II GSK 844/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-22

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Andrzej Kuba, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie w gazecie informacji o lokalizacji i godzinach pracy aptek, obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami, stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a jeśli tak, to czy organ administracji prawidłowo ustalił wysokość kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszeń proceduralnych. Sąd I instancji błędnie uzasadnił wysokość kary pieniężnej, podając kwotę 10 000 zł zamiast 30 000 zł, co mogło wpłynąć na jego ocenę. Ponadto, Sąd I instancji nie dostrzegł zarzutu dotyczącego ścisłego określenia przedmiotu naruszenia zakazu reklamy apteki w kontekście terminów publikacji oraz braku wszczęcia postępowania w rozszerzonym zakresie, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wymiar kary. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została oskarżona o prowadzenie niedozwolonej reklamy aptek poprzez umieszczanie w dwumiesięczniku "..." danych o lokalizacji i adresach aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, a Główny Inspektor Farmaceutyczny częściowo uchylił decyzję i umorzył postępowanie w zakresie nakazu zaprzestania reklamy, utrzymując karę w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z powodu błędów proceduralnych w uzasadnieniu dotyczącym kary oraz nieprawidłowego określenia przedmiotu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz A. Spółki z o.o. koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 724/15 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu zaprzestania prowadzenie niezgodnej z przepisami reklamy apteki i nałożenie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz A. Spółki z o.o. w S. 2350 (dwa tysiące trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem dnia 14 września 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 724/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny powiadomił spółkę A. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z podejrzeniem naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne (dalej także: "ustawy" lub "upf") poprzez prowadzenie zabronionej reklamy działalności aptek ogólnodostępnych: "Apteki ...", K., ul. Z. [...], "Apteki ...", B, ul. D. [...] oraz "Apteki ..." położonej w S. przy ul. M. [...], polegającej na umieszczaniu na stronach dwumiesięcznika "..." danych dotyczących nazwy i adresu aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami sugerowanymi dla pacjenta. W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. spółka wyjaśniła, że w świetle art. 94a upf reklamy nie stanowi wskazanie adresu apteki i jej otwarcia, jak również wskazała, że nie była wydawcą czasopisma. Dodała, że podmiot wydający gazetę "..." jest podmiotem niezależnym organizacyjnie i prawnie. Ponadto spółka przesłała umowę zlecenia zawartej z wydawcą gazety "..." – spółką M. Sp. z o.o. w O. Zgodnie z postanowieniami umownymi, wydawca zobowiązał się do udostępnienia na łamach czasopisma modułów ogłoszeniowych (w każdym wydaniu), celem zamieszczenia w nich informacji o lokalizacji i godzinach pracy aptek należących do strony. Ilość modułów, ich wielkość i treść ustala A. Sp. z o.o., natomiast o umiejscowieniu decyduje wydawca. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K.: 1) stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez prowadzenie reklamy działalności aptek ogólnodostępnych o nazwie: a) "Apteka ...", K., ul. Z. [...], b) "Apteka .", B., ul. D. [...], c) "Apteka ...", S., ul. M. [...], polegającej na zachęcaniu do dokonywania zakupów przez pacjentów w ww. aptekach poprzez umieszczanie na stronach dwumiesięcznika zatytułowanego "...", zamieszczonego w prasie oraz rozprowadzanego do skrzynek pocztowych pacjentów, danych dotyczących nazw i adresów aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami sugerowanymi dla pacjenta i nakazał zaprzestania jej prowadzenia; 2) na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy, nałożył na przedsiębiorcę AB Sp. z o. o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych); 3) nakazowi zawartemu w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Strona, w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r., złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Pełnomocnik spółki zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów: art. 6, 8, 9, 11 i 107 k.p.a. oraz 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, wnosząc o uchylenie decyzji. Po rozpoznaniu odwołania pełnomocnika strony, Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Ś. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] października 2014 r.: 1) stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. zakazu, o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, poprzez prowadzenie reklamy działalności aptek ogólnodostępnych: - "Apteka ...", K., ul. Z. [...], - "Apteka ...", B., ul. D. [...], "Apteka ...", S., ul. M. [...], polegającej na zachęcaniu do dokonywania zakupów przez pacjentów w powyższych aptekach poprzez umieszczanie na stronach dwumiesięcznika zatytułowanego "...", zamieszczonego w prasie oraz rozprowadzanego do skrzynek pocztowych pacjentów, danych dotyczących nazw i adresów aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami sugerowanymi dla pacjenta i nakazał zaprzestania jej prowadzenia; 2) na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy, nałożył na przedsiębiorcę A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 30. 000,00 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych); 3) nakazowi zawartemu w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Główny Inspektor Farmaceutyczny działając na podstawie art. 112 ust. 3 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po rozpoznaniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej spółce A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. zaprzestania prowadzenia reklamy działalności aptek ogólnodostępnych o nazwie: "Apteka ..." K., ul. Z. [...], "Apteka ..." B., ul. D. [...], "Apteka ...", S., ul. M. [...], polegającej na zachęcaniu do dokonywania zakupów przez pacjentów w powyższych aptekach poprzez umieszczanie na stronach dwumiesięcznika zatytułowanego "...", zamieszczanego w prasie oraz rozprowadzanego do skrzynek pocztowych pacjentów, danych dotyczących nazw i adresów aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami sugerowanymi dla pacjenta i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że ma świadomość ustanowionego w art. 94a ust. 1 zd. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne wyłączenia spod zakazu reklamy aptek informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki. Jednak jego zdaniem, dane powyższego rodzaju nie naruszają zakazu z art. 94a ust. 1 ustawy, jeśli nie są elementem szerszego przekazu, mogącego zachęcać do zakupu w konkretnych aptekach. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu, umieszczenie danych przedmiotowych aptek na zlecenie spółki w czasopiśmie "..." stanowi działanie podjęte w celu zwiększenia poziomu sprzedaży w prowadzonych przez spółkę aptekach. Wskazał, że samo odzwierciedlenie cen rzeczywiście obowiązujących w aptekach, bądź jego brak, nie przesądza o reklamowym charakterze przekazu. Istotne jest natomiast, aby działanie miało niejako zachęcać do zakupu w danej aptece. W czasopismach badanych przez organy Inspekcji Farmaceutycznej przy cenach produktów podawana jest informacja: "Cena sugerowana dla Pacjenta" oraz znaczek "*". Wyjaśnienie znajdujące się w dolnej części każdego z modułów brzmi: "Cena sugerowana przez producenta w okresie promocji". Taki komunikat, zdaniem organu, przemawia za powiązaniem przez przeciętnego odbiorcę przedstawionej w gazecie oferty z ofertą aptek, których dane są w niej umieszczone. Promocja nie obowiązuje przecież w stosunku do określonego produktu w jakiejkolwiek placówce, w której jest dostępny, ale w punktach danego przedsiębiorcy. Następnie wyjaśnił, że ze względu na zaprzestanie prowadzenia zakazanej reklamy – umorzył w stosunku do spółki postępowanie w zakresie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności na podstawie art. 94a ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz nałożył karę pieniężną z art. 129b ust. 1 ze względu na udowodniony w postępowaniu fakt prowadzenia reklamy apteki w określonym czasie. Organ nie znalazł również podstaw do uznania nałożonej na spółkę kary w wysokości 30.000 zł za zbyt wysoką, wskazując, że przy ustalaniu jej wysokości uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenia przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem skargę spółki oddalił. