II GW 114/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy z wniosku T. S.A. w K. z dnia 23 września 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy T. S.A. w K. a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad oraz Zarządem Województwa [...] - [...] Służbą Dróg i Kolei w W. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: odrzucić wniosek Pismem z dnia 23 września 2024 roku (data wpływu 30 września 2024 r.) T. S.A. z siedzibą w K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA) a Zarządem Województwa [...] we W. w przedmiocie wskazania organu właściwego w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Województwa [....] z dnia 17 grudnia 2018 r. o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu pisma wnioskodawca wskazał, że dnia 28 kwietnia 2017 r. GDDKiA zezwolił wnioskodawcy (stronie) na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr 33 w miejscowości J. w celu umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej. Z dniem 16 maja 2018 r. wskazany w decyzji odcinek drogi uzyskał status drogi wojewódzkiej, co w konsekwencji spowodowało, że decyzją z dnia 15 listopada 2018 r. GDDKiA stwierdziło wygaśnięcie decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego ze względu na zmianę kategorii drogi z krajowej na wojewódzką. Następnie, w związku z orzeczeniem o wygaśnięciu decyzji, Zarząd Województwa [...] dnia 17 grudnia 2018 r. wydała decyzję zezwalającą wnioskodawcy na zajęcie pasa drogowego. Następnie GDDKiA decyzją z 23 lipca 2019 r. stwierdził nieważność decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji pierwotnej (zezwalającej), co spowodowało, zdaniem wnioskodawcy, iż w obrocie prawnym pozostają obecnie dwie decyzje zezwalające na zajęcie pasa drogowego dotyczące tego samego przedmiotu postępowania. Dnia 2 grudnia 2019 r. [...] wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z pismem dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Województwa [...]. W odpowiedzi SKO we Wrocławiu stwierdziło (pismem), że sporne decyzje nie są tożsame, a co za tym idzie nie ma żadnych podstaw do stwierdzania ich nieważności. Pismem z dnia 3 marca 2020 r. [...] we W. poinformowała wnioskodawcę, że nowym zarządcą drogi stał się Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Powyższe, zdaniem wnioskodawcy, uzasadnia wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Wnioskodawca nie wskazał jednak organu właściwego, jego zdaniem, do stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu. W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o wskazanie Zarządu Województwa [...] jako właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazał na brzmienie art. 19 Kpa, który obliguje organy do przestrzegania swojej właściwości. Jednocześnie zaznaczył, że decyzje zezwalające dotyczą co prawda tej samej drogi lecz odnoszą się do różnych kategorii dróg i zostały wydane przez różne organy – zarządców tej drogi. Z kolei w odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania Zarząd Województwa Dolnośląskiego – Dolnośląska Służba Dróg i Kolei we Wrocławiu, wniósł o wskazanie GDDKiA jako organu właściwego, zaznaczając jednocześnie, że po zmianie kategorii drogi, a co za tym idzie jej zarządcy, to właśnie nowy zarządca drogi jest właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez poprzedniego zarządcę drogi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ppsa sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl natomiast art. 15 § 1 pkt 4 ppsa spory, o których mowa w art. 4 ppsa, rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Spory te - stosownie do art. 15 § 2 ppsa - rozstrzygane są na wniosek, postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej (rządowej oraz samorządowej) jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór kompetencyjny natomiast w ogóle nie wystąpił. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art. 4 ppsa jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne (art. 63 ppsa), do którego na podstawie art. 64 § 3 ppsa stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Wnioskodawca jako podstawę rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego wskazał art. 22 § 2 i § 3 Kpa oraz art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Odnosząc się do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wskazano art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją lub w sposób milczący. Pełnomocnik wnioskodawcy nie zwrócił jednak uwagi na brzmienie art. 157 Kpa, który w sposób jasny określa organy właściwe w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Nie ulega wątpliwości, że organem wyższego stopnia w stosunku do Zarządu Województwa [...] jako organu samorządowego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w przedmiotowym sporze w ogóle nie występuje i nie zostało wskazane. Zarząd Województwa jako organ samorządowy nie ma żadnych kompetencji do stwierdzenia nieważności własnej decyzji. Z tego względu uznać należy, że wniosek dotyczący przedmiotowej sprawy, wobec wskazania będących w rzekomym sporze organów nie dotyczy sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 ppsa i – jako niedopuszczalny – podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.