II GSK 558/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Naczelnej Izby Aptekarskiej z siedzibą w Warszawie o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej z siedzibą we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 500/22 w sprawie ze skargi Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 31 stycznia 2022 r. nr POD.503.301.2021.KWO.5 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: dopuścić Naczelną Izbę Aptekarską z siedzibą w Warszawie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 października 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 500/22 oddalił skargę Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej we Wrocławiu na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 31 stycznia 2022 r., nr POD.503.301.2021.KWO.5 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. II. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu. III. Naczelna Izba Aptekarska z siedzibą w Warszawie pismem z 26 marca 2026 r., w oparciu o art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika oraz uwzględnienie skargi kasacyjnej. Motywując wniosek wskazała, że jest ona organizacją społeczną, sprawa dotyczy zaś zakresu jej statutowej działalności, jak i interesów prawnych innych osób. Udział Izby w sprawie ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego, a za jej udziałem w sprawie przemawia także interes społeczny. W kontekście przedmiotu niniejszej sprawy stwierdziła, że jednym z podstawowych ustawowych jej zadań jest wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni oraz współdziałanie z organami administracji publicznej w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Dodała, że udział organów samorządu zawodowego w prowadzonym postępowaniu, którego celem jest zbadanie przestrzegania przepisów wprowadzających normy chroniące pacjentów, prowadzi do realizacji celów statutowych samorządu zawodu farmaceuty i ochrony interesu społecznego. Interes społeczny wyraża się przede wszystkim w prawidłowym, zgodnym z prawem funkcjonowaniem aptek ogólnodostępnych oraz w prawidłowym wykonywaniu zawodu przez farmaceutów, co ma prowadzić do ważniejszego celu, jakim jest ochrona zdrowia publicznego. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 zd. 1 w związku z art. 9 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym także w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 193 zd. 1 p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli sprawy te dotyczą zakresu jej statutowej działalności. Rozpoznawany wniosek złożyła Naczelna Izba Aptekarska, będąca jedyną jednostką organizacyjną samorządu zawodu farmaceuty na szczeblu krajowym, do której podstawowych zadań należy reprezentacja zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu, stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 1693., ze zm.; dalej: ustawa). Status prawnopodmiotowy Naczelnej Izby Aptekarskiej jako organizacji społecznej w rozumieniu art. 25 § 4 p.p.s.a. został wykazany, gdyż stanowi ona niewątpliwie organizację społeczną o charakterze zawodowym, pełniącą z mocy ustawy funkcję samorządu zawodowego farmaceutów jako osób wykonujących zawód zaufania publicznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełniony został również warunek związku sprawy, której dotyczy postępowanie, z zakresem statutowej działalności Naczelnej Izby Aptekarskiej jako organizacji społecznej, działającej przez swoje statutowe organy. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt. 1, 5 i 6 ustawy do podstawowych zadań samorządu zawodu farmaceuty należą: reprezentowanie zawodu farmaceuty i obrona jego interesów; sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu, a także współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 7 i 11 ustawy powyższe zadania samorząd zawodu farmaceuty wykonuje w szczególności przez wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni oraz występowanie w obronie interesów indywidualnych i zbiorowych członków izb aptekarskich. Szczególnego podkreślenia wymaga przy tym kompetencja Naczelnej Rady Aptekarskiej, jako najwyższego organu wykonawczego samorządu aptekarskiego, którego zadaniem jest m.in. analizowanie i opiniowanie działalności farmaceutycznej w zakresie asortymentu, jakości, produkcji i dystrybucji produktów leczniczych. W związku z tak wyznaczonym zakresem działalności statutowej (ustawowej) Naczelnej Rady Aptekarskiej uzasadniony jest wniosek, że sprawa umorzenia postępowania dotyczącego cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, rozstrzygnięta decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 31 stycznia 2022 r., dotyczy powyższego zakresu. Za dopuszczeniem Izby do udziału w postępowaniu przemawia zarazem interes publiczny, a udział Izby będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.