II GSK 740/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Dariusz Dudra Protokolant Beata Cisek – Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 3026/12 w sprawie ze skargi B. Spółka z o.o. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. Spółki z o.o. w C. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 15 lutego 2013 r. oddalił skargę B. sp. z o. o. na informację zawartą w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Przedstawiając stan sprawy Sąd wskazał, że B. Spółka z o. o. w C. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu w postaci "Zakup linii do innowacyjnej, własnej technologii produkcji peletu z pyłu drzewnego" w ramach PO IG na lata 2007-2013 Oś Priorytetowa 4 Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Działanie 4.3 Kredyt technologiczny. Po dokonaniu weryfikacji merytorycznej wniosku Bank Gospodarstwa Krajowego (dalej: BGK) pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. poinformował o odmowie przyznania pomocy finansowej (premii technologicznej). W uzasadnieniu dokonanej oceny wniosku BGK wskazał, że projekt nie spełnił wszystkich kryteriów oceny merytorycznej. W ocenie BGK inwestycja nie wypełnia przesłanek ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 730, z późn. zm., zwana dalej również ustawą). Przedmiotowy projekt będzie polegał na odpowiednim doborze nabytych maszyn i urządzeń o wymaganych parametrach. W ocenie BGK planowana do wdrożenia technologia polega jedynie na odpowiednich nastawach maszyn i świadczy o tym, że technologia znajduje się już w linii technologicznej, a precyzyjne możliwości ustawcze i techniczne pozwalają jedynie na jej wykorzystanie. Jakiekolwiek ustawienie czy dobór reżimów pracy maszyny/urządzenia nie może być, w ocenie BGK, traktowane jako nowa technologia w rozumieniu zapisów ustawy. Przedstawiony proces produkcyjny jest typowym procesem produkcyjnym tego produktu. Nie jest spełniony art. 3 ust. 4 ustawy, który mówi, że "Kredyt technologiczny nie może być udzielony na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego". Technologia będąca przedmiotem projektu nie jest także zgodna z definicją art. 2 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy. Ponadto, jak wskazał BGK, opisane w opinii o nowej technologii operacje są jedynie wykorzystaniem opcji maszyny/urządzenia, już wcześniej opracowanych i wdrożonych przez producenta maszyn. Opisywana technologia jest już zawarta w konstrukcji i funkcjach urządzeń. W świetle dokumentacji aplikacyjnej, technologia będąca przedmiotem projektu sprowadza się do automatyzacji procesu produkcji. Opiniodawca nie podaje informacji na temat innowacyjności planowanej do wdrożenia technologii w rozumieniu przepisów ustawy. Konsekwencją niespełnionego warunku zawartego w art. 3 ust. 4 ustawy jest opis sposobu wdrożenia technologii zawarty w opinii o nowej technologii. Opis ten ogranicza się jedynie do wskazania poszczególnych etapów m.in. zakup maszyn i urządzeń, instalacja maszyn, uruchomienie produkcji próbnej, uruchomienie produkcji. Nie zawiera istotnych z punktu widzenia merytorycznego sposobu wdrożenia technologii, informacji w jaki sposób opracowano tę technologię, jakie działania podejmie wnioskodawca w celu jej wdrożenia (badania, prace rozwojowe, prototypy i testy itp.), w jaki sposób zidentyfikowano i wytypowano do realizacji te działania itp. Opinia nie uzasadnia także wykorzystania środków trwałych w przedmiotowej technologii. Świadczy to jedynie o tym, iż wnioskodawca nie posiada nowej technologii w myśl ustawy, a jedynie jako spółka celowa zamierza rozpocząć działalność produkcyjną według typowego dla tego produktu procesu. W ocenie BGK brak uzasadnienia zastosowania poszczególnych środków trwałych w opisywanej technologii, uniemożliwia stwierdzenie zasadności finansowania poszczególnych środków trwałych. Opinia nie spełnia zatem wymagań art. 5 ust. 3 pkt. 2 lit. b i c ustawy. W podsumowaniu BGK wskazał, że wniosek nie spełnił następujących kryteriów: - Wnioskodawca posiada status mikroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy lub średniego przedsiębiorcy; - projekt jest zgodny z celami i zakresem działania 4.3 PO IG oraz ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej; - Wnioskodawca uzyskał opinię wystawioną przez podmiot wymieniony w art. 5 ust. 3 pkt. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym jest nową technologią, w rozumieniu ustawy, której okres stosowania na świecie nie jest dłuższy niż 5 lat. Od oceny tej B. sp. z o. o. wniosła protest. Pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. Ministerstwo Gospodarki poinformowało wnioskodawcę, że protest został uznany za niezasadny. Zdaniem organu ocena wniosku została dokonana prawidłowo, a inwestycja nie spełnia kryterium zgodności z celami i zakresem działania 4.3 PO IG oraz z ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę uznał, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy zgłoszone do dofinansowania w ramach Działania 4.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka przedsięwzięcie "Zakup linii do innowacyjnej technologii produkcji peletu z pyłu drzewnego" odpowiada wymogom określonym w ustawie o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy określenie inwestycja technologiczna oznacza inwestycję polegającą na: a) zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług albo b) wdrożeniu własnej nowej technologii oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług. Jednak zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego. Stwierdził, że taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej. Innowacyjność przedsięwzięcia polega bowiem wyłącznie na zakupie innowacyjnego urządzenia – granulatora do produkcji peletu. Świadczy o tym treść przedstawionej przez stronę opinii o nowej technologii sporządzonej przez Wydział Nauk Technicznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. W opinii tej omówiono innowacyjność technologii w czterech aspektach : ekologicznym, organizacyjnym, rozwiązań technicznych i rozwiązań informatycznych. We wszystkich tych aspektach opiniujący odnoszą się wyłącznie do kupowanych maszyn i urządzeń, przede wszystkim granulatora. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił oceną Instytucji Pośredniczącej, iż przedłożona opinia o innowacyjności nie spełnia wszystkich wymogów określonych w ustawie. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy przedsiębiorca wraz z wnioskiem powinien przedstawić opinię sporządzoną na wniosek przedsiębiorcy przez jednostkę naukową lub centrum badawczo-rozwojowe, które nie są powiązane z przedsiębiorcą lub stowarzyszenie naukowo-techniczne o zasięgu ogólnopolskim, a ich zakres działania jest związany z inwestycją technologiczną, na którą ma być udzielony kredyt technologiczny, stwierdzającą, że technologia, która będzie wdrażana w wyniku realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, jest nową technologią. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy wnioskodawca powinien także przedstawić informacje opracowane w porozumieniu z przedsiębiorcą przez podmiot, który sporządził opinię na podstawie pkt 1, zawierające: a) charakterystykę technologii oraz przedstawienie właściwości świadczących o możliwości jej wdrożenia do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług, b) opis sposobu wdrożenia technologii do wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług mających być wynikiem realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, c) wykaz i uzasadnienie wykorzystania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 5, usług badawczo-rozwojowych, nieopatentowanej wiedzy technicznej przy realizacji inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym, d) opis towarów, procesów lub usług mających być wynikiem inwestycji technologicznej finansowanej kredytem technologicznym. Przedmiotowa opinia nie zawiera w ogóle opisu wdrożenia nowej technologii ( art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. b ). Za nietrafny Sąd uznał zarzut niewezwania strony do złożenia wyjaśnień dot. opinii w trybie § 7 ust. 2 pkt 9 Regulaminu. Przepis ten służy bowiem wyłącznie do wyjaśnienia niejasności opinii, a nie uzupełnianiu jej treści, co jest całkowicie niedopuszczalne. W sprawie niniejszej treść opinii nie budziła żadnych wątpliwości, jej treść nie była zgodna z wyżej cytowanymi zapisami ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej i jej treść nie potwierdzała spełnienia przez projekt wymogu innowacyjności w rozumieniu przepisów ustawy. B. sp. z o. o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 15 lutego 2013 r. zaskarżając ten wyrok w całości i domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) w zw. z 3 ust. 1 oraz ust 4 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej oraz art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, dalej jako u.z.p.p.r.) – naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 3 ust. 1 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej poprzez niewłaściwe rozumienie i niewłaściwe zastosowanie definicji "działalność innowacyjna" – działalność polegającą na opracowaniu nowej technologii i uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług; oraz niewłaściwym zastosowaniu definicji inwestycja technologiczna – inwestycję polegającą na: a) zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług albo b) wdrożeniu własnej nowej technologii oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych towarów, procesów lub usług; 2) mylne rozumienie, a tym samym mylne zastosowanie art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy tj. uznaniu, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie sytuacja zawarta w ust. 4, tj. Kredyt technologiczny nie może być udzielany na zakup, leasing lub wynajem środka trwałego, w którym została wdrożona nowa technologia będąca przedmiotem inwestycji technologicznej finansowanej za pomocą kredytu technologicznego. 3) art. 30 c ust 3 pkt 1 u.z.p.p.r. 4) § 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia działanie 4.3 Kredyt technologiczny oraz działając na podstawie art. 30c u.z.p.p.r. w zw. z art. 50 § 1, art. 3 § 2 pkt. 4 oraz art. 3 § 3 p.p.s.a., uwzględnienie skargi, oraz stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. 5) mylną interpretację zapisów ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej z dnia 30 maja 2008 r. w szczególności art. 5.2. ustawy poprzez stwierdzenie, że opinia wystawiona przez pracowników naukowych Uniwersytetu Warmińskiego nie spełnia warunków o których mowa w przedmiotowym artykule. 6) mylną interpretację Regulaminu, w szczególności 7.2.9 – poprzez uniemożliwienie złożenia przez profesorów Uniwersytetu Warmińskiego dodatkowych wyjaśnień, umożliwiających rozwianie wątpliwości i tym samym umożliwienie udzielenia kredytu technologicznego na rzecz wnioskodawcy. 7) przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie interpretacji art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. przez brak stwierdzenia, że ocena projektu dokonana przez instytucję zarządzającą nastąpiła z naruszeniem kryteriów merytorycznych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i negatywnej oceny merytorycznej wniosku skarżącego o dofinansowanie. 8) art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. w związku z art. 5 ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej przez brak stwierdzenia, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nadto, rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny jest związany treścią art. 30e u.z.p.p.r., w myśl którego do postępowań, do których stosuje się przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju mają odpowiednie zastosowanie przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W podstawie niniejszej skargi kasacyjnej kasator podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 i 4, art. 5 ust. 2 ustawy; art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., a także § 9 i § 7 ust. 2 pkt 9 regulaminu. Przechodząc do jego rozpoznania wypada na wstępie zauważyć, iż nie w pełni odpowiada on wymogom ustawowym. Zarzut naruszenia prawa materialnego powinien być oparty na normach prawa materialnego, do których zalicza się normy wyznaczające treść stosunków prawnych, z pominięciem norm prawa procesowego, które służą jedynie ich realizacji. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej kasator odwołał się do art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., który należy zaliczyć do przepisów procesowych, co oznacza, że nie może być on rozpoznany w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. W podobny sposób należy odnieść się do wskazanych przepisów regulaminu. Odnosząc się natomiast do pozostałych przepisów powołanych w skardze kasacyjnej, tj. art. 3 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 2 ustawy, należy stwierdzić, iż sposób ich prezentacji utrudnia ich merytoryczne rozpoznacie. Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy, wskazał, że jego naruszenie polega na niewłaściwym rozumieniu i niewłaściwym zastosowaniu definicji "działalność innowacyjna" oraz w niewłaściwym zastosowaniu definicji "inwestycja technologiczna", co nie odpowiada treści tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem kredyt technologiczny jest udzielany przez bank kredytujący mikroprzedsiębiorcy, małemu lub średniemu przedsiębiorcy posiadającemu zdolność kredytową. Tak więc przepis ten wskazuje krąg podmiotowy kredytobiorców, a nie warunki, jakie muszą oni spełnić, aby przedstawiony przez nich projekt został objęty dofinansowaniem. Poza tym w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń faktycznych, w wyniku których instytucja wdrażająca odmówiła przyznania premii technologicznej, a taki, jak należy domyślać się, był cel podnoszonej w ramach tego zarzutu argumentacji. Należy też dodać, iż kryteria udzielenia kredytu technologicznego i premii technologicznej, wynikają pośrednio z treści pominiętego w skardze kasacyjnej art. 3 ust. 2 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do poszukiwania podstaw kasacyjnych, ani ich poprawiania. Kasator postawił też zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie. Analiza podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji prowadzi jednak do wniosku, iż zamiarem autora skargi kasacyjnej było nie tyle wykazanie nieprawidłowego rozumienia tego przepisu, ale raczej, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie weryfikacyjne przedstawionego do oceny projektu, a tym samym, że dokumentacja aplikacyjna spełnia wszystkie wymogi prawem nakazane, a ewentualne braki mogły być usunięte w drodze wyjaśnienia, do którego spółka nie została wezwana. Co mogłoby ewentualnie wskazywać na niewłaściwe zastawanie tego przepisu, a nie błędną jego wykładnię. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię polega bowiem na wadliwym rozumieniu treści norm prawnych wynikających z przepisów prawa materialnego, w przeciwieństwie do niewłaściwego zastosowania, które polega na błędnej jego subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Należy jednak zauważyć, iż kasator nie wykazał żadnej z wskazanych form naruszenia prawa materialnego. Natomiast, jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy przez błędną jego wykładnię, co według kasatora ma polegać na stwierdzeniu, że opinia wystawiona przez pracowników naukowych Uniwersytetu Warmińskiego nie spełnia warunków, o których mowa w tym przepisie, należy zauważyć, iż treść tego zarzutu nie koresponduje z treścią powołanego przepisu, co czyni ten zarzut nieskutecznym. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, bank kredytujący zawiera z przedsiębiorcą umowę kredytu technologicznego albo przyznaje promesę kredytu technologicznego. Bank kredytujący uzależnia zawarcie warunkowej umowy kredytu technologicznego albo wystawienie promesy kredytu technologicznego od posiadania przez przedsiębiorcę zdolności kredytowej na potrzeby kredytu technologicznego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.