II GZ 131/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 10 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Bk 707/05 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia i oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy umorzenia spłaty części pożyczki zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 707/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2005 r., wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy umorzenia spłaty części pożyczki zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W dniu 31 lipca 2006 r. E. O. wniósł o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku i o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. Wskazał, że niedochowanie przez niego terminu spowodowane było tym, że jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie złożył wniosku w wyznaczonym terminie bez powiadomienia go o tym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił sporządzenia uzasadnienia i oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Sąd stwierdził, że na gruncie przedmiotowej sprawy ostatnim dniem, w którym E. O. mógł skutecznie domagać się sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 16 maja 2006 r. był dzień 23 maja 2006 r. Wniosek zgłoszony w tym zakresie w dniu 31 lipca 2006 r. jest spóźniony i jako taki nie może być uwzględniony. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu było przez niego niezawinione. Był on reprezentowany przez ustanowionego z urzędu profesjonalnego pełnomocnika, który był obecny na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r., poprzedzającej wydanie wyroku. Ponadto sam skarżący był zawiadomiony o terminie rozprawy. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby skarżący skontaktował się z reprezentującym go pełnomocnikiem lub samodzielnie - chociażby telefonicznie - z Sądem w celu otrzymania informacji o treści rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie zaskarżenia wydanego orzeczenia. W zażaleniu E. O. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że nie otrzymał wskazanego orzeczenia i nie ma żadnego kontaktu ze swoim pełnomocnikiem z urzędu. Podniósł, że nie złożył w ciągu 7 dni wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie z własnej winy. Przyczyną tego stanu rzeczy była, zdaniem skarżącego, opieszałość i niewłaściwe postępowanie pełnomocnika, który od samego początku nie podejmował czynności procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, istnienie których czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminowi i mógł dokonać stosownej czynności procesowej, natomiast bez znaczenia dla obliczenia terminu jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać (por. postanowienie SN z 10 września 1971 r., I CZ 138/71, OSPiKA 1972, nr 3, poz. 50). Niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego jest traktowane jako zaniedbanie samej strony. Podzielając stanowisko Sądu I instancji należy podkreślić, że kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jeżeli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z dnia 21 lutego 2001 r., I PKN 903/00, OSNP 2002 r. nr 19, poz. 11). Korzystanie z usług wykwalifikowanego pełnomocnika powinno być dodatkową gwarancją prawidłowości działań strony. W świetle przedstawionych przyczyn uchybienia terminu nie można uznać, by skarżący wykazał brak winy w tym uchybieniu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. MR