II GSK 655/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Anna Tomaka-Magdoń po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2275/07 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...], 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz S. Z. kwotę 590 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2008 roku wydanym w sprawie sygnatura akt VI SA/Wa 2275/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S.Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 roku numer [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wydany został w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. S. Z. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. wystąpił do Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. o dopuszczenie do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, wyznaczonego na dzień [...] czerwca 2007 r. Uchwałą z dnia [...] lipca 2007 roku wydaną w sprawie numer [...], Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. stwierdziła, iż S. Z. uzyskał z egzaminu konkursowego na aplikację radcowska 189 punktów, co zgodnie z art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych oznacza wynik negatywny. Odwołanie od powyższej uchwały Komisji Egzaminacyjnej złożył skarżący - S. Z. Decyzją z dnia [...] października 2007 roku wydaną w sprawie numer [...], Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę numer [...] z dnia [...]lipca 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji, utrzymującej w mocy zaskarżoną uchwałę, Minister Sprawiedliwości wskazał, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2005 roku w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 z póżn. zm. ). W ocenie organu z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez Przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała Komisji podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 oraz 331 ust. 3 ustawy, z wyjątkiem pytania numer 192. Pytanie to zostało dotknięte oczywistą omyłka pisarską, jednakże skarżący otrzymał za nie jeden punkt, uwzględniony w łącznej sumie punktów określonej w uchwale Komisji Egzaminacyjnej. Nie wpływa to zatem na zmianę uchwały w zakresie liczby punktów otrzymanych przez skarżącego na egzaminie konkursowym. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości ustosunkował się do zarzutów w zakresie kwestionowanych przez skarżącego pytań. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2008 roku wydanym w sprawie sygnatura akt VI SA/Wa 2275/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę S. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 roku numer [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego, które ukierunkowały jego działanie. Ostatecznie nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu. W ocenie Sądu odnośnie pytania nr 25 organ wyczerpująco uzasadnił stanowisko, że prawidłowość odpowiedzi "B" wynika wprost z treści przepisu art. 106 a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w myśl którego nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeśli pokrzywdzony był małoletnim poniżej 15 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skarżącego dotyczące pytania nr 26 są bezzasadne. Prawidłowość odpowiedzi "B" wynika z treści przepisu art. 197 k.k., w którym wskazano w § 2 i § 3 kwalifikowane typy przestępstwa zgwałcenia, tj. zgwałcenie wspólnie z inną osobą i zgwałcenie ze szczególnym okrucieństwem. W ocenie Sądu należy zgodzić się z argumentacją organu, iż samo użycie podstępu przy popełnieniu przestępstwa zgwałcenia bez zaistnienia dodatkowych przesłanek (szczególne okrucieństwo, wspólnie i w porozumieniu z inną osobą) nigdy nie będzie typem kwalifikowanym tego przestępstwa. Wojewódzki Sad Administracyjny w W. odnosząc się do zarzutu dotyczącego pytania nr 51 wskazał, iż sam skarżący przyznaje, iż na prawidłowość odpowiedzi "A znajduje swe oparcie w art. 48 § 2 kodeksu karnego skarbowego. Bezzasadne jest powołanie się przez skarżącego na podobieństwo kwestionowanego pytania do pytania z testu egzaminacyjnego na egzamin konkursowy w 2005 r. nr 129, które zostało uznane za błędne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bezzasadne są także zarzuty skarżącego odnoszące się do pytania nr 102. W ocenie Sądu z treści przedmiotowego pytania wynika, iż dotyczy ono instytucji obligatoryjnego zawieszenia z urzędu przez sąd postępowania cywilnego. Zatem za jedyną prawidłową odpowiedź należy uznać odpowiedź nr "A", znajdującą swe oparcie w treści przepisu art. 174 § 1 pkt 3 k.p.c. Ponadto Sąd w uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutu dotyczącego pytania nr 129 wskazał, iż prawidłowość odpowiedzi "B" znajduje swe oparcie w treści przepisu art. 20 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), w myśl którego roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech. Wojewódzki Sad Administracyjny w W. zgodził się z argumentacją organu, iż wskazany w tym przepisie art. 442 k.c. można stosować jedynie pomocniczo wyłącznie w tym zakresie, który pozwoli na ustalenie momentu powzięcia wiedzy co do powstania samej szkody lub osoby obowiązanej do jej naprawienia. Także zarzutów, dotyczących pytań nr 190 i 193, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał za trafne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie pytania nr 190 organ wyczerpująco uzasadnił stanowisko, że prawidłowość odpowiedzi "B" wynika wprost z treści przepisów art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.), w myśl którego przepisom tej ustawy nie podlegają kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne (ust. 1) oraz partie polityczne (ust. 5). W ocenie Sądu w pytaniu nr 193 odpowiedź "B" na to pytanie wynika z brzmienia przepisu art. 3 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., w myśl którego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania w sprawach karnych skarbowych (pkt 1) oraz w sprawach uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu dodatkowo wskazał, iż odpowiedź na pytania testowe nie wymaga czynienia dodatkowych założeń; skoro obowiązuje w prawie jakaś zasada ogólna i pytanie jej dotyczy, nie ma potrzeby sięgać do wyjątków. W ocenie Sądu, na pytania nr 190 i 193 dotyczące właśnie takich zasad ogólnych dotyczących wyłączeń spod zakresu obowiązywania ustawy Prawo o stowarzyszeniach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, bezzasadne jest sięganie przez skarżącego po wyjątki od powyższych przepisów. W ocenie Sądu, odnośnie pytania nr 221, organ wyczerpująco uzasadnił stanowisko, że prawidłowość odpowiedzi "B" wynika wprost z treści przepisu art. 70 § 8 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podzielił stanowisko organu, iż pytanie jest postawione prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. podkreśla, iż pytania testu były układane w oparciu o treść obowiązujących przepisów prawa, nie sprawdzały znajomości orzecznictwa czy poglądów doktryny, które mogą być różne, a czasami wręcz rozbieżne. Egzamin był testem na wiedzę, wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych, ukształtowanych przez prawo pozytywne, a nie egzaminem ze znajomości poglądów wyrażanych przez doktrynę. W skardze kasacyjnej S. Z. zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 lutego 2008 roku, wydany w sprawie sygnatura akt VI SA/Wa 2275/07. Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.339 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 roku o radcach prawnych, polegające na uznaniu, iż dla każdego z kwestionowanych przez skarżącego pytań nt 25, nr 26, nr 51, nr 102, nr 129, nr 190, nr 193 oraz 221, przyporządkowane zostały takie trzy warianty odpowiedzi, z których jedna była prawidłowa, i z których kandydat na aplikanta radcowskiego mógł każdorazowo dokonać tylko jednego rozwiązania. W ocenie strony składającej skargę kasacyjną postawione przez niego zarzuty w odniesieniu do przytoczonych w skardze z dnia 26 listopada 2007 roku pytań i wariantów odpowiedzi znajdują swoje uzasadnienie zarówno w obowiązującym stanie faktycznym jak i prawnym. Analiza uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wyraźnie wskazuje, iż przedmiotowe zarzuty nie zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wnikliwie i w należyty sposób przeanalizowane, a rozpatrujący skargę skład sędziowski błędnie uznał prawidłowość konstrukcyjną kwestionowanych przez skarżącego pytań i wariantów przygotowanych dla nich odpowiedzi. Skarżący kwestionował także uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za prawidłowe prezentowanego dotychczas w niniejszej sprawie stanowiska Ministra Sprawiedliwości wraz z argumentacją, którą rzeczony organ posłużył się w celu uzasadnienia swojego chybionego stanowiska. Pełnomocnik S. Z. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko, podnosząc, iż w przypadku będących składzie pytań testu egzaminacyjnego pytań konkursowych oznaczonych numerami: nr 102, nr 190 oraz 193, S. Z. udzielił na wymienione pytania prawidłowej odpowiedzi ze względu na fakt, iż wskazanie pytania zawierały więcej niż jedną prawidłową odpowiedź. Co do pozostałych pytań nr 25, nr 26, nr 51, nr 129, nr 221, skarżący stoi na stanowisku, iż z uwagi na fakt, iż żaden z zaproponowanych w teście egzaminacyjnym i przyporządkowanych im wariantów odpowiedzi, nie może zostać uznany za prawidłowy, konsekwencje takiego stanu rzeczy nie powinny obciążać skarżącego i winny być interpretowane na jego korzyść. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną kandydat na aplikanta radcowskiego, a więc i skarżący, rozwiązując test egzaminacyjny został pozbawiony możliwości uzyskania każdorazowego punktu za udzielenie prawidłowej odpowiedzi, gdyż musiałby zaznaczyć więcej niż jeden wariant odpowiedzi bądź byłby zmuszony do wskazania rozwiązania jego zdaniem najbardziej zbliżonego do odpowiedzi prawidłowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. oraz decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] października 2007 roku numer [...]. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym-zdaniem skarżącego- uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego-wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przypomnieć należy, iż istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia przez Sąd I instancji normy art.339 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych ( Dz. U. 123/02, poz.1059 ze zmianami). Powołany przepis prawa wskazuje, że "egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt". Biorąc pod uwagę uzasadnienie zarzutu skargi kasacyjnej oraz treść pytań i odpowiedzi zawartych w teście egzaminacyjnym należy wskazać, że trafnie strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, iż w zakresie odnoszącym się do pytania numer 129, pytania numer 190 i pytania numer 193 nie można uznać aby odpowiadały one zasadom określonym w powołanym wyżej przepisie prawa. W szczególności wymienione wyżej pytania nie spełniają ustawowego warunku, jakim jest założenie, iż z przedstawionych w teście trzech propozycji odpowiedzi tylko jedna z nich jest prawidłowa. W tym miejscu podkreślić należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzone uchybienie nie odnosi się do pozostałych pytań testu wymienionych w treści skargi kasacyjnej. Poza sporem winna więc pozostawać okoliczność, że pytania egzaminacyjne zawarte w teście egzaminacyjnym na aplikację radcowską powinny być zredagowane w sposób jak najbardziej precyzyjny, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania. Ustalona przez zespół przygotowujący pytania prawidłowa odpowiedź ( według klucza) powinna pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. W zakresie odnoszącym się do pytania numer 129, które brzmiało: "zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu z upływem: A-jednego roku, B-trzech lat, C-dwóch lat", według klucza prawidłowa była odpowiedź " B". Natomiast według strony wnoszącej skargę kasacyjną konstrukcja pytania była nieprecyzyjna, a tym samym brak było podstaw do uznania, iż wskazana według klucza, odpowiedź "B", była jedyną poprawną odpowiedzią na to pytanie. Zasadnie strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, iż odpowiedź na tak postawione pytanie nie wynika wprost z treści art.20 ustawy z 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 153/03, poz.1503 ze zmianami). Powołany przepis prawa stanowi, że " roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech. Bieg przedawnienia rozpoczyna się oddzielnie co do każdego naruszenia. Przepis art. 442 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio". W tym miejscu należy przypomnieć, że ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w art.18 ust.1 wymienia pięć typów roszczeń przysługujących pokrzywdzonemu przedsiębiorcy. Wśród wskazanych typów roszczeń znajduje się także roszczenie, w którym przesłanką jest fakt doznania szkody-art.18ust.1 pkt.4 ustawy. Ponadto należy podkreślić, że w literaturze wskazuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa nie jest czynnością o jednolitym charakterze i ze względu na rezultat tego zabiegu wyróżnia się następujące sytuacje: stosowanie pełne, gdy odpowiednie przepisy prawa są stosowane bez żadnych zmian, stosowanie ze zmianami oraz niestosowanie ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio ( vide J.Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa"- Państwo i Prawo 3/1964 s.367 i nast.; A.Błachnio-Przych Przepisy odsyłające systemowo, Państwo i Prawo 1/2003, s.43). Innymi słowy odpowiednie stosowanie przepisów prawa pozwala na stosowanie ich wprost, na dokonywanie modyfikacji stosownie do wymagań innego zakresu stosowania, jak również na odrzucenie tych przepisów jako nieprzystosowanych do nowego zakresu stosowania. Z tych względów nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego przez Sąd I instancji o "pomocniczym" charakterze normy art.442 k.c., który został uchylony z dniem 10 sierpnia 2007 roku, a więc po przeprowadzeniu egzaminu. W zakresie odnoszącym się do pytania numer 190, które brzmiało: "przepisom ustawy o stowarzyszeniach podlegają: A-związki wyznaniowe, B-ochotnicze straże pożarne, C-partie polityczne"- według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź B. Natomiast skarżący udzielił odpowiedzi oznaczonej w teście literą A. Zasadnie strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że z treści art.36 ust.7 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, w brzmieniu nadanym przez art.1 pkt.7 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania ( Dz. U. 145/04, poz.1534) wynika jednoznacznie, iż do obowiązków likwidatora związku wyznaniowego stosuje się odpowiednio przepis art.37 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach ( Dz. U. 79/2001, poz.855 ze zmianami). Podobnie sytuacja wygląda jeżeli chodzi o partie polityczne. Stosownie do treści art.49 " w sprawach likwidacji partii politycznej, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach". Przypomnieć jedynie należy, że ustawa-Prawo o stowarzyszeniach ma charakter regulacji generalnej, jednak są znane akty prawne, które w sposób całościowy regulują sytuację prawną pewnych stowarzyszeń. Do tych aktów prawnych można zaliczyć ustawę z dnia 16 listopada 1964 r. o Polskim Czerwonym Krzyżu (Dz. U. Nr 41, poz. 276) czy ustawę z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogródkach działkowych (tekst jedn. Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 z późn. zm.). Jednocześnie, jak to wyżej zostało wykazane, można spotkać także i takie akty prawne, w których jedynie w bardzo ograniczonym zakresie znajdują zastosowanie przepisy ustawy-Prawo o stowarzyszeniach. Należą do nich wskazane wyżej przepisy ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz o partiach politycznych. Wreszcie stwierdzić należy, iż w zakresie dotyczącym ochotniczych straży pożarnych ustawa-Prawo o stowarzyszeniach znajduje pełne zastosowanie poza wyjątkiem odnoszącym się do fragmentów statutu tych podmiotów, wymagającego uzgodnienia z komendantami oddziałów Państwowej Straży Pożarnej odpowiedniego szczebla ( vide ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej -tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.). W zakresie odnoszącym się do pytania numer 193, które brzmiało: "według kodeksu postępowania administracyjnego, przepisy tego kodeksu stosuje się w sprawach: A-wydawania zaświadczeń, B- karnych skarbowych, C- dotyczących powstawania zobowiązań podatkowych"- według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź A. Natomiast skarżący udzielił odpowiedzi C. Niewątpliwie przepis art. 3 k.p.a. ustanawia wyjątki od przewidzianej w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. zasady, zgodnie z którą kodeks normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Ponadto należy przypomnieć, że wskazane w tej normie prawnej wyłączenia spod mocy obowiązującej kodeksu nie mają charakteru bezwzględnego, jeżeli pod pojęciem przepisów kodeksu rozumie się nie tylko przepisy regulujące ogólne postępowanie administracyjne, ale także przepisy działu VIII. Zgodnie bowiem z art. 3 § 4 do wymienionych w tym przepisie postępowań, z wyjątkiem jedynie postępowania w sprawach nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, mają zastosowanie przepisy działów IV, V, VII i VIII kodeksu postępowania administracyjnego. Wreszcie należy przypomnieć, że w stosunku do postępowań wymienionych w art. 3 § 2 i 3 przepisy kodeksu o ogólnym postępowaniu administracyjnym mogą mieć zastosowanie na podstawie przepisów szczególnych regulujących dane postępowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego konstrukcja przedstawionego pytania uniemożliwiała dokonanie wyboru jedynie poprawnej odpowiedzi spośród trzech zaproponowanych w teście egzaminacyjnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.188 p.p.s.a oraz art.203 pkt.1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.