II GZ 111/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Rozwoju Regionalnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2948/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2948/12, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2012 r. nr [..], w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji uzasadniając wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że w świetle okoliczności przedstawionych przez skarżącego – Miasto Ł. - obowiązek natychmiastowego zwrotu kwoty 394.988,83 zł spowodowałby zakłócenie w finansach miasta, konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których miasto nie planowało. Powyższe mogłoby spowodować zmniejszenie środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców miasta (np. wskazane przez skarżącego zabezpieczenie potrzeb oświaty i pomocy społecznej), a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do jego kompetencji, zatem zasadnym jest wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Sąd doszedł do przekonania, że przytoczone okoliczności w wystarczającym stopniu uprawdopodobniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Minister Rozwoju Regionalnego domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 163 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 141 § 4 i 166 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie motywów wydanego rozstrzygnięcia, a ponadto naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przedstawione przez skarżącego przesłanki przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Minister Rozwoju Regionalnego stwierdził, że konieczność zwrotu środków nie budzi żadnych wątpliwości. Z uwagi na całokształt okoliczności sprawy przemawiających na niekorzyść skarżącego oraz wskazujących na konieczność zwrotu środków, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest – zdaniem Ministra – nieuzasadnione. Ponadto Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący motywów podjętego rozstrzygnięcia, oparł swoje rozstrzygnięcie na argumentach zawartych we wniosku, które obecnie uległy dezaktualizacji, bowiem środki na zabezpieczenie należności wynikających z zaskarżonej decyzji mogą być ewentualnie zabezpieczone w budżecie na rok 2013. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca przewiduje, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.). Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. FZ 267/04, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie nie ma racji strona wnosząca zażalenie, która argumentuje, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie powinien zostać uwzględniony, ponieważ z uwagi na całokształt okoliczności sprawy przemawiających na niekorzyść skarżącego, konieczność zwrotu środków nie budzi żadnych wątpliwości. Jak to już zostało powyżej wskazane, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji jeżeli istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i rozpoznając wniosek w tym przedmiocie nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet nie ma możliwości badania zasadności skargi. Zatem Sąd w postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł uwzględnić wskazywanej przez Ministra okoliczności, że "konieczność zwrotu środków nie budzi żadnych wątpliwości", bowiem na tym etapie postępowania kwestia ta nie podlega ocenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 144 § 4 w zw. z art.166 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że jest on chybiony. Sąd I instancji wyjaśnił bowiem dlaczego uznał wniosek Miasta Ł. za zasadny, a sam fakt, że Minister Rozwoju Regionalnego nie podziela tej oceny nie może prowadzić do wniosku, że naruszony został art. 144 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. W tym kontekście należy również zwrócić uwagę, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). Minister Rozwoju Regionalnego zarzucił również, że skarżący odniósł się do aktualnego (na chwilę złożenia wniosku) braku możliwości spłaty kwoty przypadającej do zwrotu, a niezbędne środki mogą być przecież zabezpieczone w budżecie na kolejny rok. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie daje możliwości oceny przesłanek na podstawie stanu faktycznego mogącego zaistnieć w przyszłości. Zatem Sąd I instancji nie naruszył prawa badając zaistnienie przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy na dzień złożenia wniosku. Na marginesie można jedynie zauważyć, że w razie zmiany okoliczności postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności mogą zostać zmienione bądź uchylone. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.