II GSK 619/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 770/10 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 770/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, z następującym uzasadnieniem. Starosta L. decyzją z dnia [...] października 2009 r. cofnął A. J. (dalej: diagnosta, skarżący) uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. pismem z dnia 9 grudnia 2008 r. poinformował go, że diagnoście zostały przedstawione zarzuty o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 Kodeksu karnego, a mianowicie, że w okresie od 13 do 20 grudnia 2007 r. poświadczał on nieprawdę odnośnie do wykonania badań technicznych pojazdów w sytuacji, gdy badań tych faktycznie nie wykonał. W dniach 4 - 5 lutego 2009 r. przeprowadzono kontrolę Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, w której diagnosta był zatrudniony. Kontrolujący ustalili, że diagnosta nie wystawiał zaświadczeń o negatywnym wyniku badania technicznego w przypadku, gdy wynik ten był negatywny, co oznacza, że prowadził badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem ich wykonywania. Skarżący przyznał, że – ponieważ przepisy nie przewidują zawieszenia badania technicznego – ustalał datę następnego badania i wpisu do rejestru dokonywał po ustaleniu danych niezbędnych do określenia wyniku badania jako pozytywnego. Starosta podniósł również, że z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II K [...] wynika, że skarżący poświadczył przeprowadzenie badań technicznych 23 pojazdów, w sytuacji gdy badania takie w rzeczywistości nie miały miejsca. Po rozpatrzeniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem SKO ustalone okoliczności wypełniają dyspozycję art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania stanowi przesłankę uzasadniającą cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych – z uwagi na naruszenie przez diagnostę przepisów mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250 ze zm.). Organ uznał nadto, że w przypadku skarżącego wystąpiła również druga przesłanka – określona w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem skarżący dokonywał wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym organ jest zobowiązany do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych w przypadku wystąpienia jednej z dwu przesłanek, o których mowa w pkt 1-2 przepisu. Według Sądu I instancji cel regulacji wskazuje, że sposób ujawnienia naruszeń w zakresie badań technicznych pojazdów nie może mieć podstawowego znaczenia dla oceny zastosowania danej sankcji. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia stanu faktycznego – dokonane przez organy na podstawie postępowania kontrolnego, a także na podstawie prawomocnego wyroku skazującego A. J. za czyn z art. 271 k.k., wydanego przez Sąd Rejonowy w L. – że skarżący dopuścił się czynu, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem poświadczył przeprowadzenie badań technicznych 23 pojazdów, w sytuacji, gdy takie badania nie miały miejsca, a nadto w przypadku negatywnego wyniku badania technicznego nie stosował procedury przewidzianej w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co stanowi ewidentne wypełnienie dyspozycji art. 84 ust 3 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania stanowi przesłankę uzasadniającą cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych. Sąd wskazał, że ani trudna sytuacja materialna skarżącego, ani też fakt braku wykazania uzależniania przeprowadzanych badań technicznych pojazdów od korzyści majątkowych, czy też fakt dotychczasowej niekaralności skarżącego nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Bez znaczenia pozostaje również podnoszona przez stronę okoliczność, iż dotychczas nie stwierdzono, aby samochód badany przez niego – wskutek zaniedbań diagnostycznych – brał udział w kolizji samochodowej. Skargą kasacyjną A. J. zaskarżył powyższe orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że cofnięto uprawnienia diagnoście do wykonywania badań technicznych w przypadku braku przesłanek określonych we wskazanym przepisie. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, cofnięcie uprawnień diagnoście może mieć miejsce jedynie w przypadku stwierdzenia podczas kontroli określonego w treści przepisu uchybienia w pracy diagnosty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że brak jest uzasadnienia wyroku sądu karnego, organ cofnięcie uprawnień oparł jedynie na akcie oskarżenia i komparycji wyroku, dokumentacja prowadzona w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów nie dała podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto weryfikacja stanu technicznego spornych badań nie wykazała uchybień, samochody pomimo znacznego upływu czasu nie brały udziału w kolizjach drogowych na skutek zaniedbań w stanie technicznym, sąd karny w wyroku nie orzekł środka karnego wymienionego w art. 41 k.k., nie ustalono, że celem działania diagnosty mogła być korupcja. Wywody skargi kasacyjnej w istocie sprowadzają się do zarzutu, że nie ma w sprawie materiałów dowodowych na to, że A. J. uchybił obowiązkom badań technicznych pojazdów, "są jedynie dowody w postaci słów przeciwko słowom". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia oznacza mylne zrozumienie przepisu. Z kolei niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd w subsumcji, czyli błędne przyjęcie, że stan faktyczny ustalony w sprawie odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, podziela przy tym wyrażany już w orzecznictwie pogląd, że uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię wymaga wywodu prawnego na temat naruszonego przepisu ze wskazaniem dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna i jak prawidłowo przepis ten przepis rozumieć. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. Podstawy, na których ją oparto nie usprawiedliwiają bowiem wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – przez błędną jego wykładnię. Zgodnie z tym przepisem Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli /.../ stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z treści przytoczonego przepisu Sąd I instancji wywiódł, że organ jest zobowiązany do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych w przypadku wystąpienia jednej z dwu przesłanek, określonych w tym przepisie a sposób ujawnienia naruszeń w wykonywaniu badań technicznych pojazdów nie ma podstawowego znaczenia dla zastosowania sankcji. Skarga kasacyjna nie wskazuje jednoznacznie, w czym przejawia się błędna interpretacja przepisu ani też jak inaczej należy go rozumieć. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić, że dokonana przez niego wykładnia art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest błędna. Skoro zgodnie z literalnym brzemieniem przepisu uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2 przepisu – to oczywiste jest, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę. W razie ustalenia zaś, że okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień. Interpretacja art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11. Zgodnie z treścią tej uchwały sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W konsekwencji powyższego zarzut błędnej wykładni ww. przepisu nie może być uznany za skuteczny. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługuje na uwzględnienie także przy założeniu, że zarzucając błędną wykładnię art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – poprzez cofnięcie uprawnień w przypadku braku przesłanek określonych przepisem – w istocie autor skargi kasacyjnej zmierzał do podważenia prawidłowości jego zastosowania. Jak już wskazano niewłaściwe zastosowanie przepisu to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Stan faktyczny sprawy – przyjęty przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu jako prawidłowy – kwestionowany jednak nie jest. Zwalczanie ustaleń faktycznych odbywa się w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, określonej art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to znaczy przez zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezsprzecznie zaś takiej podstawy skargi kasacyjnej nie wskazano. Nie może być natomiast uznane za przytoczenie podstawy kasacyjnej zgłoszenie zarzutu, że ustalenia faktyczne nie mają oparcia w materiale dowodowym sprawy, bez wskazania konkretnego przepisu, który zdaniem skarżącego został naruszony. Tak więc brak prawidłowo sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania powoduje, że dla oceny prawidłowego zastosowania prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny, który był podstawą wydania zaskarżonego wyroku Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie (czy niezastosowanie) może być bowiem dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (v. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz"; B. Dauter i in.; Lex 2011, teza 12 i powołane tam przeczenia NSA). W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie wiąże ustalenie, że skarżący dopuścił się czynu, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym a nadto skarżący przeprowadzał badania techniczne niezgodnie z określonym trybem (sposobem) ich przeprowadzania (pkt 1). W tym stanie faktycznym prawidłowość zastosowania art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy nie ulega kwestii. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.