II GZ 102/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. K. GmgH z siedzibą w O.-B. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 919/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. K. GmgH z siedzibą w O.-B. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą G. K. GmbH z siedzibą w O.-B. w N. decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2018 r., w przedmiocie unieważnienia patentu. Sąd Instancji wskazał, że strona we wniesionej skardze na wymienioną decyzję zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania argumentując, że odmowa wstrzymania jej wykonania nieść będzie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody w postaci szkody majątkowej (pieniężną) oraz utraty renomy produktów G.. Strona wskazała, że jej dochód ze sprzedaż produktów według spornego patentu jest znaczny. Produkty inkorporujące w sobie sporny patent są jednymi z flagowych produktów spółki, które stanowią uzupełnienie całej serii produktów U., składającej się z mikserów recepturowych oraz akcesoriów do tych mikserów. Z uwagi na długotrwałą obecność na rynku polskim produktów w postaci pojemników na leki recepturowe, G. jest jednym z liderów tej branży. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie znacznych strat finansowych w szczególności w postaci spadku sprzedaży produktów spółki, z uwagi na wprowadzenie na rynek innych, alternatywnych rozwiązań inkorporujących w sobie chronione rozwiązanie. Ponadto wprowadzanie przez inne podmioty produktów w postaci pojemników na leki recepturowe zgodnie ze spornym patentem, ze względu na bardzo specyficzne przeznaczenie tych produktów, jakim jest produkcja oraz przechowywanie leków recepturowych, może mieć negatywny wpływ na renomę produktów strony. Wytwarzane produkty są częścią systemu U., a w przypadku produkowania takich samych pojemników skarżąca nie będzie miała wpływu na jakość ich wykonania oraz na ich kompatybilność z systemem. W przypadku nieprawidłowości funkcjonowania takich produktów lub ich nieprawidłowego wykonania, winą obarczony zostanie G., jako twórca mikserów U.. Sąd I instancji przywołując przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że argumentacja wniosku strony była zbyt ogólnikowa i nie odnosiła się do konkretnych danych. Zauważył, że unieważnienie patentu może mieć wpływ na sytuację ekonomiczną spółki, może też skutkować brakiem opłat za korzystanie z wynalazku, czy też umożliwić podmiotom trzecim ingerowanie w stworzone przez nią produkty, jednakże okoliczności te nie zostały poparte przez skarżącą konkretnymi danymi finansowym. Nie zostało wyjaśnione jak prawo do patentu przekładało się na czerpanie konkretnych korzyści ekonomicznych przez spółkę, których została ona na skutek wydanej decyzji pozbawiona, bądź jakichkolwiek innych korzyści majątkowych związanych z unieważnionym patentem. W ocenie Sądu trudno było przyjąć, aby uzasadnienie tych okoliczności stanowiło powoływanie się przez spółkę na utratę prawa wyłącznego do patentu i związanego z tym wprowadzenia produktów wytwarzanych przez innych producentów. Sąd I instancji wskazał również, że skarżąca powołując się na kwestie związane ze spadkiem dochodów wynikających ze zmniejszenia sprzedaży wytwarzanych produktów oraz na uniemożliwienie dochodzenia roszczeń od podmiotów trzecich, nie poparła tych oświadczeń danymi ekonomicznymi obrazującymi chociażby stan produkcji w oparciu o rozwiązanie objęte patentem, czy też wskazujących na osiągane dochody. W takim stanie, Sąd uznał, iż brak było zasadnych podstaw do przyznania stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. G. K. GmbH z siedzibą w O.-B. w N., zażaleniem zaskarżyło w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny treści wniosku w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w sposób przekraczający granice swobodnej interpretacji, co skutkowało wadliwymi ustaleniami faktycznymi; 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego z dnia 12 grudnia 2018 r. zarówno w postaci "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" jak i "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków"; 3. art. 141 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i odstąpienie w uzasadnieniu postanowienia od podania zasadniczych motywów rozstrzygnięcia co do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku w całości ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości oraz przekazanie przedmiotowej sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Uczestnik postępowania S. GmbH w Z., N., w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie w całości jako niezasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając na uwadze przywołane wymogi, ciążące na stronie domagające się zastosowania wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, za prawidłową uznać ocenę wniosku strony, jakiej dokonał Sąd I instancji. Analiza wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej strony pomieszczonego w skardze na rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego wskazuje, co zasadnie stwierdził Sąd I instancji, iż podniesiona argumentacja mająca przemawiać za zasadnością żądania i wskazującą na wystąpienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., pozbawiona była konkretnych danych umożlwiających dokonanie oceny możliwości wypełnienia się w stosunku do strony warunków z przywołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku zawierało, co również trefnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nazbyt ogólnikową argumentację wskazującą na ewentualne skutki wykonania decyzji organu z dnia [...] grudnia 2018 r. Wnioskodawca podnosząc, że "dochód Skarżącego osiągany poprzez sprzedaż produktów według spornego Patentu jest znaczny" i że "Brak zawieszenia wykonalności zaskarżonej Decyzji spowoduje powstanie znacznych strat finansowych w szczególności w postaci spadku sprzedaży produktów Skarżącego, z uwagi na wprowadzenie na rynek innych, alternatywnych rozwiązań inkoroprujących chronione rozwiązanie", nie podał jakichkolwiek innych danych, w tym danych dotyczących obecnego poziomu sprzedaży i zysków spółki związanych z produktem, którego dotyczy sporny patent, choćby potencjalnego obniżenia się tych wartości przez wprowadzenie alternatywnych produktów innych firm, jak również przybliżonego ilościowo kręgu takich podmiotów – podmiotów, które mogą "wejść" na rynek z alternatywną wersją produktu strony. Również nie została wyjaśniona w jakikolwiek sposób kwestia przewodniego charakteru strony w branży pojemników do przechowywania leków, w szczególności, że ze sposobu sformułowania tego argumentu wynika, iż spółka nie jest wyłącznym liderem w tej branży, a jest jednym z nich. Również niejasna jest kwestia utraty renomy produktów spółki, albowiem strona nie wskazuje w żaden sposób na możliwość czy brak możliwości odróżnienia jej produktów (pojemników) od produktów tego samego rodzaju pochodzących od innych podmiotów. Zauważyć przy tym należy, że argumentacja wniosku dotycząca innych podmiotów i ich sytuacji w przypadku pozytywnego dla strony zakończenia sprawy administracyjnej nijak ma się do kwestii oceny przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem ocenie podlegają wyłącznie okoliczności dotyczące wnioskodawcy nie zaś podmiotów trzecich, szczególnie jeśli nie występują one w sprawie jako strony lub uczestnicy postępowania. Reasumując powyższe, uzasadnienie wniosku pozbawione szerszej i skonkretyzowanej argumentacji podniesionych w nim okoliczności mających przemawiać za jego zasadnością, czyni prawidłową ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w aspekcie zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów zażalenia, naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., stwierdzić należy, że również one nie są zasadne. Uzasadnienie objętego zażaleniem postanowienia Sądu I instancji, wbrew stanowisku autora zażalenia, nie zawierało sprzeczności lub braków, które czyniłyby niemożliwym odkodowanie przesłanek, jakim kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny żądania strony zastosowania w stosunku do niej instytucji ochrony tymczasowej. Ponownego podkreślenia wymaga, że to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w ramach wniosku. Nie jest przy tym rzeczą sądu administracyjnego wyszukiwanie za stronę okoliczności na poparcie jej twierdzeń podniesionych we wniosku. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, także dowodów z akt administracyjnych postępowania, może natomiast posłużyć sądowi do weryfikacji podniesionych we wniosku argumentów. Omówione braki samego wniosku strony oraz brak załączonych do wniosku dokumentów wskazujących na zasadność podniesionych w nim okoliczności, powoduje, że strona nie wykazała ani tym bardziej nie uprawdopodobniła możliwości wystąpienia w stosunku do niej którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej przewidzianej tym przepisem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.