II GZ 1/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 2381/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 10 września 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 2381/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G. (dalej: "skarżąca") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego sądowego. Sąd orzekł również o zwrocie wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 lipca 2025 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 20 sierpnia 2025 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej 28 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wskazał numer PESEL skarżącej oraz nadesłał pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej w sprawie, jednakże uczynił to po upływie terminu na jego wykonanie, co obligowało Sąd do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżącej wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażącą obrazę przepisu postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braku formalnego w postaci numeru PESEL w wyznaczonym terminie, podczas gdy skarżąca przekazała, podczas rozmowy telefonicznej, trzykrotnie pracownikowi BOI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie swój numer PESEL, w zakreślonym terminie - a tym samym uzupełniła brak formalny wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 46 § 2 pkt 1 lit.b p.p.s.a., pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Niepodanie w piśmie numeru PESEL stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Zgodnie z tezą wyrażoną w uchwale NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto NSA stwierdził, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych". Odnosząc powyższe tezy do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że obowiązkiem skarżącej było podanie numeru PESEL w skardze, ewentualnie uzupełnienie tego braku w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżąca został wezwana do usunięcia braków skargi, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania w terminie. Zauważyć trzeba, że chociaż z art. 90 p.p.s.a. wynika zasada rozpoznania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym na jawnej, ustnej rozprawie, to zasada ta nie może zostać przeprowadzona w całym toku postępowania i bez wyjątku, zwłaszcza poza rozprawą. Również na etapie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego dominuje zasada pisemności, art. 57 p.p.s.a. definiuje skargę jako kwalifikowany rodzaj pisma w postępowaniu sądowym. Uzupełnienie braków pisma procesowego powinno zatem - co do zasady nastąpić w formie pisemnej. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z § 34 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 779) w przypadku wezwania strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, poprawienie lub uzupełnienie skargi może nastąpić również przez złożenie przez stronę skarżącą oświadczenia do protokołu, który sporządza sekretarz sądowy. Zatem odpowiedź skarżącej, aby mogła wywrzeć skutek w postępowaniu musiała zostać uzewnętrzniona, czyli informacja o uzupełnieniu braku powinna dotrzeć do sądu i znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Tymczasem, podanie podczas rozmowy telefonicznej pracownikowi biura obsługi interesanta numeru PESEL, nie spełnia żadnej z wyżej wskazanych form. Dlatego też podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza przepisów obowiązującego prawa. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.