II GZ 143/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Polskiego Związku [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 511/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Polskiego Związku [...] na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przynależności do właściwej międzynarodowej federacji sportowej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 kwietnia 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 511/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej zwanej "ppsa"), odmówił Polskiemu Związkowi [...] (dalej zwanemu "Skarżącym") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Sportu i Turystyki z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]), którą organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] listopada 2018 r., stwierdzającą brak przynależności Skarżącego do właściwej międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że Skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji "z uwagi na istotny interes społeczny". Zdaniem WSA, Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 3 ppsa. WSA podkreślił, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. WSA dodał, że rolą sądu nie jest poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący (reprezentowany przez adwokata) złożył zażalenie na postanowienie WSA. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie, że Skarżący przynależy do międzynarodowej organizacji sportowej, bądź uchylenie zapadłego postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego przedstawił argumenty mające świadczyć o tym, że Skarżący jest członkiem Światowej Organizacji [...]. W piśmie z 12 czerwca 2019 r. Minister Sportu i Turystyki (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie zażalenia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że nie chodzi o jakąkolwiek szkodę, lecz o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Podkreślenia wymaga to, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie rozpoznaje skargi, a zatem nie kontroluje czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W konsekwencji kwestia zgodności z prawem zaskarżanej decyzji nie ma wpływu na ocenę przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Kontrola tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie na celu zabezpieczenie wnioskodawcy przed nazbyt dotkliwymi skutkami wykonania zaskarżonego aktu do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, które może doprowadzić do uchylenia tego aktu. Z uwagi na to bez znaczenia dla kontroli zaskarżonego postanowienia WSA były wskazane w zażaleniu argumenty związane z kwestią członkostwa Skarżącego we wskazanej tam międzynarodowej organizacji sportowej. Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jak trafnie stwierdził WSA, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA trafnie stwierdził, że Skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o ziszczeniu się w tej sprawie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 3 ppsa. Na podstawie lakonicznego sformułowania "(...) wnoszę o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w trybie zabezpieczenia do czasu ostatecznego rozpoznania niniejszej skargi przez sąd administracyjny z uwagi na istotny interes społeczny o którym wspomniałem w uzasadnieniu", jak i lektury uzasadnienia skargi nie jest możliwe wywnioskowanie, w czym Skarżący upatruje możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji, która dotyczy stwierdzenia braku przynależności Skarżącego do właściwej międzynarodowej organizacji sportowej. Brak takiego uzasadnienia wniosku w tej sprawie uniemożliwił WSA dokonanie oceny, czy ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wyrządzi znaczną szkodę w majątku Skarżącego albo wywoła skutki, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. Odnosząc się natomiast do wniosku Ministra Sportu i Turystyki w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, skoro nie jest ono jednym z orzeczeń wskazanych w art. 209 ppsa. Zgodnie z art. 197 § 2 ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Zwrot kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego jest możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 743-744 i 786). PG