam, co potwierdził w uzasadnieniu skargi kasacyjnej opłatę tę uiścił, jednakże już po upływie terminu. Powyższe uzasadnia prawidłowość wykładni i zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz art. 28 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Za niezasadne należy uznać wskazane w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, bowiem jak trafnie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S., stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie gastronomiczno – handlowym w W. Brak jest tym samym podstaw do dokonywania kontroli decyzji z 1996 r. przyznającej status zakładu pracy chronionej zakładowi w O. oraz badania przyczyn, dla jakich statusu takiego obiekt w W. nie otrzymał. Zarzut dotyczący naruszenia art. 106 § 3, 4 i 5 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. nie został uzasadniony i nie może być uwzględniony. Jeśli wiązać ten zarzut z nieuwzględnieniem przez organy i Sąd I instancji okoliczności dotyczących postępowania o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej zakładowi w W., to okoliczności te nie mają znaczenia w tej sprawie, skoro prawidłowe jest ustalenie, że zakład w W. nie miał takiego statusu w 2003 r., a tego roku dotyczyła opłata za sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu w W. Jeśli zaś wiązać ten zarzut z okolicznością terminu uiszczenia opłaty, to nie jest kwestionowane, że opłata została uiszczona po terminie (z akt administracyjnych wynika, że polecenia przelewu na kwotę 1.242 zł na rachunek Urzędu Gminy S. zostało wydane w dniu 2 października 2003 r., a nie w dniu 30 września 2003 r. ) Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w poparciu o przepis art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.