II GW 14/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta C. z dnia 24 lipca 2012 r. nr NA.0751.10.2012 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Prezydentem Miasta C. a Wojewodą Ś. w przedmiocie wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Wojewody C. z dnia [...] października 1981 r., nr [...] postanawia: wskazać Wojewodę Ś. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku. Prezydent Miasta C. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Ś. a Prezydentem Miasta C. przez wskazanie Wojewody Ś. jako organu właściwego do wyjaśnienia, w oparciu o art. 113 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), wątpliwości co do treści decyzji Wojewody C. z [...] października 1981 r. [...], na mocy której utworzony został Cech R. D.-B. w C. Spór ten zaistniał na tle następującego stanu faktycznego: C. Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości zwróciła się do Wojewody Ś. z wnioskiem o wyjaśnienie, na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., wątpliwości co do treści decyzji Wojewody C. z [...] października 1981 r., nr [...] (mylnie określonego jako Wojewodę Ś.). Pismem z [...] czerwca 2012 r. Wojewoda Ś., w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., przekazał powyższy wniosek Prezydentowi Miasta C. zgodnie z właściwością rzeczową, podając, że w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z 30 września 1972 r. w sprawie zasad organizacji cechów i nadzoru organów prezydiów rad narodowych nad ich działalnością (Dz. U. Nr 45, poz. 289) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wyżej wymienionej decyzji, utworzenie cechu następowało na podstawie decyzji organu do spraw handlu, przemysłu i usług prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa). Organami wykonawczymi rad narodowych były terenowe organy administracji państwowej, którymi w województwie byli wojewodowie (art. 44 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139 ze zm.). Na mocy wprowadzonej w 1990 roku reformy administracyjnej w stosunku do zniesionych terenowych organów administracji państwowej utworzono administrację rządową i samorządową. Nie została jednak przyjęta reguła, że kompetencje w sprawach należących dotychczas do terenowych organów administracji państwowej należą do organów administracji rządowej. Dokonano podziału zadań między administrację rządową i samorządową. Zdaniem Wojewody Ś. przy braku uregulowań prawnych pozwalających ustalić organ, na który przeszła właściwość w danych sprawach, należy przyjąć domniemanie kompetencji gminy, wynikające z art. 1 ustawy z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.), który stanowi, że do właściwości organów gminy przeszły – jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej – jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i dlatego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazano wniosek Prezydentowi Miasta C. jako organowi właściwemu do jego rozpoznania. Prezydent Miasta C., powołując się na art. 22 § 2 k.p.a. oraz art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, podnosząc, że C. Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości domaga się wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji z dnia [...] października 1981 r., którą wydał Wojewoda C. W ocenie organu nie ma podstaw do stosowania domniemania kompetencji gminy tylko dlatego, że brak jest uregulowań prawnych pozwalających na ustalenie organu, któremu przekazano właściwość w danych sprawach. Z pewnością z art. 1 ustawy z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, nie wynika domniemanie kompetencji gminy. Ponadto Prezydent Miasta C. wskazał, że właściwość Wojewody Ś. w niniejszej sprawie jest uzasadniona, gdyż wojewoda wydał przedmiotową decyzję z [...] października 1981 r. Podniesiono również, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 ze zm.) cechy rzemieślnicze, izby rzemieślnicze i Związek Rzemiosła Polskiego podlegają obowiązkowi wpisu do KRS, a z chwilą wpisu uzyskują osobowość prawną. Tym samym wszelka dokumentacja dotycząca powyższych osób znajduje się w posiadaniu KRS, ewentualnie Wojewody Ś., natomiast Prezydent Miasta jej nie posiada. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Ś. wniósł o orzeczenie, że Prezydent Miasta C. jest organem właściwym w sprawie wyjaśnienia treści przedmiotowej decyzji stosownie do treści art. 1 ustawy z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji rządowej i samorządowej uważają się właściwe (spór pozytywny) lub każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Z tym ostatnim sporem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, który dotyczy wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Wojewody C. z dnia [...] października 1981 r. nr [...]. Wymieniona decyzja wydana została przez Wojewodę C. na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła (Dz. U. z 1977 r. Nr 4, poz. 20) oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 30 września 1972 r. w sprawie zasad organizacji cechów i nadzoru organów prezydiów rad narodowych na ich działalnością (Dz. U. Nr 45, poz. 289). Zgodnie z art. 44 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139) Wojewoda C. jako terenowy organ administracji państwowej działał jako organ wykonawczy i zarządzający w zakresie wykonywania zadań rad narodowych. Akty prawne stanowiące podstawę prawną przedmiotowej decyzji nie obowiązują – cyt. ustawa z dnia 6 czerwca 1972 r. od 1 maja 1989 r., a cyt. rozporządzenie z 30 września 1972 r. od 31 sierpnia 1983 r. Skoro aktualnie brak jest przepisów prawa odpowiadających ww. normom, a zwłaszcza przepisów prawa materialnego, decydujących o właściwości organu do wydawania decyzji w tego rodzaju sprawach, to nie można domniemywać kompetencji ani właściwości gminy. Wobec tego w związku ze zmianami w strukturze administracji publicznej należało ustalić organ, na który przeszła właściwość w danych spawach. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.) do właściwości organów gminy przechodzą - jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - jako zadania własne, określone w ustawach zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W myśl art. 44 ust. 2 cyt. ustawy wojewoda jest terenowym organem administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, natomiast terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego są organy wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 4–7. Oznacza to, że do właściwości organów samorządowych przeszły zadania i kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Wojewoda C., który wydał przedmiotową decyzję nie był organem administracji publicznej stopnia podstawowego, o którym mowa w art. 1 cyt. ustawy, a zatem kompetencje związane z wydaną decyzją nie mogły przejść do właściwości organów samorządowych. Sięgając do najnowszych uregulowań dotyczących reformy administracji publicznej podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2009 r., do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji. Jeżeli więc z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów jest właściwy w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Wojewody C. z dnia [...] października 1981 r., nr [...] (art. 113 § 2 k.p.a.), to w świetle tego, co wyżej powiedziano, organem właściwym jest Wojewoda Ś. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.