II GSK 4869/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) sędzia NSA Krystyna Anna Stec sędzia del. WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania A. K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 1104/10 ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 333/10 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... października 2009 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia .... lipca 2009 r. nr I...; 3) zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz A.K. 2074 (dwa tysiące siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem kosztów postępowania. Ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 października 2009 r. nr .... utrzymano w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w Gdyni z dnia ... lipca 2009 r., nr ...., wymierzającą A.K., dalej "skarżący", karę pieniężną w kwocie 10.000 zł w związku z połowem przez skarżącego w dniu ... października 2007 r. 117 kg dorszy. Podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej stanowił m.in. przepis art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE L Nr 180 z 2007 r., str. 3), art. 63 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) oraz § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz.U. Nr 76, poz. 671 ze zm.). W świetle art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007, ustanowiono zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski. Stosownie do art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy o rybołówstwie, kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega, w przypadku kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W myśl § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m wynosi od 10.000 zł do 44.000 zł - za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Według ustaleń organu podczas rejsu połowowego w dniu ... października 2007 r. skarżący złowił i przywiózł do portu 117 kg dorsza, naruszając tym samym zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim przewidziany przepisem art. 2 wspomnianego rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. Na tej podstawie Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w Gdyni decyzją z dnia 31 lipca 2009 r., nr ...wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 10.000 zł, którą to decyzję utrzymał w mocy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 333/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia .... października 2009 r., nr .... W następstwie wniesionej przez skarżącego od powyższego wyroku skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 1104/10 oddalił skargę kasacyjną, nie dopatrując się naruszenia prawa w nałożeniu na skarżącego omawianej kary pieniężnej. Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 1104/10, wnosząc o: 1. uchylenie tego wyroku, 2. uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 333/10 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi I instancji, 3. zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach oraz kosztów postępowania wznowieniowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Jako podstawę prawną wskazano przepis art. 272 § 1 ppsa w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie K 31/13. Zgodnie z art. 272 § 1 ppsa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W myśl § 2 tego artykułu, w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie K 31/13 został ogłoszony w dniu 27 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 442). W myśl punktu 4a tego wyroku, przepisy § 2 - § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671, z 2009 r. Nr 112, poz. 936 oraz z 2010 r. Nr 125, poz. 849) w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Formalnoprawną podstawą skargi o wznowienie postępowania jest powołany przepis art. 272 § 1 ppsa w związku ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie K 31/13. Wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jak już wskazano, został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 27 marca 2015 r. pod pozycją 442, a zatem z tym dniem wszedł w życie. Dopełniono wymogu wniesienia skargi o wznowienie postępowania przed upływem 3 miesięcy od dnia wejścia w życie omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 ppsa). Również nie upłynęło 5 lat od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 278 ppsa). Zważywszy na spełnienie wymogów dla wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego omawianym wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. o sygn. akt II GSK 1104/10, Naczelny Sąd Administracyjny wznowił postępowanie w sprawie. Mając na uwadze wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozpoznania sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 281 ppsa, połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W myśl powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o czym była już mowa, przepisy § 2- § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r., a więc również przepis § 3 pkt 20 stanowiący podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej, są niekonstytucyjne w zakresie, w jakim określono dolne granice kar pieniężnych, co odnosi się do nałożonej na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł. Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny, w świetle uzasadnienia wspomnianego wyroku, na mocy art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie minister został upoważniony do określenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, zróżnicowane w zależności od rodzaju i społecznej szkodliwości. Ramy kompetencji prawotwórczych ministra wyznacza wyraźnie art. 63 ust. 1-3 ustawy o rybołówstwie, w którym ustawodawca nie wypowiada się w sprawie kary minimalnej za poszczególne naruszenia. Wprowadzenie więc kary minimalnej nie ma dostatecznej podstawy prawnej i nie mieści się w ogólnym upoważnieniu do określenia wysokości kar. Ustanowienie kary minimalnej ogranicza w istotny sposób możliwość zrealizowania w procesie wymierzania kar sformułowanej w art. 63 ust. 4 ustawy o rybołówstwie dyrektywy różnicowania kar w zależności od rodzaju naruszenia i społecznej jego szkodliwości. Dlatego Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy § 2 – § 5 rozporządzenia z 2005 r. w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych, są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy o rybołówstwie w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W świetle poglądów doktryny złożoność skutków wyroku zakresowego, takiego jaki zapadł w sprawie o sygnaturze akt K 31/13, polega na tym, że w zakresie, który nie został wskazany w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, kontrolowany przepis nie zostaje uznany za sprzeczny z Konstytucją RP; skutek taki następuje wyłącznie w odniesieniu do zakresu wskazanego w sentencji orzeczenia (vide Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński: Komentarz, s. 214; L. Garlicki: Uwagi o charakterze prawnym orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, (w:) Studia nad prawem). Przedstawiony wyżej problem był już przedmiotem analizy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, m.in. w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GSK 777/15, którego stanowisko podziela skład orzeczniczy w niniejszej sprawie. W realiach sprawy doszło zatem do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie przepisu § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 kwietnia 2005 r., wydanego z przekroczeniem ustawowej delegacji, co zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę skarżącego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... października 2009 r. nr ..., utrzymującą w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia ... lipca 2009 r., nr .... Powyższe stanowisko podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku. Z omawianych względów uwzględniając skargę o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 333/10, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 276 ppsa.