II GSK 608/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-09
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Małgorzata Rysz, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez ważnego świadectwa ATP, jeśli faktyczne przekroczenie granicy przez dany pojazd nie nastąpiło w momencie kontroli, a jedynie wskazano je jako miejsce docelowe w dokumencie przewozowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję organu, uznając za niewyjaśnione okoliczności dotyczące faktycznego miejsca rozpoczęcia przewozu. NSA stwierdził, że ustalony stan faktyczny, oparty na dokumencie CMR wskazującym na przewóz z Polski do Niemiec, był wystarczający do oceny prawnej. Sąd pierwszej instancji powinien był dokonać merytorycznej oceny zgodności z prawem decyzji organu, rozważając, czy praktyka przepompowywania towaru przed granicą nie stanowi obejścia przepisów umowy ATP.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na spółkę za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego mleka bez ważnego świadectwa ATP. Spółka twierdziła, że kontrolowany pojazd nie wykonywał przewozu międzynarodowego, a jedynie uczestniczył w łańcuchu logistycznym na terenie kraju, z późniejszym przepompowaniem mleka do innego pojazdu, który przekroczył granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, uznając, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych, w tym faktycznego miejsca załadunku i rozpoczęcia przewozu międzynarodowego. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że stan faktyczny był wystarczający do oceny prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1165/17 w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; 2. zasądza od [A.] Sp. z o.o. w S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1510 (tysiąc pięćset dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1165/17, po rozpoznaniu skargi [A.] Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2017 r. i orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
W wyniku przeprowadzonej w dniu 27 września 2016 r. w Pile, na drodze krajowej nr 10, kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Mercedes Benz o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki Bodex o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D.R. stwierdzono, że kierujący – w imieniu przedsiębiorcy [A.] Sp. z o.o. w S. – wykonywał międzynarodowy transport drogowy artykułów szybko psujących się, przewożąc mleko ze [B.] w S. (nadawca) do [C.] Gmbh w P. w Niemczech (odbiorca) bez ważnego świadectwa ATP potwierdzającego spełnienie wymogów niezbędnych do wykonywania międzynarodowego przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych dla pojazdu silnikowego (ważność upłynęła we wrześniu 2015 r.), jak również nie posiadając świadectwa ATP kontrolowanej przyczepy.
W tych okolicznościach Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ pierwszej instancji) decyzją z [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej cyt. jako: u.t.d.), nałożył na [A.] Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokości 8000 zł za naruszenie opisane w lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie dał wiary oświadczeniu kierowcy dotyczącemu planowanego wcześniej przepompowania mleka przed granicą z Niemcami i przewiezienia go przez granicę innym pojazdem posiadającym wymagane dokumenty. Zdaniem organu pierwszej instancji, przedstawiona wersja wydarzeń nie znajduje potwierdzenia w treści okazanego podczas kontroli dokumentu przewozowego CMR określającego miejsce docelowe – mleczarnię w Niemczech, w miejscowości P. oddalonej o około 35 km od granicy międzynarodowej w Kołbaskowie. Ponadto, w trakcie kontroli kierowca okazał dokument z 26 września 2016 r. potwierdzający czyszczenie cystern w G. w Niemczech, co potwierdza fakt przekraczania z mlekiem, przez kontrolowany zestaw pojazdów, granicy polsko-niemieckiej bez wymaganych dokumentów. W ocenie organu powyższe stanowi naruszenie art. 3 Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) sporządzonej w Genewie w dniu 1 września 1970 r. wprowadzonej na mocy oświadczenia rządowego z dnia 24 września 1984 r. w sprawie przystąpienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254; dalej cyt. jako: umowa ATP).
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej cyt. jako: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. y, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5 a, pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 do umowy ATP oraz lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu GITD podkreślił, że we wszystkich dokumentach przewozowych dokładnie wskazano środek transportu przewożonego ładunku i był nim skontrolowany zespół pojazdów.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, działająca przez pełnomocnika Spółka wniosła skargę, w której domagała się uchylenia w całości decyzji organów obu instancji, ewentualnie zmiany zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił specyfiki przewozu mleka i konieczności, w związku ze znacznymi odległościami, jego przepompowywania w toku wykonywania przewozu. Skontrolowany pojazd - cysterna do mleka wraz z przyczepą, nie wykonywał przewozu międzynarodowego, lecz uczestniczył w łańcuchu logistycznym odbioru mleka z gospodarstw rolnych do mleczarni i transportował surowiec na terenie kraju, po czym mleko zostało przepompowane do innej cysterny, która dostarczyła je odbiorcy w Niemczech.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej cyt. jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
WSA wskazał, że w sprawie ustalono, że zatrzymany podczas kontroli zespół pojazdów wykonywał w dniu 27 września 2016 r. przewóz międzynarodowy artykułów szybko psujących się z Polski do odbiorcy w Niemczech, bez ważnego świadectwa ATP. Bezsporne jest przy tym, że wymienione w okazanym w dniu kontroli liście przewozowym CMR mleko o objętości 20 505 m3 dostarczone zostało do odbiorcy przez innego kierującego – S.P., innym zestawem pojazdów – ciągnikiem samochodowym Renault nr rej. [...] wraz z przyczepą nr rej. [...], który posiadał stosowne świadectwo ATP (PP [...] ważne do lutego 2022r.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z przepisami art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 i art. 5a oraz pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 do umowy ATP, nie budzi wątpliwości okoliczność, że w wypadku wykonywania przewozów międzynarodowych m.in. artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku nr 3 do umowy, w tym mleka, niezbędne jest uzyskanie stosownego świadectwa ATP potwierdzającego spełnienie przez pojazd wymogów określonych we wspomnianej umowie. W ocenie sądu, w sprawie sporne jest natomiast czy w dniu kontroli tj. 27 września 2016 r. D.R. kierujący kontrolowanym zespołem pojazdów wykonywał przewóz międzynarodowy artykułów szybko psujących się do odbiorcy w Niemczech, skoro nie przekroczył granicy Polski, a – jak wynika z materiału dowodowego, m.in. kwitu wagowego z dnia 28 września 2016 r. – mleko zostało przewiezione do Niemiec przez innego kierującego i innym pojazdem posiadającym ważne świadectwo ATP. WSA za przedwczesne i niepoparte stosownymi ustaleniami uznał stanowisko organu, że powyższa okoliczność pozostaje bez znaczenia, bowiem w liście przewozowym CMR wskazano jako miejsce załadunku mleka S., zaś jako miejsce przeznaczenia P. w Niemczech, co oznacza, że przewóz wykonywany pomiędzy tymi miejscowościami był przewozem międzynarodowym, także w chwili kontroli na terenie Polski. WSA podkreślił, że wykonana w dniu kontroli kopia listu przewozowego CMR różni się od kopii dołączonej do akt przez skarżącą, nie zawiera bowiem wszystkich zapisów, w tym zwłaszcza – dokonanego zapewne w późniejszym czasie – zapisu w pozycji 18 "zastrzeżenia i uwagi przewoźnika", dotyczących numerów rejestracyjnych zespołu pojazdów kierowanego przez S.P., który ostatecznie dostarczył mleko do odbiorcy na terenie Niemiec. W ocenie sądu, organ nie ustalił kto, kiedy i w jakich okolicznościach dokonał tych zapisów uznając, że nie mają one znaczenia, skoro miejscem załadunku były S., a zatem już od tego miejsca należy uznać kontrolowany transport za przewóz międzynarodowy. WSA zaznaczył, że chociaż jako miejsce załadunku w dokumencie CMR wpisano S. to jednak w załączniku do protokołu kontroli z 27 września 2016 r. wpisano, że D.R. w tym dniu wykonywał przewóz mleka odebranego z gospodarstw rolnych w gminie i powiecie W. W ocenie sądu powyższe wydaje się uzasadniać okoliczność, że w chwili kontroli kierujący znajdował się w Pile, chociaż jest ona położona w znacznej odległości od trasy ze S. do Kołbaskowa, gdzie – jak twierdził kierujący – mleko miało zostać przepompowane do innej cysterny. W tej sytuacji należało wyjaśnić wątpliwości gdzie i kiedy dokonano załadunku mleka, a co za tym idzie, także od którego miejsca rozpoczął się faktycznie przewóz międzynarodowy, co jest kluczową dla tej sprawy informacją.
