II GZ 115/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy [A.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3873/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Gminy [A.] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 listopada 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3873/15 odmówił Gminie [A.] przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi Gminy [A.] (dalej: "skarżąca") na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. W motywach uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podał, że wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej ppsa). W myśl tego przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd podkreślił, że skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego – radcę prawnego, co oznacza, że działania i zaniechania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek w sferze praw i obowiązków procesowych reprezentowanego. W związku z tym zaniedbania pełnomocnika nie uwalniają strony od winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że odpis wyroku z dnia 15 czerwca 2015 r. wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej dnia 28 lipca 2016 r. Skarżąca w dniu 26 sierpnia 2016 r. nadała skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który następnie postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną jako spóźnioną. Wnioskiem z dnia 21 października 2016 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia powyższego środka odwoławczego. Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do argumentacji wniosku stwierdził, że zwykła omyłka pisarska polegająca na błędnym zaadresowaniu skargi kasacyjnej do innego sądu spowodowana błędem komputerowym nie może wyłączać winy zawodowego pełnomocnika, który przed nadaniem pisma procesowego do sądu złożył na nim własnoręczny podpis. Tym samym pełnomocnik miał wiedzę, do którego sądu pismo było zaadresowane. Gmina [A.] zażaleniem zaskarżyła powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia orzeczenia. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: - art. 86 § 1 ppsa poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie wykazała braku winy w niedokonaniu w terminie czynności procesowej polegającej na wniesieniu skargi kasacyjnej, wskutek czego skarżąca została pozbawiona obrony swoich praw; -art. 86 § 2 ppsa poprzez jego niezastosowanie, mimo że uchybienie terminu powoduje ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego; -art. 87 § 2 ppsa poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 i § 3 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu co do braku podstaw uznania za zasadny wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że uchybienie pełnomocnika skarżącej polegające na omyłkowym wysłaniu skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie będącego sądem właściwym w sprawie było zawinione i rzutowało na zachowanie terminu do wniesienia wspomnianego pisma procesowego. Winy skarżącego w tym zakresie nie może niwelować, w żadnym razie, okoliczność, że błąd w zaadresowaniu skargi kasacyjnej do innego sądu, niż ten, który wydał w sprawie wyrok objęty zaskarżeniem stanowił omyłkę pisarką spowodowaną oprogramowaniem informatycznym używanym przez pełnomocnika. Wszelkie zaniedbania lub zaniechania procesowe pełnomocnika odnoszą bowiem bezpośredni skutek względem reprezentowanego, co wynika z charakteru stosunku prawnego łączącego obydwa podmioty opartego na zasadzie zaufania. To na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną pomocą prawną. Rzetelność wykonania czynności procesowych będzie się bowiem przedkładać na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II OSK 148/14). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchybienie terminowi do złożenia skargi kasacyjnej było zawinione, toteż zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.