II GSK 52/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-03-19

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Andrzej Kuba, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych w przedmiocie rozpoznania lub braku rozpoznania choroby zawodowej, czy też mogą samodzielnie oceniać dokumentację medyczną i dokonywać odmiennych ustaleń?
Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia niż dokonano w orzeczeniu jednostki orzeczniczej. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii biegłego i jest wiarygodnym środkiem dowodowym w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, a organy są związane tymi orzeczeniami, dokonując jedynie oceny ich wszechstronnego uzasadnienia.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej. Jednostki orzecznicze I i II stopnia nie stwierdziły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo ustalenia narażenia na czynniki chemiczne. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzenie niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 46/20 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 15 września 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 46/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P. K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie zostało zainicjowane zgłoszeniem w dniu 31 maja 2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. podejrzenia choroby zawodowej – zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne u P. K., byłego pracownika, obecnie przebywającego na rencie. Organ sanitarny wszczął postępowanie administracyjne w tym zakresie i przeprowadził ocenę narażenia zawodowego skarżącego. Podczas tej oceny ustalono, że skarżący od 17 września 1980 r. do 31 października 1981 r. świadczył pracę jako szlifierz-robotnik warsztatów szkolnych w [...] w B., od 13 listopada 1981 r. do 31 marca 1984 r. świadczył pracę jako niekwalifikowany pracownik pod ziemią oraz młodszy górnik pod ziemią w Kopalni Węgla Kamiennego C., a od 10 kwietnia 1984 r. do 30 maja 1987 r. był zatrudniony na stanowisku młodszego górnika pod ziemią w Kopalni Węgla Kamiennego B. W powyższych zakładach pracy nie zostało potwierdzone narażenie zawodowe na substancje chemiczne wywołujące zatrucia ostre albo przewlekłe lub następstwa tych zatruć. Natomiast w okresie od 25 sierpnia 1987 r. do 12 lipca 1992 r. skarżący był zatrudniony w B. F. M., gdzie świadczył pracę na stanowiskach: pilarz, ładowacz transportu zewnętrznego oraz pakowacz mebli. Uznano, że w okresie zatrudnienia w B. F. M. był narażony na czynniki chemiczne mogące spowodować zatrucie, to jest: pary rozpuszczalników lakierów meblowych zawierających toluen, ksylen, octan etylu i octan butylu, a narażenie trwało od czerwca do listopada 1988 r. (125 dni roboczych) oraz pary formaldehydu, kiedy narażenie występowało przez 94 dni robocze (29 dni roboczych w 1987 r., 30 dni roboczych w 1988 r. i 35 dni roboczych w 1990 r.). W jednostce orzeczniczej I stopnia właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych przeprowadzono badania laboratoryjne, wywiad ze skarżącym oraz analizę dostarczonej przez niego dokumentacji medycznej, dokumentacji dotyczącej charakterystyki stanowiska pracy, czterech kart oceny narażenia zawodowego na okoliczność rozpoznania u niego choroby zawodowej w związku z wykonywaniem pracy w narażeniu na zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne. Uwzględniając charakter i wielkość narażenia zawodowego skarżącego na substancje chemiczne, jednostka orzecznika I stopnia nie znalazła podstaw do rozpoznania u P. K. choroby zawodowej – zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne. Dlatego jednostka orzecznicza I stopnia orzekła o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z dnia 30 kwietnia 2019 r.). Skarżący nie zgodził się z treścią tego orzeczenia i złożył odwołanie do jednostki orzeczniczej II stopnia. W czasie jego hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. przeprowadzono szereg konsultacji specjalistycznych strony. Podczas konsultacji neurologicznej nie stwierdzono nowych objawów ogniskowych uszkodzenia układu nerwowego, a zgłaszany przez skarżącego deficyt czucia na przyśrodkowej powierzchni podudzia prawego i bocznym brzegu strony prawej ma charakter korzeniowy. Przeprowadzono także konsultację okulistyczną, podczas której rozpoznania astygmatyzm nadwzroczny złożony obu oczu, starczowzroczność i nadciśnienie tętnicze II stopnia. W badaniu psychologicznym nie stwierdzono cech deficytów w zakresie funkcjonowania emocjonalnego i poznawczego. Podczas konsultacji dermatologicznej rozpoznano grzybicę płytek paznokciowych rąk i stóp, a wykonane testy płatkowe dały wyniki dodatnie dla mewyloizotiazolinonu oraz benzoizotiazolinonu. W badaniach laboratoryjnych wartość mocznika, kreatyniny, eGFR, GGTP, ALT i AST, były w normie. Dokonano też oceny dostarczonej przez skarżącego dokumentacji medycznej. Jednocześnie nie potwierdzono faktu przebycia ostrego zatrucia substancjami chemicznymi, a analiza narażenia nie wykazała, by czynniki z którymi skarżący miał kontakt na stanowisku pracy doprowadziły do rozwoju schorzeń rozpoznanych u pacjenta. Zmiany skórne, które skarżący wiąże z czynnikami chemicznymi obecnymi na stanowisku pracy należy wiązać z pozazawodowym zakażeniem grzybiczym. W związku z powyższym jednostka orzecznicza II stopnia zajęła stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej (zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne pochodzenia zawodowego). Dlatego organ I instancji dnia [...] października 2019 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, od której złożył on odwołanie i wniósł o uchylenie tej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Lublinie utrzymał w całości zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podkreślił, że u skarżącego występowało narażenie na czynnik sprawczy związany z wnioskowaną chorobą, jednak przy jednoczesnym braku rozpoznania przedmiotowego schorzenia przez uprawnione jednostki orzecznicze obu stopni – zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia – wydał decyzję, w której nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej. Organ odwoławczy uznał, że orzeczenia lekarskie są prawidłowe pod względem formalnym, zawierają wyczerpujące uzasadnienie i są zgodne z prawem, a organ nie może samodzielnie ich podważać. Podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Nie mają bowiem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Wojewódzki Sąd Administracji oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie. Właściwe medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do tego rozpoznania zostały określone w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367 – dalej jako "rozporządzenie"). W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, przede wszystkim na podstawie wyników przeprowadzonych bezpośrednio badań lekarskich, ale również na podstawie wszelkich innych istotnych dowodów pomocniczych obrazujących dany przypadek. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce wówczas, gdy uprawnione lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u danej osoby, albo nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia, albo w sytuacji umieszczenia go na liście chorób zawodowych występuje zupełny brak związku przyczynowo-skutkowego stwierdzonego schorzenia z warunkami pracy (narażenia zawodowego), albo też związku takiego nie da się stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem z okresem narażenia zawodowego. W rozpoznawanej sprawie, jak jednoznacznie wynika to z materiału dowodowego, wydane orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia, Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L., który zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia jako jednostka orzecznicza pierwszego stopnia uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a Instytut Medycyny Pracy w Ł. jako jednostka drugiego stopnia, orzekająca na zasadzie § 7 ust. 1 rozporządzenia, wydały pozostające ze sobą w zgodzie i logicznym związku odrębne orzeczenia lekarskie, w których stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, w postaci zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne. Wobec zgodnych i uzupełniających się oraz logicznych ustaleń organów orzeczniczych obu stopni, organy inspekcji sanitarnej prawidłowo orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Z okoliczności faktycznych tej sprawy wynika, że jedynie takie wnioski orzekające organy mogły wywieść w oparciu o należycie zgromadzone w sprawie dowody, według reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a motywy podjętych decyzji należycie przedstawiły, z uwzględnieniem przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej, orzeczenia medyczne poddane zostały prawidłowej ocenie, zgodnej z wymaganiami art. 80 k.p.a. Uwzględniono ocenę całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności poza wydanymi opiniami także pozostałe zebrane dowody, w tym treść kart oceny narażenia zawodowego skarżącego, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia. Sąd nie znalazł więc w okolicznościach tej sprawy argumentów, aby wnioski końcowe o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej mogły zostać skutecznie podważone. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj.: a. art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy poprzez stwierdzenie, że brak jest podstaw do rozpoznania u Skarżącego choroby zawodowej pomimo występowania objawów świadczących o wielu schorzeniach, które to schorzenia zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowiskach pracy (miejscach pracy) i zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych; b. art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy poprzez niezasadne stwierdzenie, że u Skarżącego nie występują żadne choroby zawodowe pomimo wystąpienia udokumentowanych chorób w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych; 2. postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Strona nie została zapoznana ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co stanowi naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ strona nie mogła podjąć czynności zmierzających do ochrony jej praw procesowych; b. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., a także 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Skarżący skutecznie wykazał, iż organ w niniejszej sprawie naruszył przepisy postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie w jakim Skarżący podniósł brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych przez Skarżącego dowodów, w szczególności w zakresie w jakim Skarżący podjął inicjatywę dowodową w celu wykazania, że orzeczenia lekarskie wydane w przedmiotowej sprawie są wadliwe, nierozstrzygnięcia przez organ wątpliwości na korzyść Skarżącego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu władzy publicznej, nieczuwania przez organ, aby strona nie poniosła szkody, a także dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało odmową uznania schorzeń za chorobę zawodową bądź uznania, że schorzenia można zakwalifikować jako różne choroby zawodowe, c. art. 151 p.p.s.a. w zw. § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez oddalenie skargi z uwagi na przyjęcie, że u Skarżącego nie wystąpiła choroba zawodowa w okresie wykonywania pracy i po zakończeniu pracy w wyniku przejścia na rentę, pomimo że odmienne okoliczności wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. orzeczeń lekarskich, w których instytucje orzecznicze zauważają jednak oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia Skarżącego, ale wydają orzeczenie w przedmiocie nierozpoznania choroby zawodowej; d. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez oddalenie skargi, pomimo niepodjęcia czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynikało, że Skarżący był narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w okresie zatrudnienia w B. F. M.; e. art. 151 p.s.a. w zw. § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez oddalenie skargi, pomimo braku przez organy i jednostki orzecznicze prawidłowej oceny, że w miejscach pracy, gdzie pracował Skarżący, był on narażony na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia. f. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez oddalenie skargi pomimo prowadzenia czynności jedynie w kierunku rozpoznania jednej choroby zawodowej, tj. zatrucia ostrego albo przewlekłego wywołanego przez substancje chemiczne, co skutkowało brakiem stwierdzenia innych chorób zawodowych. g. art. 151 p.p.s.a. w zw. z 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez oddalenie skargi pomimo sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego przez pracodawcę Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A., co miało istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na fakt, że ocena taka nie może być sporządzona przez podmiot bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem i reprezentujący przeciwstawny Skarżącemu interes. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w tej skardze są nieusprawiedliwione. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności rozważyć zarzuty procesowe, które mogłyby ewentualnie mieć wpływ na ustalony przez organ i zaakceptowany przez Sąd I Instancji stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skarżącego naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, a w szczególności art. 2351 k.p., organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i nie naruszyły przepisów art. 7 k.p.a., art. 7 a k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., a także 107 § 3 k.p.a oraz przepisów § 6 ust. 1, 2, 3, 4 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i dlatego Sąd I Instancji z powodu rzekomego naruszenia zarzucanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł uwzględnić skargi na podstawie art. 145 § 1 lit. c. p.p.s.a., a zatem prawidłowo zastosował przepis art. 151 p.p.s.a. oddalając skargę. Na wstępie szczegółowych rozważań w zakresie procedury stwierdzania choroby zawodowej przez właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy zauważyć, że oprócz ogólnych reguł postępowania dowodowego wyrażonych w kodeksie postępowania administracyjnego, do których stosowania zobowiązane są organy administracji publicznej, w tym przypadku mają zastosowanie również przepisy szczególne Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, które dodatkowo regulują to postępowanie, a które ma bardziej sformalizowany charakter, szczególnie w zakresie środków dowodowych. Po pierwsze organy rozstrzygające obu instancji muszą opierać się na określonych dokumentach w postaci zgłoszenia wraz z kartą narażenia zawodowego na chorobę zawodową, a następnie na orzeczeniach – opiniach - wskazanych w Rozporządzeniu - właściwych jednostek orzeczniczych medycznych. W tym miejscu należy zauważyć, że jednostki orzecznicze rozpoznając chorobę zawodową w obu instancjach dysponowały całą dokumentacją lekarską przedstawioną przez wnioskodawcę i miały obowiązek ją przeanalizować w całości, ale przede wszystkim przeprowadzić bezpośrednie szczegółowe badania medyczne skarżącego, zgodnie ze swoimi kompetencjami, a wyniki tych badań podać w orzeczeniu z pełnym uzasadnieniem. Jednostki orzecznicze mają szczególne kompetencje w wydawaniu takich orzeczeń, a te orzeczenia – opinie mają szczególną moc dowodową jako opinie biegłych specjalistów. Zatem kwestionowanie tych orzeczeń nie może sprowadzać się do gołosłownej polemiki, a organy rozstrzygające nie mogą oceniać ich pod względem wiedzy specjalistycznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, niż to dokonano w orzeczeniu jednostki orzeczniczej. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (vide II OSK 3694/19). Potwierdza tę tezę kolejne orzeczenie NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 3890/19 (LEX nr 3019953 - wyrok z dnia 10 czerwca 2020 r.), które stwierdza, że organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych i są związane orzeczeniami lekarskimi. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej dokonują jedynie oceny co do wszechstronnego uzasadnienia orzeczenia o rozpoznaniu lub braku rozpoznania choroby zawodowej. Nie mając wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać w ocenę sposobu prowadzonych badań lekarskich (vide: LEX nr 3094946 - wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., II OSK 2005/20). Nie oznacza, to że organ orzekający ostatecznie o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ma obowiązku ocenić orzeczeń lekarskich właściwych jednostek leczniczych zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. i takiej oceny dokonały organy rozstrzygające obu instancji w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucał, że nie wszystkie choroby i schorzenia, na które się leczy obecnie, oraz dokumentacja lekarka dotycząca innych chorób została wzięta pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń lekarskich, będących podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie. Ponadto zrzucał, że nie rozważono innych warunków narażenia zawodowego na chorobę zawodową panujących w kopalni, w której pracował. Zdaniem skarżącego, jeśli nie stwierdzono zgłoszonej choroby zawodowej, to należało ustalić, czy skarżący nie posiada innej choroby zawodowej, która objawia się różnorodnymi schorzeniami na które się leczy. Z powyższymi zarzutami nie można się zgodzić mając na względzie ustawową definicję choroby zawodowej i biorąc pod uwagę zasadniczą tezę, że choroba zawodowa to kategoria prawna, a nie tylko medyczna. Aby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, muszą wystąpić jednocześnie trzy przesłanki warunkujące taką możliwość: po pierwsze schorzenie, na które cierpi dana osoba musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, po drugie musi być ono spowodowane występowaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy tej osoby, albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy (narażenie zawodowe), a po trzecie wskazany związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym winien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (vide: II OSK 3324/19, LEX nr 3091646 - wyrok NSA z dnia 20 maja 2020 r.). Zatem organy orzekające o chorobie zawodowej na podstawie art. 2351 kodeksu pracy nie mają obowiązku zajmować się wszystkimi chorobami skarżącego i ogólnym stanem jego zdrowia, ale przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z określonymi przepisami prawa regułami w zakresie wskazanym zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej objętej wykazem chorób zawodowych i kartami narażenia zawodowego, a nie subiektywnym przekonaniem skarżącego o swoim stanie zdrowia i jego przyczynach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 2351 k.p. i art. 2352 k.p., gdyż prawo materialne można naruszyć albo poprzez błędną wykładnię przepisów albo niewłaściwe zastosowanie, a żadnej z tych form naruszenia nie zarzuca skarżący, tylko kwestionuje ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zastosowania powyższych przepisów. Natomiast ustalenia faktyczne podważane są poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania, do których Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się w pierwszej części uzasadnienia. Zgodnie z art. 235 1 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Pojęcie "choroby zawodowej" jest więc pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Z powołanego przepisu wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Choroba zawodowa jako pojęcie prawne odnosi się zatem do zachorowania pozostającego w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, a na jej rodzaj ma wpływ charakter, sposób i warunki jej wykonywania. Na powyższe przyczyny musi wskazywać karta narażenia zawodowego jako dowód zasadniczy na wykazanie powyższej przesłanki choroby zawodowej. Należy zauważyć, że orzeczenia jednostek orzeczniczych medycznych, a także decyzje organów obu instancji obejmowały wszystkie wskazane przez skarżącego warunki narażenia zawodowego na chorobę zawodową oraz całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentacji medycznej i dlatego nie zachodziły podstawy do zakwestionowania ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego według przesłanek prawa materialnego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i zgodny z przepisem art. 107 par. 3 k.p.a. uzasadniły swoje decyzje i Sąd I Instancji nie mógł uwzględnić skargi i uchylić zaskarżonej decyzji zgodnej z prawem. Skoro okazało się, że żaden z zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony to Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi kasacyjnej i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło