II GSK 53/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-22
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Rafał Batorowicz, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący osobiście przewozy na rzecz innego przedsiębiorcy, na podstawie umowy zlecenia, może powoływać się na licencję udzieloną temu drugiemu przedsiębiorcy, jeśli sam nie posiada własnej licencji na transport drogowy?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy we własnym imieniu i na własną rzecz, nawet jeśli działa na podstawie umowy zlecenia z innym podmiotem posiadającym licencję, musi posiadać własną licencję. Licencja jest udzielana konkretnemu przedsiębiorcy i nie może być odstępowana ani udostępniana innym podmiotom do wykonywania działalności we własnym imieniu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego skontrolował pojazd kierowany przez W. S., który nie okazał wypisu z licencji ani nie potwierdził jej posiadania. W. S. wykonywał przewozy osób na podstawie umowy zlecenia z P. O., który zgłosił pojazd do swojej licencji. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że W. S. wykonywał transport we własnym imieniu i na własną rzecz, w związku z czym powinien posiadać własną licencję, a nie korzystać z licencji P. O. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2473/05 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, oddalił skargę.
Wyrok Sądu I instancji zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu [...] kwietnia 2005 roku w W. przy ulicy H. przeprowadzona została przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w W. kontrola pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] kierowanego przez W. S., zwanego dalej "skarżącym". W świetle ustaleń protokołu z kontroli drogowej, podpisanego bez zastrzeżeń przez skarżącego, nie okazał on wypisu z licencji, jak i nie potwierdził faktu jej posiadania. Sprawę przekazano do dalszego postępowania administracyjnego.
W trakcie postępowania załączono do akt sprawy umowę o współpracy handlowej zawartą w dniu [...] kwietnia 2005 r., pomiędzy P. O. zwanym zleceniodawcą, a skarżącym, zwanym zleceniobiorcą. W myśl § 1 ust. 1 umowy zleceniodawca zleca skarżącemu świadczenie usług przewozowych osób w zakresie prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, a skarżący zlecenie to przyjmuje. Stosownie do § 1 ust. 2 umowy, w zamian za świadczenie przez skarżącego usług przewozowych osób zleceniodawca wystąpi do właściwego organu o udzielenie licencji na transport drogowy osób, który będzie wykonywany samochodem skarżącego. Stosownie do § 2 ust. 4 umowy skarżący udzieli zleceniodawcy prawa do dysponowania swym samochodem, jak również dostarczy inne wymagane przepisami prawa dokumenty.
W świetle zeznań świadka P. O. z dnia [...] czerwca 2005 r., omawiany pojazd zgłosił do posiadanej licencji i uzyskał odpowiedni wypis. Skarżący nie jest pracownikiem świadka, jak również samodzielnie rozlicza się z Urzędem Skarbowym oraz z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Okoliczność tą potwierdził skarżący przesłuchany w charakterze strony, podkreślając iż prowadzi "własną" działalność.
Urząd Miasta S. W. w piśmie z dnia [...] maja 2005 r., poinformował Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w W., że wniosek o wydanie drugiego wypisu licencji na zgłoszony pojazd skarżącego wpłynął do urzędu w dniu [...] kwietnia 2005 r., zaś wypis nr 2 został odebrany w dniu [...] maja 2005 r.
Decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Jako podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej wskazano przepis art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp.1.1.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Jak organ podkreślił skarżący wykonuje przewozy we własnym imieniu i nie może powoływać się na licencję udzieloną innemu przedsiębiorcy.
W następstwie odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Według organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu I instancji, licencja udzielana jest konkretnemu przedsiębiorcy i nie może być odstępowana na potrzeby wykonywania działalności we własnym imieniu przez inny podmiot.
Rozpoznając skargę skarżącego na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano, skargę tę oddalił.
Sąd I instancji powołał się m.in. na przepis art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Takiej licencji skarżący nie posiadał, a winien ją posiadać. Z ustaleń poczynionych przez oba organy, niesprzecznych z zebranym materiałem dowodowym wynika, iż skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą; sam rozlicza się z Urzędem Skarbowym i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Sąd I instancji powołał się na znajdujące się w aktach administracyjnych zeznanie skarżącego, według którego nie rozlicza się on z P. O.. Skarżący nie był też osobą zatrudnioną przez P. O.. Zatem, wykonując działalność gospodarczą, polegającą na przewozie osób, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, skarżący winien posiadać odpowiednią licencję, której nie miał.
Sąd I instancji powołał się także na przepis art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią. Z tych względów P. O. nie mógł udostępnić swojej licencji skarżącemu, zaś ten na podstawie wspomnianej licencji nie mógł wykonywać transportu drogowego, albowiem nie był kierowcą P. O., ani na jego rzecz nie wykonywał przewozów. Wykonywanie przewozów osób, mimo braku odpowiedniej licencji, uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej.
Skarżący w całości zaskarżył powyższy wyrok, i wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, stosownie do przepisu art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, stosownie do przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik procesowy skarżącego zarzucił, z powołaniem się na przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, poprzez naruszenie art. 5, 87 ust. 1 oraz 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu skargi powołał się na przepis art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do którego przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku. Jak wywodzi skarga kasacyjna powyższe wymogi zostały spełnione przez skarżącego, gdyż:
• był on osobą niezatrudnioną przez przedsiębiorcę P. O.,
• skarżący osobiście wykonywał przewozy na rzecz P. O. na mocy łączącej te podmioty umowy,
• P. O. posiadał tytuł prawny do skontrolowanego pojazdu,
• P. O. zgłosił przedmiotowy pojazd do posiadanej przez siebie licencji, uzyskał na to stosowny wypis oraz poinformował, że udostępnił swoją licencję skarżącemu.
Według skargi kasacyjnej, zarówno organy, jak i Sąd I instancji, mylą "odstępowanie" z "udostępnianiem" licencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Natomiast w myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zatem, w świetle powyższych przepisów, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd I instancji i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja – w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd – w odniesieniu do przepisów procesowych.
Jak już wskazano skarga kasacyjna ograniczyła się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego. Skarga kasacyjna nie zarzucała więc naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Z tych względów, jako nie podważone, miarodajne są w sprawie ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, a w szczególności, że skarżący nie wykonywał przewozów na rzecz P. O.. Ten wzgląd podważa argumentację skargi kasacyjnej, odnoszącą się w szczególności do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W skardze kasacyjnej podnosi się fakt osobistego wykonywania przez skarżącego przewozu na rzecz P. O., a to na mocy łączącej te podmioty umowy zlecenia, podczas gdy to ustalenie pozostaje w sprzeczności z ustaleniem Sądu I instancji, którego nie podważyła skarga kasacyjna, a mianowicie, iż skarżący nie wykonywał takowych przewozów na rzecz P. O..
Niezależnie od powyższego skarga kasacyjna nie udowodniła dlaczego przepis art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym został naruszony przez Sąd I instancji. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji ubiegania się przedsiębiorcy o udzielenie licencji, a więc znacznie wcześniejszego etapu niż ten, którego dotyczy stan faktyczny sprawy, związanego z udostępnianiem licencji skarżącemu.
Ponadto skarga kasacyjna nie uzasadnia na czym miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji pozostałych przepisów wskazanych w skardze, a wiec przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nakładającego na kierowcę obowiązek posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypisu z licencji, dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, czy też przepisu art. 92 ust. 1 powołanej ustawy, przewidującego karę pieniężną z tytułu naruszenia wymienionych tam przepisów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stosownie do przepisu art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło