II GSK 796/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1271/17 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1271/17, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 29 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D. J. i zaskarżając to orzeczenie w całości, wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie: - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w związku z art. 140 aa ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, która prowadziła co uznania, że D. J. jako załadowca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia opisanego w ust. 1 tego artykułu - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organy, że dokonały wyczerpującej, a przez to wystarczającej do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł analizy stanu faktycznego zarysowanego na gruncie niniejszej sprawy W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów. III. Skarga kasacyjna została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzyosobowym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842), wobec zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA o przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego w tym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, wobec niezasadności podniesionej w niej zarzutów. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też nie zachodzą przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania – art. 189 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając niniejszą sprawę, związany był granicami skargi kasacyjnej, które wyznaczone zostały przez stronę w podstawie wniesionego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W pierwszym z podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej zarzucono sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 140 aa ust. 3 pkt. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 450) poprzez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, która prowadziła do "uznania, że D. J. jako załadowca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia opisanego w ust. 1 tego artykułu". Podnieść należy, że zarzut błędnej wykładni wymaga wykazania, że sąd wadliwie zinterpretował stosowany przepis prawa i w konsekwencji zawartą w nim normę prawną. Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, który nie został podniesiony wprost w niniejszej sprawie, wymaga wykazania, że do ustalonego stanu faktycznego powinna być zastosowana norma prawna pominięta przez organ administracji, bądź błędnie zastosowano normę prawną, czego – w obu przypadkach – nie dostrzegł sąd pierwszej instancji. Autor skargi kasacyjnej winien więc w rozstrzyganej sprawie wskazać, na czym polegała dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędna wykładnia poszczególnych przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa ich wykładnia i właściwe zastosowanie. Jak wynika wprost z podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, stwierdzenie o domniemanym naruszeniu przez WSA "przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię" w żadnej mierze nie zostało uzasadnione, a rozwinięcie zarzutu zawiera jedynie odwołanie się do błędnego, zdaniem skarżącego, zastosowania przepisów prawa przez sąd. Biorąc pod uwagę przedstawioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentację, kierując się przy tym wskazaniami wyrażonymi w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09) w zakresie dopuszczalności zrekonstruowania wadliwie postawionego zarzutu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że sformułowany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego sprowadza się do podważenia zastosowania wobec skarżącej przepisu art. 140 aa ust. 3 pkt. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, karę pieniężną, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, nakłada się na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia (określonego w ust. 1). Autor skargi kasacyjnej nie interpretuje treści tego przepisu, przyjmując jego językowe znaczenie. Co więcej, stwierdza także, że "Nie ulega żadnym wątpliwościom, że do takiego naruszenia rzeczywiście doszło, ale faktem wysoce wątpliwym jest wskazanie, że D. J. była podmiotem mającym wpływ lub godzącym się na taką okoliczność". Przytoczona powyżej argumentacja wskazuje nie na podważenie rezultatu wykładni omawianej normy, a na jej zastosowanie wobec skarżącej, co oczywiście jest istotą zarzutu błędnego zastosowania prawa materialnego. Zarzut ten jest bezzasadny. Skarżąca nie kwestionowała wyników pomiaru, a więc ustalenia naruszenia norm, jak też okoliczności, że załadunek jabłek w kartonach dokonany był w jej obiekcie oraz przy użyciu środków technicznych przedsiębiorstwa skarżącej, a także, że nie podjęła żadnych czynności, aby upewnić się, czy doszło do przeciążenia pojazdu. W szczególności, co trafnie podniósł sąd pierwszej instancji, po załadunku towaru pojazd nie był zważony, a jedynie w ten sposób można było sprawdzić, czy zachowane zostały obowiązujące normy. Mając na uwadze tę okoliczność, brak jest podstaw do zaakceptowania poglądu autora skargi kasacyjnej, jakoby w "postępowaniu nie zebrano żadnych dowodów czy też nie ujawniono żadnych okoliczności mających świadczyć o zachowaniu D. J. niezgodnym z przepisami". Zaniechanie czynności sprawdzających w zakresie nieprzekroczenia masy pojazdu, a więc niezwykle istotnego parametru, jest zasadniczym uchybieniem załadowcy, gdyż ten właśnie parametr jest ściśle powiązany z czynnościami załadowczymi i jego przekroczenie w momencie załadunku powoduje powstanie naruszenia jeszcze przed wyjazdem pojazdu na drogę publiczną. Zważenie pojazdu daje więc możliwość korekty załadunku, do czego niezbędne jest zważenie pojazdu, jednak czynność ta nie została wykonana. Podzielić należy pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że niepodjęcie czynności sprawdzających (ważenia pojazdu) wskazuje na godzenie się załadowcy na ewentualne powstanie naruszeń (zob. np.: wyrok NSA z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 667/18). Skoro więc w sprawie bezsporne jest, że po załadunku pojazd wyjechał z terenu zakładu skarżącej bez skontrolowania jego parametrów, a następnie urzędowe czynności kontrolne funkcjonariuszy inspekcji wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm pojazdu, to bezsprzecznie zasadnie przyjął organ, że w sprawie wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały ustalone. Prawidłowo w tej sytuacji uznał sąd pierwszej instancji, że organ zgodnie z wymogami prawa zgromadził i ocenił istotny w sprawie materiał dowodowy, nie stwierdzając uchybienia w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka K. G., skoro teza tego dowodu - okoliczność, że załadunek w całości obciążał przewoźnika – nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w okolicznościach niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, nie mógł być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Teza autora skargi kasacyjnej, przedstawiona na poparcie tego zarzutu, jakoby WSA nie sprecyzował, w oparciu o jakie środki dowodowe dokonano ustalenia "mającego istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie wyroku", pomija podstawowe w sprawie ustalenia w zakresie zaniechania przez skarżącą dokonania czynności kontrolnych po dokonanym załadunku, co nie było w sprawie kwestionowane, a miało decydujący wpływ na ocenę spełnienia przesłanek odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 140 aa ust. 3 pkt. 2 cyt. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.