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że umieszczenie w jednej gazecie danych dotyczących nazw i adresów aptek obok reklam suplementów diety i produktów leczniczych z podanymi cenami sugerowanymi dla pacjenta, niewątpliwie jest działaniem zachęcającym potencjalnych odbiorców do skorzystania z usług tych aptek i dokonania w nich zakupu prezentowanych w gazecie towarów. Takie działanie ułatwia pacjentowi identyfikację miejsca, gdzie można nabyć prezentowany w gazecie towar i zachęca do kupowania we wskazanych aptekach, co stanowi naruszenie art. 94a ust. 1 prawa farmaceutycznego. Zdaniem Sądu I instancji, informacje zamieszczone w periodyku "..." w przeważającej mierze spełniały przesłanki przemawiające za uznaniem tego dwumiesięcznika za reklamę aptek strony skarżącej, a bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy był podnoszony przez skarżącą fakt, iż to nie ona była wydawcą przedmiotowego czasopisma i nie miała wpływu na umiejscowienie umówionego modułu w konkretnej części gazety, ani na dystrybucję periodyku. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie mogła nie mieć wpływu na treści publikowane przez wydawcę w dwumiesięczniku. Przedsiębiorca działający pod firmą A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. jako profesjonalny uczestnik obrotu, mając na uwadze rygorystyczny zakaz reklamowania aptek i ich działalności, powinien weryfikować sposób realizacji zawieranych przez niego umów. Sąd wskazał za organem, że wydanych zostało kilka numerów czasopisma "...", spółka mogła zatem zapoznać się z treścią kolejnych wydań i dążyć do ewentualnej zmiany treści lub układu informacji zamieszczanych w gazecie. Ze stanowiska strony wynika natomiast, że akceptowała ona działania wydawcy. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że zobowiązanie wydawcy do działań zgodnych z prawem nie zwalnia strony z odpowiedzialności za przestrzeganie zakazu reklamy aptek. Strony zawierając umowy powinny zobowiązywać się wyłącznie do działań zgodnych z przepisami. Zlecenie przez spółkę umieszczenia w gazecie danych apteki nie zwalniało jej z obowiązku weryfikacji sposobu wykonania umowy - zwłaszcza w świetle art. 94a ust. 1 upf. Kolejne wydania dwumiesięcznika "..." przesądzają natomiast o tym, że strona akceptowała formę publikacji. Powołując się na jednolite w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko w zakresie rozumienia pojęcia reklamy aptek i ich działalności na gruncie art. 94a ust. 1 upf Sąd I instancji uznał za uprawnione twierdzenie, że za reklamę apteki należy uznać każde działanie, również takie, które przybiera formę neutralnej informacji, mające na celu zachęcenie pacjenta do korzystania z usług konkretnej apteki. Niewątpliwie działanie skarżącej spółki, polegające m.in. na wydawaniu dwumiesięcznika "..." w przedstawionej formie, spełnia przesłanki uznania go za reklamę przedmiotowych aptek, a organ trafnie ocenił, że wyżej opisane działania strony miały na celu obejście przepisów prawa dotyczących zakazu prowadzenia reklamy aptek i ich działalności. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że umorzenie postępowania w części w związku z nieprowadzeniem już zakazanej reklamy w periodyku "..." nie wykluczało możliwości nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 129b ust. 1 upf. Odnosząc się do wysokości nałożonej kary Sąd I instancji uznał, że jej wysokość (10 000 zł) mieści się w ustawowych granicach, organ słusznie przy określeniu jej wysokości uwzględnił fakt publikacji czasopism oraz wysokość ich nakładu. Wskazał, że określona w art. 129b ust. 1 ustawy kara pieniężna ma do spełnienia przede wszystkim funkcję penalizacyjną wobec działań, mających na celu reklamę apteki, a nie jest środkiem egzekucji, który ma zmusić stronę do wykonania decyzji opartej na art. 94a ust. 3 wspomnianej ustawy. Organ zasadnie też przyjął, że samo zaprzestanie prowadzenia reklamy aptek nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary z tego tytułu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że taka reklama była przez stronę prowadzona, a zatem spełnione zostały warunki do nałożenia z tego tytułu pieniężnej kary administracyjnej. Sąd I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a. jest on związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, gdyż załączony do akt administracyjnych wyrok Sądu Rejonowego K. – Wschód Wydział V Karny z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] nie jest wyrokiem skazującym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że zlecenie opublikowania na łamach gazety "..." ogłoszeń o lokalizacji i godzinach pracy aptek ogólnodostępnych może zostać uznane za działalność reklamową aptek, podczas gdy z przepisu tego jednoznacznie wynika, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez lakoniczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do treści wyroku Sądu Rejonowego K. - Wschód w K. Wydział V Karny, sygn. akt: [...], co nie pozwala na weryfikację stanowiska Sądu w zakresie treści ww. wyroku (Sąd wskazał jedynie, że zgodnie z art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany treścią ww. wyroku, jednak nie jest wiadome, czy Sąd w ogóle nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku, czy też przeanalizował wyrok, jednak uznał go za niemający znaczenia dla sprawy, czy też wziął go pod uwagę przy dokonywaniu weryfikacji zaskarżonych decyzji), co w istocie powoduje brak możliwości kontroli zaskarżonego wyroku pod względem jest prawidłowości; powyższe stanowi również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 106 § 3 w zw. z § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez brak uwzględnienia treści ww. wyroku, podczas gdy jest on dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego, co zostało w nim stwierdzone a zatem że działalność strony w ogólne nie stanowi reklamy apteki; 3) naruszenie prawa materialnego, a to art. 94a ust. 1 w zw. z art. 129b Prawa farmaceutycznego poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przypisaniu stronie odpowiedzialności za prowadzenie rzekomej reklamy aptek, podczas gdy przepisy te umożliwiają przypisanie takiej odpowiedzialności wyłącznie podmiotowi, który działalność taką prowadzi, natomiast w stanie faktycznym sprawy wszelkie czynności przemawiające w ocenie Sądu za reklamowym charakterem gazety były podejmowane przez jej wydawcę, tj. M. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, 4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt c/ Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy pomimo istnienia przesłanek dla jego zastosowania, co skutkowało oddaleniem skargi w wypadku, gdy zaskarżona decyzja obarczona jest wadami polegającymi na naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a to: - naruszeniem art. 61 § 4, art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niezawiadomienie strony o rozszerzeniu przedmiotu postępowania i tym samym uniemożliwienie Spółce obrony swoich interesów w sprawie, - naruszeniem art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego decyzji (utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego) stwierdzającej rzekome naruszenie przez stronę art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, podczas gdy ten sam organ, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, w postępowaniu przeciwko wydawcy gazety M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wydał decyzję, w której organ nie doszukał się jakichkolwiek naruszeń przepisów Prawa farmaceutycznego, - naruszeniem art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sprzeczne wewnętrznie i niewyczerpujące wyjaśnienie przesłanek, jakimi organy inspekcji farmaceutycznej kierowały się przy ustalaniu wymiaru kary, 5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uzasadnienie wymiaru kary w wysokości 10.000,00 zł, podczas gdy kara nałożona zaskarżoną decyzją opiewa na 30.000,00 zł, co powoduje brak możliwości kontroli instancyjnej orzeczenia w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej, bowiem Sąd uznał wysokość kary 10.000,00 zł prawidłową, natomiast rzeczywista kara wynosi 30.000,00 zł. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż niektóre zarzuty naruszenia przepisów postępowania są usprawiedliwione. Przede wszystkim należy podzielić zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt c/ p.p.s.a. w związku z art. 61 § 4 i art. 10 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie Sądu I instancji w zakresie wysokości wymierzonej kary oraz niedostrzeżenie zarzutu skargi odnośnie ścisłego określenia przedmiotu naruszenia zakazu reklamy apteki co do terminów ukazywania się tej reklamy na łamach gazety "..." i braku wszczęcia postępowania w rozszerzonym zakresie naruszenia powyższego zakazu. Odnośnie pierwszego w kolejności wskazanej w skardze kasacyjnej zarzutu (pkt 4 skargi kasacyjnej), to istotnie jak wynika z akt administracyjnych organ wszczął postępowanie z urzędu i zawiadomił stronę na podstawie art. 61 § 1 i 4 oraz art. 10 § 1 k.p.a. o tym wszczęciu w dniu 11 czerwca 2013 r. w związku z podejrzeniem naruszenia art. 94a upf przez prowadzenie zabronionej reklamy polegającej na zachęcaniu do dokonywania zakupów przez pacjentów poprzez umieszczenie jej na stronach ww. wskazanego dwumiesięcznika nr 01/2013 z marca 2013 r. Natomiast decyzja organu I instancji wprawdzie w petitum nie określała ściśle jakiego wydania przedmiotowego periodyku dotyczy, lecz w jej uzasadnieniu znalazło się stwierdzenie, że działania reklamowe prowadzone przez stronę za pomocą ww. gazety nie były jednorazowe, gdyż w aktach sprawy znajdują się dwa numery ww. gazetki, tj. Nr 1 z marca i Nr 3 z października 2013 r. Powyższe organ wziął pod uwagę również przy wymierzeniu kary, podkreślając wielokrotność działań reklamujących, w tym wydanie gazety z października 2013 r., co do którego nie nastąpiło wszczęcie postępowania i o czym strona wcześniej nie została powiadomiona. Tego rodzaju naruszenie proceduralne, a konkretnie przepisów art. 61 § 1 i 4 i art. 10 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a szczególnie rzutować na wymiar kary, która zależy, jak to zaznaczył organ, od powtarzalności działań reklamowych, rozmiarów tych działań i czasu trwania. Dlatego też niedostrzeżenie naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu i zawiadomienia strony o wszczęciu stanowiło naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z powołanymi wyżej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co zgodnie z przepisem art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i art. 185 p.p.s.a. skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego również drugi zarzut procesowy, a mianowicie naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jest uzasadniony i stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził (k. 93), że wysokość nakładanej kary pieniężnej, z wyłączeniem górnej granicy (50 000 zł), jest pozostawiona uznaniu organom. W decyzji będącej przedmiotem skargi nałożono karę w wysokości 10 000 zł, a więc mieszczącą się w ustawowych granicach. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd wskazał na błędną wysokość kary 10 000 zł, gdy w rzeczywistości jak to ewidentnie wynika z treści decyzji organów obu instancji wymierzono stronie karę w wysokości 30 000 złotych. Następnie Sąd odnosząc się do wysokości kary podanej wyżej przez siebie wskazał na szereg okoliczności obciążających, jednak nie można stanowczo potwierdzić, czy Sąd odnosił je do błędnie podanej przez siebie wysokości kary 10 000 zł, czy też wynikającej z zaskarżonej decyzji kwoty 30 000 zł. Ten błąd mógł wynikać z oczywistej omyłki, ale też mógł determinować rozważania Sądu co do wysokości wymierzonej kary. Dlatego też nie można było zbagatelizować tego oczywistego błędu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i tylko Sąd I instancji może go naprawić. Natomiast w żadnym stopniu NSA nie podzielał pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a w szczególności zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 94a ust. 1 w zw. z art. 129b prawa farmaceutycznego. Sąd I instancji prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił, dlaczego powyższe przepisy miały w niniejszej sprawie zastosowanie względem strony skarżącej. Ustalenia faktyczne organów nadzoru farmaceutycznego obu instancji w zakresie odpowiedzialności skarżącej spółki za naruszenie zakazu prowadzenia reklamy aptek, a w szczególności ocena materiału dowodowego w postaci tekstu gazety reklamowej "..." oraz umowy łączącej skarżącą z wydawcą gazety nie budzą wątpliwości. Zasada odpowiedzialności karno-administracyjnej skarżącej za naruszenie zakazu reklamy została w niniejszej sprawie potwierdzona, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tym zakresie nie nasuwa zastrzeżeń. Dlatego też pozostaje przy ponownym rozpatrzeniu sprawy do rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji jedynie problem wysokości kary oraz ścisłe określenie czasokresu naruszenia zakazu działań reklamowych, czy obejmuje on okres od marca do października 2013 r., czy tylko dotyczy to naruszenie wydania gazety z marca 2013 r., co do którego wszczęto postępowanie administracyjne, czy też karą objęte zostały również działania z października 2013 r., co wynikałoby z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji winien również odnieść się bardziej precyzyjnie co do wysokości kary z uwagi na powyższe wątpliwości wywołane błędem we wskazaniu tej wysokości w rozważaniach Sądu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło