II GZ 137/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1747/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w dniu 4 stycznia 2007 r. T. K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06, uchylającego decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), wraz z pouczeniem, iż nieuzupełnienie braku w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to nie zostało przez skarżącą odebrane pomimo jego dwukrotnego awizowania. Skarżąca nie wykonała braków formalnych wniosku o udzielenie prawa pomocy, nie nadsyłając wypełnionego formularza PPF. Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2007 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 22 marca 2007 r. skarżąca wniosła o "przywrócenie terminu biegu sprawy dotyczącej przyznania prawa pomocy", argumentując, że nie otrzymała wezwania Sądu z dnia 11 stycznia 2007 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, gdyż nie posiada skrzynki na listy. Sąd uznał to pismo za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). W dniu 17 kwietnia 2007 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd w zaskarżonym postanowieniu, odmawiając przywrócenia terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, że podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż wezwanie do nadesłania wniosku na formularzu PPF nie zostało prawidłowo doręczone, nie uzasadnia uchybienia terminu do nadesłania tego formularza bez jej winy. Sąd uznał argumentację skarżącej za niewiarygodną. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, iż do dnia złożenia tego zażalenia nie została założona skrzynka na listy z uwagi na brak pieniędzy. Uzasadnia to jej zdaniem brak możliwości odebrania wezwania Sądu z dnia 11 stycznia 2007 r. Podniosła ponadto, że jest w bardzo złym stanie zdrowia co dodatkowo uzasadnia udzielenie jej pomocy w postaci ustanowienia obrońcy z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne jednakże z innych powodów niż w nim podniesione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z § 2 tego artykułu wynika, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Jednocześnie z regulacji zawartych w Oddziale 2 – Prawo pomocy - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy strona może wnieść przed wszczęciem postępowania lub w jego toku – w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania prawomocnym wyrokiem. W rozpoznawanej sprawie w dniu 4 stycznia 2007 r. T. K. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1747/06. Z uwagi na to, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), Sąd wezwał ją do usunięcia braku formalnego tego pisma. Pomimo dwukrotnego awizowania skarżąca nie odebrała wezwania Sądu. Z doręczonego zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2007 r., skarżąca dowiedziała się, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia 22 marca 2007 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r. WSA w Warszawie odmówił T. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że co do zasady, z uwagi na możliwość złożenia wniosku o prawo pomocy w każdym czasie - zarówno przed wszczęciem postępowania jak i w toku, złożony przez skarżącą wniosek na formularzu w dniu 24 kwietnia 2007 r. jest złożonym prawidłowo wnioskiem o prawo pomocy. Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowe, albowiem niewykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, co do zasady, nie wywołuje ujemnych skutków procesowych. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.