Wskazane zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy uniemożliwiły – zdaniem sądu – prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie administracyjne w sprawie było prowadzone z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskutek czego zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z takim naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają normie wynikającej z art. 107 § 3 k.p.a.
WSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien, po uwzględnieniu stanowiska sądu co do konieczności prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przeanalizować przede wszystkim te dowody i okoliczności, które organ pominął bądź też należycie nie rozważył w dotychczasowym postępowaniu, ewentualnie te, które strony dodatkowo złożą w postępowaniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu przez sąd pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie pozostają niewyjaśnione okoliczności mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, podczas gdy okazany do kontroli dokument CMR (jak i Trade Identification Document nr [...]) jednoznacznie wskazuje, iż strona realizowała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (mleka) z Polski (S.) do Niemiec (P.), a wykonywane zadanie przewozowe w całości realizowane było z przekroczeniem granicy RP zespołem pojazdów Mercedes - Benz o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki Bodex o nr rej. [...] i tym samym kierujący obowiązany był okazać do kontroli aktualne dla ww. pojazdu świadectwo ATP, którego to dokumentu nie posiadał. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, iż w chwili kontroli nie doszło jeszcze do faktycznego przekroczenia granicy kraju, natomiast przedłożony kwit wagowy, czy uzupełniony po kontroli dokument CMR (zawierający dane dotyczące numerów rejestracyjnych innych niż kontrolowany zespół pojazdów), nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, strona natomiast nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność niewykonywania kontrolowanego zadania przewozowego z przekroczeniem granicy RP. Zaskarżona decyzja w kontekście stwierdzonego naruszenia załącznika nr 3 do u.t.d. odpowiada prawu, opisując precyzyjnie i rzeczowo stwierdzone naruszenie, skutecznie odpowiadając na argumenty strony, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne, rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi strony, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej GITD wskazał argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów. W szczególności podniósł, że obowiązek zachowania zasad procedury administracyjnej wyrażonych w art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. oznacza przede wszystkim konieczność podjęcia przez organ czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie tak zebranego materiału dowodowego okoliczności sprawy. Rolą organu administracji jest bowiem dążyć do uzyskania możliwie najszerszych informacji pozwalających na zgodne z prawem rozstrzygnięcie sprawy. Przepisy, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nakładają na organy administracji obowiązek wyjaśniania z urzędu istotnych okoliczności faktycznych. Nie można jednak na ich podstawie nakładać na organy administracji obowiązku badania okoliczności faktycznych, co do których w toku postępowania nie istnieją żadne wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [A.] Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, jako oczywiście bezzasadnej, zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie Spółka zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) zarządzenia z 4 marca 2021 r. Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA o skierowaniu niniejszej sprawy na posiedzenie niejawne w dniu 9 kwietnia 2021 r., o czym zostali poinformowani telefonicznie lub mailowo strony i uczestnicy postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarżący kasacyjnie organ, podnosząc wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), zasadnie kwestionuje prawidłowość uznania przez sąd pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie pozostają niewyjaśnione okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, które – jak wskazał sąd – wynikają z zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego oraz nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a także ze sporządzenia wadliwego, gdyż niepełnego i nieprzekonującego uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy "kluczowe wydaje się ustalenie z jakiego faktycznie miejsca miał się odbyć przewóz mleka do P. na terenie Niemiec", natomiast pozostałe okoliczności powołane przez organ, dotyczące treści listu przewozowego CMR, "w realiach sprawy mają drugorzędne znaczenie" (str. 12 uzasadnienia). Jedyną zatem okolicznością faktyczną, z powodu której sąd uchylił zaskarżoną decyzję nakazując uzupełnienie postępowania dowodowego, było "ustalenie z jakiego faktycznie miejsca miał się odbyć przewóz mleka do P. na terenie Niemiec".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ten pogląd sądu pierwszej instancji jest niezasadny. Trafnie bowiem wskazuje skarżący kasacyjnie organ, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność faktyczna, którą nakazał badać sąd, tj. konkretne miejsce, z którego w rzeczywistości miał się odbyć przewóz mleka do Niemiec. W sprawie ustalono stan faktyczny stwierdzając, na podstawie okazanego w trakcie kontroli dokumentu CMR (a także TID - Trade Identification Document nr [...]), że strona realizowała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy (mleka) z Polski (S.) do Niemiec (P.), a wykonywane zadanie przewozowe w całości realizowane było z przekroczeniem granicy RP zespołem pojazdów Mercedes - Benz o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki Bodex o nr rej. [...]. Z przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów wprost zatem wynikało, że był to przewóz międzynarodowy. W treści dokumentów wskazano bowiem miejsce załadunku mleka w Polsce i miejsce jego odbioru w Niemczech, a także dane konkretnego pojazdu i naczepy (cysterny), którymi towar miał zostać dostarczony do odbiorcy w Niemczech. Trafnie również podnosi skarżący kasacyjnie organ, że dla ustalenia czy był to transport międzynarodowy, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w chwili kontroli nie doszło jeszcze do faktycznego przekroczenia granicy kraju.
Wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji, należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że stan faktyczny ustalony w tej sprawie pozwalał na dokonanie oceny prawnej i rozstrzygnięcie sprawy. W tej sprawie ma znaczenie to, że kontrolowany zespół pojazdów miał w dniu 27 września 2016 r. przewozić mleko od nadawcy tj. [B.] w S., do miejsca przeznaczenia przewożonego mleka, tj. do miejscowości P. w Niemczech, gdzie odbiorcą było przedsiębiorstwo [C.] Gmbh. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazuje dokument przewozowy CMR okazany podczas kontroli i tego strona nie kwestionuje. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest wystarczający dla dokonania oceny zgodności z prawem tego przewozu. Dla dokonania tej oceny nie jest bowiem niezbędne precyzyjne ustalenie skąd w rzeczywistości wyjechał zespół pojazdów przewożących towar szybko psujący się (mleko), tj. czy najpierw cysterna zbierała mleko od rolników, czy od razu odebrała je z mleczarni w S..
W tych okolicznościach należy uznać, że ma rację skarżący kasacyjnie organ, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w tej sprawie pozostają niewyjaśnione okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Nieprawidłowo sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie ustalono w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i nakazał organowi ustalenie konkretnego miejsca rozpoczęcia przewozu przyjmując, że przedwczesne byłoby dokonywanie przez sąd oceny prawnej w tej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony w sprawie stan faktyczny był pełny i pozwalał na dokonanie jego oceny prawnej. Sąd pierwszej instancji powinien był zatem dokonać oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu będącego wynikiem dokonanej przez niego oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, biorąc pod uwagę w szczególności ocenę stosowanej przez stronę praktyki dokonywania przewozu na terenie Polski mleka przeznaczonego do transportu międzynarodowego do Niemiec pojazdem nieposiadającym świadectw ATP i przepompowywania przed przekroczeniem granicy Polski mleka do innej cysterny posiadającej świadectwo ATP, z punktu widzenia zgodności tej praktyki z obowiązującymi przepisami umowy ATP przewidującymi obowiązek posiadania ważnego świadectwa ATP potwierdzającego spełnienie wymogów niezbędnych do wykonywania międzynarodowego przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych. Sąd powinien w szczególności rozważyć, czy stosowana przez stronę praktyka nie mogłaby prowadzić do obejścia wymogów prawnych dotyczących przewożenia w transporcie międzynarodowym artykułów żywnościowych szybko psujących się, biorąc pod uwagę w szczególności art. 6 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) sporządzonej w Genewie 19 maja 1956 r., a także Umowę o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) sporządzoną w Genewie w dniu 1 września 1970 r.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji powinien zatem dokonać merytorycznej oceny zgodności z prawem wydanego przez organ rozstrzygnięcia o nieprawidłowości realizowania kontrolowanego zadania przewozowego z przekroczeniem granicy RP. Dokonana przez sąd ocena będzie mogła zostać poddana ewentualnej kontroli instancyjnej przez NSA.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 1510 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 160 zł, a także zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w wysokości 1350 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło