II GSK 738/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku R.G.spółki z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R.G.spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 listopada 2013 r.; sygn. akt V SA/Wa 1005/13 w sprawie ze skargi R.G.spółki z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] stycznia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1005/13 oddalił skargę R. G. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. pełnomocnik R. G. sp. z o.o. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., zasądzenie na rzecz spółki kosztów postępowania kasacyjnego, dopuszczenie i przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodów z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji spółka wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając w dniu 7 listopada 2013 r. skargę spółki naruszył swoje konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej, poprzez nieodniesienie się w ustnym uzasadnieniu wyroku do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 138 ust. 1 k.p.a. przez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji dotkniętej błędem. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada oszczędności, a zapłata należności wynikającej z decyzji pozbawiłaby spółkę możliwości prowadzenia dalszej działalności. Wystąpienie tak znacznej szkody w majątku firmy może, w ocenie wnioskodawcy, doprowadzić do utraty płynności finansowej i w efekcie do upadku spółki. Wnioskodawca podkreślił, że są to nieodwracalne szkody, a zatem przedmiotowy wniosek znajduje oparcie nie tylko w ważnym interesie firmy, ale również w ważnym interesie publicznym, gdyż wiąże się z utrzymaniem miejsc pracy. Spółka podniosła, że nie posiada rezerw finansowych. Wszystkie oszczędności zostały wydatkowane na pokrywanie zobowiązań wynikających z realizacji projektu [...] oraz zobowiązań publicznoprawnych (podatki, ZUS). Stałe kontrakty spółki na chwilę obecną nie pokrywają wszystkich obciążeń firmy, a pozyskiwane krótkookresowe kontrakty służą kumulacji środków na zabezpieczenie wydatków i wynagrodzeń w miesiącach, kiedy przychody spółki są niższe. Spółka wskazała, że od czasu wstrzymania przez Wojewódzki Urząd Pracy płatności kolejnych transz za działania szkoleniowe w ramach projektu "[...]" stopniowo zaczęła tracić płynność finansową i popadać w kłopoty biznesowe, m.in. miała opóźnienia w opłaceniu ZUS oraz należności podatkowych. Jak wskazał wnioskodawca, Prezes spółki -dla utrzymania ciągłości wypłat wynagrodzeń pracowników i pokrywania należności zewnętrznych firmy- zrezygnował czasowo z pobierania pensji, zostały również w tym czasie wstrzymane premie, podwyżki, szkolenia oraz wydatki na rozwój i pozyskiwanie nowych klientów. Ponadto w celu zabezpieczenia środków finansowych spółka zrezygnowała z wielu usług zewnętrznych (takich jak stała konserwacja sieci komputerowej, sprzątanie, usługi transportowe, wydatki reprezentacyjne, korzystanie z parkingu). Spółka zrezygnowała również z wieloletniej siedziby przy ul. M. i przeniosła siedzibę do znacznie tańszego, mniejszego oraz niekorzystnie usytuowanego lokalu przy ul. J. na P. P., co w związku ze znacznym utrudnieniem i wydłużeniem czasu dojazdu klientów do firmy spowodowało utrudnienia w kontaktach bezpośrednich z klientami i współpracownikami. Ponadto- jak wskazała spółka- z powodu przeciągającego się postępowania i niemożności osiągnięcia porozumienia z WUP z uwagi na aspekt wizerunkowy i nadszarpniętą wiarygodność firmy zaczyna mieć problemy z pozyskiwaniem nowych klientów. Uniemożliwia to jej pozyskanie nowych przychodów i odzyskanie płynności finansowej, a także wyrządza poważne szkody wizerunkowe, których skutki finansowe są długofalowe. Skarżąca wskazała również, że zostało wobec niej wszczęte przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Ś. postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego w październiku 2013 r. na koncie skarżącej zostało zablokowane blisko 18 000 zł. Powyższe, jak wskazała spółka, uczyniło ją niewypłacalną, ponieważ zgromadzone środki były przeznaczone na regulowanie płatności ZUS, podatkowych, bieżących wynagrodzeń oraz kosztów związanych z wynajmem lokalu. Powyższe działania organu egzekucyjnego, w ocenie spółki, odebrało ekonomiczne podstawy jej funkcjonowania i drastycznie ograniczyło możliwość walki o pozyskiwanie nowych klientów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z uprawdopodobnionych przez stronę okoliczności wynika, że na skutek wykonania decyzji zostałyby wobec skarżącej spółki spełnione przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym zaznaczyć, że ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch ww. przesłanek. W związku z powyższym, obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku (tj. poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami) okoliczności wskazujących na spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Analizując pod tym względem wniosek strony wraz z załączoną do niego dokumentacją w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że zaprezentowana przez skarżącą spółkę argumentacja uzasadnia twierdzenie, iż wykonanie decyzji spowoduje realne zagrożenie dla funkcjonowania prowadzonej przez stronę działalności. Egzekwowanie kwoty wynikającej z decyzji może niewątpliwie wpłynąć na utratę płynności finansowej działalności gospodarczej strony, a nawet doprowadzić do konieczności zakończenia jej prowadzenia. Z treści wniosku oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżąca spółka uprawdopodobniła możliwość zaistnienia na skutek wykonania zaskarżonej decyzji przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że kwota dofinansowania, o której zwrot wzywa WUP (125 600,00 zł) znacznie przewyższa możliwości finansowe spółki, a częściowa spłata zobowiązania do wysokości całych, zgromadzonych przez stronę na rachunku bankowym środków grozi spółce wystąpieniem po jej stronie znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W wyniku podjętych działań Spółka dąży do zabezpieczenia jak największych rezerw finansowych, jednak ich wysokość dalece odbiega od wysokości zobowiązania wynikającego z decyzji (co potwierdzają załączone do wniosku wyciągi z rachunku bankowego spółki). Wnioskodawczyni wskazała m.in. że Prezes spółki zrezygnował z pobierania pensji, wstrzymane zostały premie, podwyżki, szkolenia oraz wydatki na rozwój i pozyskiwanie nowych klientów. Ponadto spółka zrezygnowała z wielu usług świadczonych przez firmy zewnętrzne, jak np. stała konserwacja sieci komputerowej, sprzątanie, usługi transportowe, wydatki reprezentacyjne i korzystanie z parkingu. Jak wynika z treści wniosku spółka była również zmuszona do zrezygnowania z wieloletniej siedziby przy ul. M. i do przeniesienia siedziby do znacznie tańszego, mniejszego i niekorzystnie usytuowanego lokalu przy ul. J., co spowodowało utrudnienia w kontaktach bezpośrednich z klientami i współpracownikami. Okoliczność zmiany adresu spółki znajduje również potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy. Spółka wskazała ponadto, że od czasu wstrzymania przez WUP płatności kolejnych transz za działania szkoleniowe w ramach projektu "[...]" stopniowo zaczęła tracić płynność finansową i popadać w "kłopoty biznesowe", m.in. miała opóźnienia w opłaceniu ZUS oraz należności podatkowych. Natomiast z powodu przeciągającego się postępowania i niemożności osiągnięcia porozumienia z WUP zaczęła również mieć problemy z pozyskiwaniem nowych klientów z uwagi na utratę wiarygodności w oczach potencjalnych klientów. Uniemożliwiło to spółce pozyskanie nowych przychodów i odzyskanie płynności finansowej (na co wskazuje przykład przytoczony w uzasadnieniu wniosku), a także wyrządziło poważne szkody wizerunkowe o długofalowych skutkach. W związku z powyższym, zgodzić się należy ze stanowiskiem strony, że wykonanie decyzji pozbawiłoby spółkę możliwości prowadzenia dalszej działalności i mogłoby doprowadzić do utraty przez nią płynności finansowej i w efekcie upadłości spółki. Powołane okoliczności niewątpliwie wpisują się w ustawowe rozumienie przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt I GSK 1251/12). W orzecznictwie NSA prezentowany jest również pogląd, że likwidacja działalności gospodarczej wskutek egzekwowania decyzji uzasadnia przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt I GSK 220/09). Ponadto, zgodzić się należy ze stanowiskiem spółki, z którego wynika, że wykonanie decyzji rzutowałoby nie tylko na sytuację spółki, ale także miałoby wpływ, na utrzymanie dotychczasowych miejsc pracy, co wiąże się również z ważnym, podlegającym ochronie interesem publicznym. W związku z podniesioną przez stronę i wynikającą z załączonych do wniosku dokumentów okolicznością dokonania zajęcia kwoty 17 773,32 zł przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. pozostałe na rachunku spółki oszczędności tj. 10 766,05 zł nie pokrywają (jak wskazała spółka) wszystkich jej obciążeń publiczno i prywatnoprawnych (płatności ZUS, podatkowych, bieżących wynagrodzeń, kosztów najmu lokalu). Zasadność wniosku znajduje potwierdzenie także w łącznej wysokości kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Biorąc pod uwagę możliwości płatnicze spółki, obowiązek uiszczenia tak znacznej kwoty mógłby spowodować po jej stronie ziszczenie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i orzekł jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.