II GZ 1034/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 640/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 640/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 lipca 2015 r. W dniu 25 kwietnia 2016 r. wniósł on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. Sąd I instancji odrzucił zgłoszony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę wskazując, że 30 dniowy termin do jej wniesienia upłynął z dniem 17 lipca 2015 r., a zatem jej wniesienie z dniem 25 kwietnia 2016 r. obligował Sąd do jej odrzucenia, jako wniesionej po terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: a. art. 65 § 1 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu i zaniechaniu obowiązku doręczenia postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 czerwca 2016 r. w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, b. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi pomimo braku doręczenia wskazanego wyżej postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a w szczególności o zobowiązanie Sądu I instancji do doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. Zdaniem skarżącego odrzucenie jego skargi było przedwczesne, ponieważ Sąd I instancji zaniechał doręczenia mu postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do jej wniesienia. O treści tego postanowienia dowiedział się dopiero z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. Skoro postanowienie z dnia 14 czerwca 2016 r. nie zostało mu doręczone, to nie rozpoczął się termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie, a więc jest ono nieprawomocne. Tym samym wydając postanowienie o odrzuceniu skargi Sąd I instancji naruszył procedurę sądowoadministracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przyczyną odrzucenia skargi było uznanie przez Sąd I instancji, że wniesienie jej nastąpiło po upływie określonego w ustawie procesowej trzydziestodniowego terminu, a skarżącemu prawomocnie odmówiono przywrócenia terminu do jej wniesienia. Tymczasem skarżący stanął na stanowisku, że poprzez brak doręczenia mu odpisu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, nie stało się ono prawomocne, zatem odrzucenie skargi było przedwczesne. Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Natomiast w myśl art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 ustawy). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Jak wynika z przytoczonych przepisów, zastosowanie trybu doręczenia przesyłki uregulowanego w art. 73 p.p.s.a. następuje w przypadku niemożności doręczenia adresatowi przesyłki w inny sposób, uregulowany w art. 65-72 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 28 akt sądowych) adresat był nieobecny w miejscu zamieszkania w dniu 16 czerwca 2016 r. Jak już niejednookrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, tryb doręczenia określony w art. 73 p.p.s.a. ma charakter całościowy. Oznacza to, że po dwukrotnym zawiadomieniu adresata o złożeniu pisma w trybie określonym w art. 72 § 2 i § 3 p.p.s.a. oraz po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., tzn. 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 14 czerwca 2016 r. (k. 28 akt sądowych) wynika, że przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 16 czerwca 2016 r., a powtórnie w dniu 24 czerwca 2016 r. Z tej przyczyny należy uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 4 nastąpił w dniu 30 czerwca 2016 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu od dnia pierwszego awizo (16 czerwca 2016 r.). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wniósł zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2016 r., zatem nastąpiło jego uprawomocnienie się. Skoro zaś nie przywrócono skarżącemu terminu do wniesienia skargi, Sąd I instancji był zobligowany do jej odrzucenia, jako wniesionej po terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.