II GZ 159/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 564/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G. z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 564/10, uwzględnił skargę Z. M. i uchylił decyzję Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G. z [...] września 2010 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w U. z [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd oraz zasądził od Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G. na rzecz Z. M. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G., pismem z [...] lutego 2011 r., złożył zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (punkt 2 wyroku), wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 209 i 210 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania pomimo braku zgłoszenia wniosku o zasądzenie kosztów. Przewodniczący Wydziału III WSA w G., zarządzeniem z 17 lutego 2011 r., stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wezwał wnoszącego zażalenie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej w G., pismem z [...] lutego 2011 r., wniósł zażalenie na zarządzenie przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Organ podniósł, że zgodnie z art. 227 p.p.s.a., od zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy, nie pobiera się opłat sądowych. Zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania dotyczyło kosztów sądowych, gdyż tylko takie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. W związku z tym, wniesione przez organ zażalenie nie powinno być obciążane obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a podlega opłacie sądowej. Zgodnie z art. 227 § 2 p.p.s.a., opłat sądowych nie pobiera się od zażaleń na zarządzenia przewodniczącego oraz postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Podkreślenia wymaga, że pojęcia kosztów postępowania i kosztów sądowych nie mogą być ze sobą utożsamiane. Kategoria kosztów postępowania jest pojęciem szerszym, obejmującym swym zakresem, obok kosztów sądowych (opłaty sądowe i zwrot wydatków), również inne należności wymienione w art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. (np. wynagrodzenie pełnomocnika, koszty przejazdów). Konieczność rozróżnienia omawianych terminów potwierdza fakt, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wyodrębnia dwa środki zaskarżenia - zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych, przewidziane w art. 227 § 1 i zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, wskazane w art. 194 § 1 pkt 9. Jednocześnie zwrócić uwagę należy, że art. 227 § 2 p.p.s.a. jako wyjątek od zasady powinien być interpretowany ściśle. Stanowi on bowiem odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą strony są zobowiązane ponosić koszty postępowania związane z udziałem w sprawie, w szczególności są zobligowane do opłacania wpisów od wnoszonych przez nie zażaleń (por. art. 199 i art. 230 p.p.s.a.). Nie bez znaczenia dla przyjęcia takiej wykładni powołanego przepisu pozostaje również jego umiejscowienie w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Koszty sądowe", stanowiącym wyróżnioną część działu V poświęconego problematyce kosztów postępowania. W świetle przedstawionych uwag nie może ulegać wątpliwości, że zwolnienie przewidziane w art. 227 § 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie postanowień (zarządzeń) wydanych w przedmiocie kosztów sądowych. Wyłączenie - w oparciu o analizowany przepis - obowiązku uiszczenia opłaty sądowej (wpisu) w przypadku zażaleń na postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania pozostawałoby w sprzeczności z literalnym brzmieniem tej regulacji i systematyką aktu prawnego, prowadząc tym samym do zakwestionowania racjonalności rozwiązań prawnych przyjętych przez ustawodawcę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.