II GSK 544/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-19
Skład orzekający: Janusz Drachal, Gabriela Jyż, Lidia Ciechomska - Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, umarzając postępowanie wznowieniowe, prawidłowo ocenił jego bezprzedmiotowość, czy też powinien był rozpoznać merytorycznie wniosek o wznowienie postępowania oparty na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uznać postępowania wznowieniowego za bezprzedmiotowe, jeśli wniosek o wznowienie opiera się na przesłankach wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i spełnia wymogi formalne. W takiej sytuacji organ powinien najpierw ocenić, czy istnieje podstawa do wznowienia postępowania, a następnie, w przypadku jej stwierdzenia, rozpoznać sprawę co do istoty. Umorzenie postępowania bez takiej oceny stanowi naruszenie przepisów procesowych.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją odmawiającą zmiany zezwolenia na prowadzenie gier hazardowych, powołując się na wyrok TSUE. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia decyzji, wskazując na niemożność zmiany miejsca urządzania gier. Następnie Dyrektor Izby Celnej uchylił własną decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze wykreślenie punktów gier. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając wadliwe przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska - Florek Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 626/13 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., uchylił objętą skargą F. Spółki z o.o. w W. decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] czerwca w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oraz orzekł o kosztach postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
skarżąca spółka wnioskiem z dnia 1 października 2012 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izy Celnej w G. z dnia [...] lutego 2010 r., którą odmówiono zmiany decyzji Dyrektora Izby S. z dnia [...] września 2009 r. w zakresie proponowanych miejsc urządzania gier, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
Dyrektora Izby Celnej w G., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. W motywach, wskazał na art. 245 § 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749), stwierdzając że w sprawie zaszła sytuacja określona w tym przepisie, przemawiająca za odmową uchylenia decyzji z [...] stycznia 2010 r., albowiem zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), nie można dokonać zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych odnośnie zmiany miejsca urządzania gry. Organ wskazał ponadto, że w jego ocenie powołany art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym, w związku z czym nie wymagał do swojej skuteczności notyfikacji w myśl art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 98.204.37 ze zm.).
Objętą skargą decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w G. uchylił w całości swoje poprzednie rozstrzygnięcie oraz umorzył postępowanie w spawie. W uzasadnieniu podał, że wnioskiem z dnia 30 lipca 2010 r. spółka wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej w G. o zmianę zezwolenia w części poprzez wykreślenie 32 punktów gier, wśród których znajdowała się również przedmiotowa lokalizacja – R., J. J. w G. ul. L. [...]. Punkty te zostały wykreślone z zezwolenia na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wykreślenie wskazanego punktu z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. skutkowała, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w G. bezprzedmiotowością postępowania wobec nieistnienia punktu gier na automatach o niskich wygranych, który miałby podlegać zmianie.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że organ umarzając postępowanie wznowienie za przedmiot postępowania przyjął wadliwie zmianę określenia punktu prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Zauważył, że ocena organu byłaby trafna gdyby postępowanie toczyło się w trybie zwykłym, nie mogło się jednak ostać w trybie postępowania wznowieniowego.
Zdaniem Sądu I instancji, organ orzekając merytorycznie w sprawie zaniechał oceny, czy występowała w sprawie przesłanka wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, a więc, czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012r. wydany w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C- 217/11 miał wpływ na treść decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lutego 2010 r. Dopiero, bowiem udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie skutkować powinno rozpatrzeniem sprawy co do istoty.
Sąd I instancji wskazał, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłankach wznowienia postępowania, jak również został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 241 § 2 tej ustawy, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do uznania, że postępowanie wszczęte przez skarżącą było bezprzedmiotowe. Wobec tego Sąd stwierdził, że objęta skargą decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 208 Ordynacji podatkowej, polegającym na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w G. zaskarżył wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez organ oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone;
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz sformułowanie błędnych wskazówek dla organu.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej sformułowano tylko zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia, w ocenie kasatora, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów tych nie podzielił. Po pierwsze nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji w analizowanej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uznał, iż postępowanie wznowieniowe nie może być umorzone. Stwierdził natomiast, że w tej konkretnej sprawie, ponieważ wniosek strony o wznowienie postępowania był oparty na wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej przesłankach wznowienia postępowania, jak również został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa jest w art. 240 § 2 O.p., brak było podstaw do uznania, że postępowanie wszczęte przez stronę skarżącą było bezprzedmiotowe. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organ orzekając w sprawie zaniechał oceny, czy w sprawie przesłanka wznowieniowa, na którą powołał się skarżący w swoim wniosku o wznowienie postępowania, określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., a więc wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., wydany w połączonych sprawach: C-213/11, C-214/11 i C-217/11, miał wpływ na treść ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lutego 2010 r., nr: [...] odmawiającej dokonania zmiany w zakresie proponowanego miejsca urządzania gier w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] października 2003 r., przedłużonej na kolejne 6 lat decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr: [...], na mocy której udzielono Spółce skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego. Zasadnie Sąd I instancji przypomniał, iż po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia postępowania i wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji, działający w oparciu o art. 243 § 2 O.p. zobowiązany jest do przeprowadzenia dwóch kolejno następujących po sobie etapów postępowania. Pierwszym z nich jest ocena czy zachodzi jedna z wyliczonych w ustawie (art. 240 § 1 O.p.) przesłanek wznowieniowych, drugi zaś, w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi przesłanka wznowieniowa, ma na celu rozstrzygnięcie istoty sprawy. Sąd I instancji zasadnie zaakcentował, iż mając na uwadze treść art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., na który organ powołał się w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy mógłby wydać takie rozstrzygnięcie jak w zaskarżonej decyzji gdyby postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania było od samego początku bezprzedmiotowe, zaś organ I instancji wadliwie wznowił postępowanie i wydał decyzję merytoryczną w sprawie (art. 245 § 1 O.p.).
W drugiej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż nie podziela zarzutów autora skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji: art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz sformułowanie błędnych wskazówek dla organu oraz art. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez organ oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego tu wyroku Sądu I instancji odpowiada wymogom unormowanym w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., z uwagi na wydanie tej decyzji przez organ z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 O.p., polegającym na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył także przepisu ustrojowego, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ dokonał prawidłowej kontroli działalności organów administracji publicznej w tej sprawie i zastosował środki określone w ustawie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło