II GSK 993/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-23
Skład orzekający: Janusz Trzciński, Krystyna Anna Stec, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za naruszenie przepisów o transporcie drogowym może być nałożona jednocześnie za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za naruszenie zakazów dotyczących wyposażenia pojazdu (taksometr, oznaczenia, lampa na dachu) przy przewozach okazjonalnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kary pieniężne za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za naruszenie zakazów dotyczących wyposażenia pojazdu (taksometr, oznaczenia, lampa na dachu) przy przewozach okazjonalnych mogą być nałożone jednocześnie. Sąd podkreślił, że przepisy te mają odrębne cele i podstawy prawne, a ich stosowanie nie wyklucza się wzajemnie. W ocenie NSA, okoliczności faktyczne sprawy, w tym obecność taksometru i podświetlanego transparentu na dachu pojazdu, a także brak wymaganej licencji, uzasadniały nałożenie kar.Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała, że pojazd kierowany przez pracownika A. Sp. z o.o. posiadał umieszczony na boku napis z numerem telefonu, podświetlany transparent na dachu z numerem telefonu i napisem, a także taksometr fiskalny. A. Sp. z o.o. wykonywała przewóz osób, ewidencjonując przychody za pomocą kasy fiskalnej. Komendant Rejonowy Policji nałożył na spółkę karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem z taksometrem, z naruszeniem zakazu umieszczania oznaczeń i urządzeń technicznych na pojeździe oraz za wykonywanie transportu bez wymaganej licencji. Komendant Stołeczny Policji utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej kar za naruszenie zakazów dotyczących taksometru i lampy na dachu oraz wykonywanie transportu bez licencji, umarzając postępowanie w zakresie oznaczeń na pojeździe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Trzciński Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Janusz Zajda (spr.) Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 675/08 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 19 czerwca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 675/08, oddalił skargę A. Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 10 października 2006 r. w W. została przeprowadzona kontrola pojazdu marki M. o nr rej. [...], kierowanego przez M. G. W trakcie kontroli stwierdzono, że pojazd posiadał umieszczony na boku samochodu napis [...], na drzwiach przednich i tylnych nr telefonu [...]. Ponadto pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlanego transparentu zainstalowanego na dachu pojazdu, z numerem telefonu i napisem: [...], zaś w środku samochodu zamontowany był taksometr fiskalny marki Cezar. Kierujący przedstawił wypis z licencji nr [...], udzielonej przedsiębiorcy T. D. Ś., świadectwo pierwotnej i ponownej legalizacji taksometru oraz zaświadczenie, że M. G. jest zatrudniony w A. Sp. z o.o. Pojazd posiadał także kasę fiskalną i radio terminal. Na prośbę kontrolującego kierowca wydrukował z kasy fiskalnej "raport fiskalny dobowy" za dzień 10 października 2006 r., na którym widnieją dane strony – A. Sp. z o.o., ul. A., [...] W. W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu oraz okazanych dokumentów.
Komendant Rejonowy Policji W. decyzją z [...] lutego 2007 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł., zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). Kwota ta stanowiła kary za: wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, umieszczanie na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, umieszczanie na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.
Komendant Stołeczny Policji decyzją z [...] lipca 2007 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy i w tym zakresie postępowanie umorzył, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Uznał, że w aktach sprawy znajdują się wystarczające dowody potwierdzające, że to A. Sp. z o.o. jest stroną omawianego postępowania. Bez znaczenia jest fakt, iż w chwili kontroli kierowca okazał wypis z licencji na transport drogowy należący do przedsiębiorcy T. D. Ś. A. Sp. z o.o. wykonywała transport drogowy osób będąc samoistnym przedsiębiorcą, związanym z T. D. Ś. tylko umową współpracy. W sytuacji, gdy przedsiębiorca zamierza wykonywać okazjonalny transport osób, musi posiadać licencję przewozową. Z materiału dowodowego wynika, iż przewoźnikiem była A. Sp. z o.o., która wykonywała przewóz osób i ewidencjonowała przychody osiągnięte z tego tytułu przy pomocy zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej. Najistotniejszym dowodem wskazującym stronę niniejszego postępowania, jako podmiotu wykonującego transport osób we własnym imieniu, jest wydruk z kasy rejestrującej - paragon fiskalny z dnia kontroli, tj. 10 października 2006 r., na którym widnieją dane skarżącej.
Organ drugiej instancji stwierdził, że w zakresie naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy nie zgromadzono żadnych dowodów, natomiast te, które znajdują się w aktach sprawy, w żaden sposób nie wskazują na oznaczenie pojazdu nazwą, adresem lub numerem telefonu przedsiębiorcy wykonującego przewóz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę podniósł, że w dacie kontroli skarżąca Spółka wykonywała krajowy transport drogowy osób za pośrednictwem zatrudnionego kierowcy – M. G. Podczas kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu okazał wypis nr [...] z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej przedsiębiorcy T. D. Ś. z siedzibą w K. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, co do błędnego oznaczenia przez organ administracji strony postępowania. Okazane przez M. G. podczas kontroli zaświadczenie stwierdza, że kierujący pojazdem był pracownikiem spółki A. Do skargi dołączono umowę o współpracy spółki A. z D. Ś. Umowa ta jest tylko umową o współpracy i z jej zapisów nie można wyprowadzić wniosku, iż wykonującym przewóz osób w dniu kontroli w rozumieniu przepisów powołanej ustawy była D. Ś. Zawarcie takiej umowy nie przekreśla faktu, iż przedsiębiorca (skarżąca) prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, samodzielnie też ewidencjonuje przychody osiągnięte z tego tytułu przy pomocy zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej, co potwierdza włączony do akt administracyjnych paragon z kasy fiskalnej, którego wiarygodności strona nie podważała, a w którym widnieją dane strony. W tych okolicznościach oraz w świetle zeznań kierowcy, organ administracji miał uzasadnione podstawy do uznania, że podmiotem wykonującym w dniu kontroli działalność w zakresie transportu drogowego osób była skarżąca, która jako przedsiębiorca wykonywała w owym dniu we własnym imieniu usługę zarobkowego przewozu osób, a zatem powinna posiadać licencję, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Mając to na względzie Sąd uznał, że Komendant Rejonowy Policji Warszawa IV, a następnie organ odwoławczy prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika do tej ustawy, który karą 8.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Sąd uznał, że organy wydające decyzje zasadnie stwierdziły, że doszło do naruszenia art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, gdyż w trakcie kontroli stwierdzono, iż w pojeździe znajdował się taksometr o symbolu Cezar Fiskalny i numerze fabrycznym [...]. Podczas kontroli kierowca okazał fiskalny raport dobowy potwierdzający wykonanie usługi przewozowej 10 października 2006 r.
Zdaniem Sądu, prawidłowo również nałożono karę pieniężną za złamanie zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym). W wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlonej lampy, zainstalowanej na dachu pojazdu, z numerem telefonu i napisem – [...]. W świetle wymienionego przepisu nie ma znaczenia, w jakim celu urządzenie to zostało zainstalowane, bowiem celem tego przepisu jest zakazanie próby identyfikowania pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych z pojazdami wykonującymi przewozy taksówkowe, jako że tylko te ostatnie są uprawnione do instalacji takich urządzeń (poza pojazdami specjalnymi).
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu Sąd stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny i zauważył, że organ pierwszej instancji w piśmie z 16 października 2006 r. nie tylko powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, lecz również wezwał ją do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska. Skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia.
Odnośnie zarzutu, że ustalenia organu nie potwierdziły przewozu Sąd zauważył, iż z dowodów zebranych w sprawie wynika fakt wykonywania w dniu kontroli przewozu okazjonalnego. Co więcej, z odwołania skarżącej od decyzji pierwszej instancji oraz z argumentacji zawartej w skardze wynika, że Spółka w dniu kontroli wykonywała przewozy okazjonalne. Kwestionowała jedynie zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej, z uwagi na błędne uznanie przez organ, iż do tego rodzaju działalności znajdują zastosowanie rygory określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym ustalenia organu w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe.
W skardze kasacyjnej A. Sp. z o.o. zaskarżyła orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo po postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, przez równoczesne nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji (art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym) oraz nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego osób, tj. przewozu wykonywanego przez podmiot, który posiada uprawnienia wynikające z posiadania licencji, zaś wykonującego przewóz z naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego (art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym);
2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym, przez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy powyższa okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego;
3) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust 1 ustawy o transporcie drogowym, przez przyjęcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego braku posiadania przez A. Sp. z o.o. licencji na przewóz osób, podczas gdy skarżąca posiadała licencję na wykonywanie transportu drogowego osób;
4) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym, przez uznanie na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, iż w pojeździe był zamontowany taksometr, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia;
5) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym, przez uznanie, iż na pojeździe było umieszczone urządzenie, które było lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego nie wynika okoliczność, aby na pojeździe zamontowano lampę lub urządzenie techniczne, które konstrukcyjnie odpowiada zakazowi określonemu w art. 18 ust 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym, bowiem z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika okoliczność, iż na pojeździe umieszczono plastykową puszkę pozbawioną cech powyższych urządzeń.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1) w postaci naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Komendanta Stołecznego Policji, podczas gdy decyzja wydana przez organ administracyjny pierwszej instancji, została wydana z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 75 oraz art. 56 ust. 1 i art. 89 ust. 2 (obecnie art. 89 ust. 5 pkt 3) ustawy o transporcie drogowym, bowiem karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono decyzją administracyjną wydaną na podstawie protokołu kontroli, podczas gdy art. 75 ustawy o transporcie drogowym zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. a/ oraz lit. c/ ustawy o transporcie drogowym;
2) w postaci naruszenia art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej p.u.s.a.), art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 151 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że 10 października 2006 r. w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy okoliczność przewozu jakiejkolwiek osoby w tym dniu nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, które to ustalenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powyższe błędne ustalenie skutkuje zastosowaniem art. 92 ust. 1 i 4 oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym;
3) w postaci naruszenia art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 151 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie przez Sąd w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność, że w imieniu skarżącej był wykonywany okazjonalny przewóz osób w krajowym transporcie drogowym, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy organy administracyjne obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka pasażera - osoby, która miała być przewożona kontrolowanym pojazdem;
4) w postaci naruszenia art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 151 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż w samochodzie był zamontowany taksometr, podczas gdy w pojeździe zamontowano dalmierz, oraz przyjęcie, że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem (urządzeniem, które posiada swoją legalną definicję), a drogomierzem - dalmierzem (tj. urządzeniem niespełniającym cech taksometru), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenie WSA skutkuje wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym wobec skarżących oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną;
5) w postaci naruszenia art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 151 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w zaskarżonym wyroku, poprzez uznanie, iż organy administracyjne obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, tj. okoliczność, iż na pojeździe była umieszczona podświetlona lampa (lub inne urządzenie techniczne), podczas gdy na pojeździe umieszczono plastykową puszkę pozbawioną cech lampy lub innego urządzenia technicznego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe błędne ustalenie WSA skutkuje wyczerpaniem hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym wobec skarżącej oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzję administracyjną.
Nadto na podstawie art. 178 ust. 1 w zw. z art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wniesiono o skierowanie pytania prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego, w zakresie zgodności § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego z art. 2 Konstytucji oraz art. 75 i art. 56 ust. 1 oraz art. 89 ust. 5 (dawny art. 89 ust. 2) ustawy o transporcie drogowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.).
We wszystkich zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, z wyjątkiem jednego (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej), strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zakwestionowane przepisy są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie mogą być zaliczone do żadnej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Na skutek działania określonego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą jednak powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, z tego względu uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przez skarżącą przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych.
Sąd pierwszej instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, bowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony.
Zarzucając naruszenie art. 141 p.p.s.a. skarżąca nie wskazała, który z wymienionych w tym przepisie paragrafów został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Takie przytoczenie podstawy kasacyjnej nie odpowiada wymaganiom materialnym skargi kasacyjnej określonym w art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związanym granicami skargi kasacyjnej i wymienionymi w niej podstawami zaskarżenia może koncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego i nie może z własnej inicjatywy ustalać, który przepis stanowi podstawę skargi kasacyjnej. Wadliwość uzasadnienia wyroku może wówczas stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., kiedy uzasadnienie jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed prowadzącymi je organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku wskazując, z jakich przyczyn prawnych skarga została oddalona.
Dotyczy to w szczególności prawidłowości przyjętych za podstawę wyroku ustaleń obejmujących wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu używania taksometru i zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu, świadectwa legalizacji pierwotnej i ponownej taksometru, zdjęć pojazdu oraz wydruku z kasy fiskalnej. Z treści tych dowodów wynika, że w kontrolowanym pojeździe umieszczony był taksometr fiskalny, a nie drogomierz jak twierdzi strona skarżąca. Okoliczność umieszczenia w pojeździe taksometru wynika z protokołu kontroli oraz zdjęć urządzeń zamieszczonych w pojeździe.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął za podstawę wyroku ustalenia dotyczące umieszczenia w kontrolowanym pojeździe taksometru, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym oraz transparentu z napisem [...] na dachu pojazdu. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu oraz zdjęciach pojazdu sporządzonych przez przeprowadzającego kontrolę funkcjonariusza Policji.
Umieszczenie na dachu pojazdu baneru reklamowego (nazywanego przez skarżącą "plastykową puszką"), spełnia kryteria zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Zarzut, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że na dachu pojazdu umieszczona została podświetlona lampa (lub inne urządzenie techniczne) nie jest trafny, ponieważ z materiału fotograficznego sporządzonego w toku kontroli pojazdu wynika w sposób jednoznaczny, że pojazd był oznakowany przedmiotem wskazanym w tym przepisie. Wbrew twierdzeniom strony, uznanie listwy (opisanej w protokole kontroli oraz uwidocznionej na fotografiach wykonanych przez funkcjonariusza dokonującego kontroli) za lampę/inne urządzenie techniczne nie wymagało specjalistycznej wiedzy, a wobec brzmienia art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie ma znaczenia, czy baner reklamowy był podłączony do instalacji elektrycznej.
Wprowadzenie zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym było niewątpliwie podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu. W związku z tym Sąd pierwszej instancji miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że umieszczony na dachu pojazdu podświetlany transparent z napisem o przedstawionej treści naruszał zakaz ustanowiony w art. 18 ust. 5 lit. c/ ustawy o transporcie drogowym.
Natomiast urządzenie zamontowane w kontrolowanym samochodzie jest taksometrem, w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym. Zauważyć należy, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (Dz.U. Nr 108, poz. 1014) taksometr to elektroniczny przyrząd pomiarowy, który służy do obliczania według ustalonych taryf należności za długość drogi przebytej przez taksówkę, a poniżej prędkości granicznej, za czas wynajęcia taksówki. Z kolei § 5 tego rozporządzenia stanowił, iż taksometr powinien współpracować z kasą rejestrującą, która może być w niego wbudowana lub podłączona, w sposób niezakłócający jego działania, jeżeli obowiązek taki wynika z przepisów odrębnych. Dodać też trzeba, że drogomierz (dalmierz) połączony z kasą fiskalną uznawany jest za urządzenie równoważne dla taksometru, w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a/ ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na cel jakiemu służy; zadaniem jego jest bowiem wyliczenie należności za wykonywany przewóz (v. wyrok NSA z 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 911/08).
Okoliczność, że urządzenie w kontrolowanym pojeździe odpowiadało wskazanym przesłankom potwierdza dokumentacja fotograficzna.
W świetle powyższych wywodów oraz mając na uwadze uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji brak jest podstaw do uznania, że stanowiące podstawę wyroku ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a/ i c/ ustawy o transporcie drogowym, zostały poczynione przez organ administracji publicznej i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję wydaną z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 75, art. 56 ust. 1 oraz art. 89 ust. 2 (obecnie art. 89 ust. 5 pkt 3) ustawy o transporcie drogowym, gdyż art. 75 ustawy o transporcie drogowym zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być na podstawie wyników kontroli wszczynane i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 4, art. 18 ust. 5 lit. a/ oraz lit. c/ ustawy o transporcie drogowym. Zarzut ten jest chybiony, gdyż przepis art. 75 ustawy o transporcie drogowym nie stanowi, wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, zamkniętego katalogu postępowań, które mogą być wszczęte na podstawie wyników kontroli, ale stanowi o możliwości wykorzystywania wyników kontroli do formułowania wniosków o wszczęcie postępowań: postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego lub odpowiedniego zezwolenia, wydanego na określony rodzaj przewozu. Ponadto wyniki kontroli mogą uzasadniać wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenia, postępowania karnego lub karnego skarbowego oraz postępowania prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy. Należy podkreślić, że wszczęcie wymienionych rodzajów postępowań nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego należy na wstępie zauważyć, że większość z nich wiąże się ściśle z zarzutami procesowymi.
Z uwagi na niepodważone ustalenia stanu faktycznego wskazujące, iż w kontrolowanym pojeździe znajdował się banner reklamowy oraz zamontowany był taksometr spodziewanego skutku nie mogły odnieść zarzuty dotyczące art. 18 ust. 5 lit. a/ i c/ ustawy o transporcie drogowym (pkt 4, 5 zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić też zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
W myśl art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczenia i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczenia na pojeździe urządzeń z nazwą, adresem i telefonem przewoźnika,
c) umieszczenia na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Z brzmienia omawianego przepisu wynika, że przesłanką jego zastosowania jest sam fakt wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem służącym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Skoro ustawodawca z samym stanem "wykonywania" przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem służącym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą wiąże wskazane zakazy określone lit. a/, b/ i c/ art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, to nie ma podstawy do formułowania tezy, aby warunkiem zastosowania tego przepisu było "wykonywanie" jedynie na podstawie odpowiedniego aktu władzy publicznej.
Wprawdzie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, ale powyższy zapis nie wyklucza, że podmiot nieposiadający licencji, a więc nieuprawniony do wykonywania transportu drogowego, taką działalność podejmie.
Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji powoduje konieczność wymierzenia kary pieniężnej określonej lp. 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Konieczność wymierzenia z tego tytułu kary pieniężnej (nałożonej w sprawie) nie eliminuje jednak (nie pochłania) potrzeby nałożenia kar pieniężnych za złamanie zakazów z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym określonych lp. 2.9 załącznika do ustawy o transporcie drogowym (w przedmiotowej sprawie nałożono kary pieniężne określone lp. 2.9.1. i 2.9.3. za złamanie zakazów z art. 18 ust. 5 lit. a/ i c/ ustawy o transporcie drogowym). Ratio legis wprowadzenia uregulowania z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym polegało na zapewnieniu rozróżnienia działalności przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie licencji, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, od działalności innych przewoźników wykonujących przewozy osób (bez licencji z art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Nie ulega też wątpliwości, iż cechy pojazdu określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym charakteryzują z punktu widzenia potencjalnych klientów taksówkę. Dla nałożenia sankcji za naruszenie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca, który nie zastosował się do wspomnianych zakazów posiada wymaganą licencję na wykonywanie transportu drogowego, czy też takiej licencji nie posiada. Zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa przepisów ustawy o transporcie drogowym nie daje podstaw do przyjęcia, że racjonalny ustawodawca stawiałby w korzystniejszej sytuacji przedsiębiorców naruszających zakazy określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym a nieposiadających licencji na transport drogowy niż przedsiębiorców, którzy do takich zakazów się nie stosują, ale licencję na transport drogowy posiadają. Taka wykładnia mogłaby prowadzić do niedopuszczalnych wniosków, że w sytuacji umieszczenia w pojeździe lub na pojeździe urządzeń lub oznaczeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, bardziej "opłaca się" wykonywanie transportu takim pojazdem bez posiadania licencji na transport drogowy niż z taką licencją, skoro z jednej strony nie trzeba byłoby ponosić kosztów uzyskania licencji, a z drugiej strony mimo zaistnienia takiego uchybienia przedsiębiorcy groziłaby jedynie kara za naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W sprawie strona skarżąca wykonywała działalność w zakresie opisanym w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, bez licencji. Okazana w trakcie kontroli licencja nie została wydana na rzecz strony skarżącej a na rzecz innego podmiotu i została wydana tylko na wykonywanie krajowego transportu osób, nie zaś na wykonywanie transportu drogowego taksówką.
Przy uwzględnieniu powyższych wywodów zakazy z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie mogą dotyczyć wykonywania przewozów okazjonalnych przez przedsiębiorców dysponujących licencją, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Biorąc to wszystko pod uwagę należy przyjąć, iż wymierzenie stronie skarżącej również kar za złamanie zakazów z art. 18 ust. 5 lit. a/ i c/ ustawy o transporcie drogowym było legalne i Sąd pierwszej instancji zasadnie oddalił skargę.
Odnosząc się natomiast do złożonego w skardze kasacyjnej wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego, co do zgodności § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego z art. 2 Konstytucji oraz art. 75, art. 56 ust. 1 i art. 89 ust. 5 (dawny art. 89 ust. 2) ustawy o transporcie drogowym, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Zważył bowiem, że w myśl art. 193 Konstytucji RP sądowi przysługuje uprawnienie do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności aktu normatywnego z ustawą zasadniczą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przytoczony przepis ustawy zasadniczej zawiera dwa warunki, jakie muszą być spełnione, aby sąd skorzystał z uprawnienia w nim określonego. Po pierwsze musi powstać wątpliwość składu orzekającego, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, po wtóre wątpliwość ta musi obejmować akt normatywny, którego przepisy miały lub powinny mieć w sprawie zastosowanie. Żaden z tych warunków nie został spełniony. Uszło bowiem uwadze strony skarżącej, że kontrola miała miejsce 10 października 2006 r., a rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 30 kwietnia 2008 r. weszło w życie 4 maja 2008 r.
Skarga kasacyjna, podstawy której nie znajdują usprawiedliwienia, podlega oddaleniu.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło