II GSK 900/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 251/16 w sprawie ze skargi M.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami przeprowadzenia eksperymentu na automatach do gier 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2015r., nr [...] ; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz M.Ś. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami przeprowadzenia eksperymentów na automatach do gier. Sąd I instancji orzekał w oparciu o następujący stan sprawy: Funkcjonariusze Urzędu Celnego w Rzeszowie przeprowadzili [...] lipca 2015 r. kontrolę w zakresie prawidłowości urządzania i prowadzenia gier hazardowych w Salonie Gier [...], położonym przy [...]w M., a należącym – zgodnie z ich ustaleniami - do M.Ś., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: [...]. W ramach powyższej kontroli przeprowadzone zostały eksperymenty na znajdujących się w przedmiotowym lokalu urządzeniach do gier. Eksperymenty przeprowadzono przy użyciu środków pieniężnych służby celnej, z których tylko część odzyskano w postaci wygranych. Różnicę uznano jako koszty eksperymentu. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) postanowieniem z [...] listopada 2015 r. obciążył M.Ś. (dalej: skarżąca lub strona) kosztami przeprowadzonych eksperymentów na automatach do gier w kwocie 130 zł. W uzasadnieniu powołał się na art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. nr 168 poz. 1323 ze zm., dalej: usc lub ustawa o służbie celnej), który daje możliwość przeprowadzenia, w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Następnie organ wskazał na art. 34 ust. 1 pkt 2 usc, który nakłada na podmioty urządzające i prowadzące gry lub zakłady wzajemne obowiązek zapewnienia warunków i środków do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w tym zapewnienia możliwości przeprowadzenia czynności wymienionych w art. 32 ust. 1 pkt 13 usc. Naczelnik UC wskazał, że w świetle art. 35 usc koszty związane z realizacją obowiązków wynikających z powołanego art. 34 tej ustawy obciążają podmioty podlegające kontroli. Organ I instancji zacytował także treść art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 poz. 749 ze zm., dalej: op lub ordynacja podatkowa), zgodnie z którym stronę obciążają m.in. koszty przewidziane w odrębnych przepisach. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła przekroczenie przez funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę ich uprawnień (w związku z brakiem należytego upoważnienia) i lekceważenie przedłożonych w trakcie kontroli dokumentów. Składająca zażalenie zwróciła uwagę, że wbrew twierdzeniu organu jest tylko dzierżawcą lokalu, w którym znajdowały się urządzenia do gier, a podnajmuje go podmiotowi, który jest właścicielem przedmiotowych urządzeń. Zaprzeczyła, by prowadziła działalność w zakresie objętym ustawą o grach hazardowych. Dyrektor IC wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Uznał, że słusznie kosztami kontroli (eksperymentu) obciążona została M.Ś. jako podmiot podlegający kontroli. Przyjęła ona bowiem przedmiotowe urządzenia do lokalu i udostępniała je graczom. Fakt, że posiadała ona umowę najmu powierzchni zawartą z innym podmiotem nie wykluczał w momencie wszczynania kontroli jej udziału w urządzaniu gier hazardowych na automatach. Czerpała ona przecież zyski z najmu tej powierzchni. Dyrektor IC podkreślił, że nie było możliwości, by stronie umknął rodzaj prowadzonej działalności w podnajętej części lokalu. Kwestia zaś ewentualnej odpowiedzialności w tym zakresie zostanie ustalona w prowadzonym postępowaniu karno-skarbowym, czy też w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 89 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2015 poz. 1201, dalej: ugh). M.Ś. w skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów: – art. 30 pkt 1 usc, bowiem prowadzona przez nią działalność nie ma związku z regulacjami zawartymi w ustawie o grach hazardowych, a zatem nie mogła być uznana za podmiot podlegający kontroli, – art. 32 ust. 1 pkt 1 usc, bowiem kontrolujący funkcjonariusze nie są uprawnieni do żądania wydania m.in. oryginału umowy podnajmu, – art. 33 ust. 2 pkt 1 lit. a usc, – art. 35 usc, jako że koszty obciążają tylko podmioty kontrolowane, nie zaś osoby trzecie, które nie prowadzą działalności objętej ustawą o grach hazardowych, – art. 37 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 oraz ust. 4 i ust. 5 usc, bowiem kontrolujący winni byli uznać obecnego w miejscu kontroli E.Ś. jedynie za świadka, jako że nie posiadał on pełnomocnictwa od właściciela automatów, – art. 2 ustawy o grach hazardowych, ponieważ to inny podmiot prowadził w przedmiotowym lokalu określoną działalność gospodarczą, – § 2 pkt 1 i § 4 pkt 28 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 grudnia 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych w związku z brakiem podstaw do uznania jej za podmiot podlegający kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej: ppsa). WSA zauważył, że w świetle art. 30 ust. 1 usc, Służba Celna upoważniona została do wykonywania kontroli polegającej na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, zwane podmiotami podlegającymi kontroli, w zakresie, o którym mowa w ust. 2 i 3, a więc np. przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie o grach hazardowych. Katalog szczegółowych czynności, do których upoważnieni są funkcjonariusze celni określa art. 32 usc, a wśród nich znajduje się m.in. przeprowadzanie w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu (ust. 1 pkt 13). Uprawnieniom kontrolnym funkcjonariuszy celnych odpowiadają obowiązki podmiotów podlegających kontroli, które najogólniej rzecz ujmując zobligowane są do zapewnienia warunków i środków do sprawnego przeprowadzenia kontroli (art. 33, art. 34 usc), w tym do zapewnienia możliwości przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 usc, czyli przeprowadzenia eksperymentu gry na automacie. Kwestię kosztów związanych z realizacją przez urzędników celnych uprawnień do sprawowania kontroli reguluje art. 35 usc, zgodnie z którym koszty związane z realizacją obowiązków określonych w art. 34 usc oraz zasadniczo także w art. 33 ust. 1 (z wyjątkami, które w niniejszej sprawie nie zachodzą) obciążają podmioty podlegające kontroli. Przepis ten (art. 35 usc) stanowi regulację odrębną, do której odsyła treść art. 267 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu I instancji z art. 35 usc wynika wprost, że koszty podejmowanych przez funkcjonariuszy celnych w ramach kontroli czynności ponosi podmiot kontroli tej podlegający. Zdaniem WSA zadaniem funkcjonariuszy było zbadanie czy urządzenia, które zastali w określonym lokalu odpowiadały ustawowej definicji automatów do gier. Zatem kontrola odbywała się w miejscu, gdzie znajdowały się poddane sprawdzeniu urządzenia, a podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu stawał się podmiotem podlegającym kontroli w rozumieniu przepisów ustawy o służbie celnej. Podmiotem takim była skarżąca dysponująca tytułem prawnym do lokalu. W ocenie WSA z tych przyczyn podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące braku prowadzenia przez nią działalności objętej unormowaniami ustawy o grach hazardowych są bezzasadne jako nieodnoszące się w ogóle do meritum niniejszej sprawy. To M.Ś. była podmiotem podlegającym kontroli, albowiem na terenie lokalu, do którego miała ona tytuł prawny znajdowało się sześć urządzeń, które w następstwie działań kontrolnych uznane zostały przez funkcjonariuszy celnych za automaty do gier w rozumieniu unormowań ustawy o grach hazardowych. Kontrolowana nie udostępniła zaś funkcjonariuszom środków pieniężnych, które zostały wydatkowane z budżetu Izby Celnej w Przemyślu. M.Ś. zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie: Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 35 i art. 32 pkt. 13 ustawy o służbie celnej, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawsze podmiot podlegający kontroli jest tożsamy z podmiotem eksploatującym dany automat lub urządzenie, który to podmiot w przypadku spełnienia przesłanki z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych ponosi koszty badania sprawdzającego, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie, tymczasem prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna polegać na przyjęciu, że dopiero po zakończeniu postępowania w stosunku do podmiotu kontrolowanego ustalającego, że jest on podmiotem eksploatującym dany automat lub urządzenie w sposób niezgodny z przepisami prawa powoduje odpowiedzialność podmiotu kontrolowanego - co w niniejszej sprawie w stosunku do skarżącej nie ma miejsca, bowiem organy kontrolujące oraz Sąd nie wskazały, że skarżąca jest podmiotem eksploatującym dany automat lub urządzenie w sposób niezgodny z przepisami prawa, szukając odpowiedzialności skarżącej w tym, że wynajmowała część lokalu podmiotowi prowadzącemu ww. samodzielną, własną działalność - taka odpowiedzialność skarżącej nie znajduje podstaw prawnych, w obowiązującym stanie prawnym; b) art. 30 ust. 1, art. 32 pkt. 13 ustawy o służbie celnej w zw. art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną jego wykładnie polegającą na przyjęciu, że skarżąca jest podmiotem podlegającym kontroli, gdyż dysponuje tytułem prawnym do lokalu użytkowego przy ul. [...] w M., gdzie w wynajmowanej przez nią części lokalu prowadzona jest działalność w zakresie gry na maszynach, tymczasem prawidłowa wykładnia ww. przepisów nie powinna prowadzić do ustalenia z faktu posiadania przez skarżącą tytułu do lokalu, w szczególności w oderwaniu od faktu, że ten tytuł został częściowo przeniesiony na niezależny podmiot (B. sp. z o.o.), na mocy umowy podnajmu, który to podmiot w podnajmowanej części lokalu prowadzi działalność w zakresie gry na maszynach - że skarżąca jest podmiotem podlegającym kontroli; c) art. 4, art. 6 ust. 1, art. 18 ustawy z 02.07.2002 r. prawo o swobodzie działalności gospodarczej, art. 6 ust. 1, art. 14 ust 1., art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, art. 35 i art. 32 pkt. 13 ustawy o służbie celnej - poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że skarżąca wynajmuje cześć lokalu użytkowego odrębnemu i niezależnemu podmiotowi gospodarczemu, gdzie ów podmiot prowadzi samodzielną działalność w zakresie gier na maszynach - ponosi odpowiedzialność określoną w ustawie o grach hazardowych, jak również w ustawie o służbie celnej za działalność gospodarczą wykonywaną w ww. wynajmowanej części lokalu użytkowego w zakresie gry na maszynach, tymczasem prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna polegać na przyjęciu, że skarżąca takiej odpowiedzialności nie ponosi, natomiast wyłączna odpowiedzialność spoczywa na podmiocie najmującym od skarżącej część lokalu i prowadzącym tam działalność w zakresie gry na maszynach, w konsekwencji podmiotem kontrolowanym i ponoszącym z tym związane konsekwencje winna być najmująca od skarżącej spółka działająca pod firmą B. sp. z o.o.; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. art. 122 ustawy ordynacja podatkowa w zw. z art. 52 ustawy o służbie celnej, polegającym na oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonych postanowień obu instancji, pomimo tego, że postanowienia zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, m.in. pominięto umowę podnajmu, na mocy której skarżąca wynajmowała część lokalu położonego przy ul. [...], w M., spółce B. sp. z o.o., gdzie B. sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie gier na maszynach, nie zostało uwzględnione także postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 17.11.2015 r., sygn. akt II Kr.765/15 wskazujące, że skarżąca nie jest osobą, której prawa zostały naruszone w związku z przeszukaniem i zatrzymaniem maszyn do gry znajdujących się w najmowanej przez nią B. sp. z o.o. części lokalu przy ul. [...], w M., wobec faktu, że jedynym dysponentem zatrzymanych maszyn do gry była B. sp. z o.o., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez organy, skarżącej za podmiot podlegający kontroli i obciążenia jej kosztami kontroli automatów do gry, którym jedynym dysponentem była B. sp. z o.o. Wniosła też o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 w zw. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj. z odpisu postanowienia z 15.03.2016 r. Sądu Rejonowego w Rzeszowie, sygn. akt: II Kp 765/15, utrzymującego postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z 17.11.2015 r., sygn. akt II Kr.765/15, na okoliczność faktu, iż skarżąca nie jest osobą, której prawa zostały naruszone w związku z przeszukaniem i zatrzymaniem maszyn do gry znajdujących się w najmowanej przez nią B. sp. z o.o. części lokalu przy ul. [...], w M., wobec faktu, że jedynym dysponentem zatrzymanych maszyn do gry była B. sp. z o.o., w konsekwencji na okoliczność ustalenia, że skarżąca nie powinna być podmiotem kontrolowanym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca podniosła zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, a które to zmierzają do podważenia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności obciążenia skarżącej kosztami przeprowadzenia eksperymentów na automatach do gier znajdujących się w lokalu, którego była dzierżawcą, a które były eksploatowane przez B. sp. z o.o., któremu podnajęła część dzierżawionego lokalu. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Uwzględniając specyfikę sprawy i zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Podstawą obciążenia skarżącej kosztami eksperymentu organy celne uczyniły art. 35 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit i) oraz art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o służbie celnej. Zgodnie z art. 35 usc koszty związane z realizacją obowiązków, określonych w art. 33 ust. 1 z wyjątkiem wskazanych w art. 33 ust. 1 pkt 4 i 9, oraz w art. 34 ustawy o służbie celnej obciążają podmioty podlegające kontroli. Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit i) usc na potrzeby kontroli, podmioty urządzające i prowadzące gry lub zakłady wzajemne w rozumieniu ustawy o grach hazardowych są obowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzania kontroli, w tym zapewnić możliwość przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 usc, to jest przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Tak więc z treści tych przepisów wynika, że w przypadku przeprowadzenia eksperymentu dotyczącego badania urządzenia pod kątem stwierdzenia, czy nie jest ono automatem do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, to podmioty urządzające i prowadzące gry lub zakłady wzajemne (w tym gry na automatach) są zobowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzania kontroli, w tym zapewnić możliwość przeprowadzenia eksperymentu, takiego jak w sprawie niniejszej. W konsekwencji tylko takie osoby mogą zostać obciążone kosztami eksperymentu. Samo wskazanie w upoważnieniu do kontroli osoby kontrolowanej (tu: skarżącej) nie jest wystarczającą podstawą do obciążenia jej kosztami eksperymentu, jeśli nie zostanie ustalone, że jest ona osobą urządzającą lub prowadzącą gry na automatach. Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 35 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 13 i w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit i) ustawy o służbie celnej i zaakceptował podobnie wadliwą wykładnię tych przepisów dokonaną przez organy obu instancji uznając w istocie, że dla obciążenia skarżącej kosztami eksperymentu zbędne było ustalanie, czy była urządzającą lub prowadzącą gry na automatach. Czyni to trafnymi zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni tych przepisów. Nietrafne jest wiązanie w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten dotyczy obowiązku poddania badaniu sprawdzającemu zarejestrowanych automatów lub urządzeń do gier w przypadku podejrzenia, że nie spełniają warunków określonych w ustawie. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca, gdyż przeprowadzony eksperyment nie był badaniem, o jakim mowa w tym przepisie. Przedwczesna jest ocena zasadności zarzutu postawionego w pkt II lit c) petitum skargi kasacyjnej sprowadzającego się do kwestionowania zasadności uznania skarżącej za urządzającą gry na automatach. To właśnie wyżej wskazana błędna wykładnia przepisów art. 35 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 13 i w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 2 lit i) sprawiła, że organy nie przeprowadziły w istocie ustaleń co do tego, czy skarżąca urządzała gry na automatach. Nie można wiec oceniać prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego dotyczących obciążenia skarżącej kosztami eksperymentu. Wobec trafności najistotniejszego zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, to jest uznania za zbędne dokonywania ustaleń, czy skarżąca była urządzającym gry na automatach, co mogłoby stanowić podstawę obciążenia jej kosztami eksperymentu trafne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 52 ustawy o służbie celnej sprowadzające się do braku ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, to jest czy skarżąca była urządzającą gry na automatach. Trafności tego zarzutu nie podważa zbędne wiązanie go z zarzutem naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Przepisy te określają kompetencję sądów administracyjnych – zakres sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości i kryterium sprawowania kontroli, to jest sprawowanie jej pod kątem zgodności z prawem. Wadliwość kontroli decyzji administracyjnej, jak miało to miejsce w sprawie niniejszej, nie przesądza o naruszeniu art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że istota sprawy została wyjaśniona, na podstawie art. 188 ppsa, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Z uwagi na wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego i niedokonanie w sprawie istotnych ustaleń faktycznych przez organy celne, zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) ppsa. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 200 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a), § 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804). Koszty postępowania należne skarżącej obejmują poniesione przez nią opłaty sądowe, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę (240 zł za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej).