II GZ 163/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 939/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. J. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. I Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. o nałożeniu na R. J. (dalej jako: "Skarżący") kary pieniężnej z tytułu dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa została przekroczona. Powyższa decyzja została doręczona reprezentującemu Skarżącego pełnomocnikowi 6 maja 2019 r. Pełnomocnik Skarżącego w dniu 15 lipca 2019 r. za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w terminie do wniesienia skargi, skargę w sprawie nadał na (nieprawidłowy) adres Głównego Inspektora Transportu Drogowego: Warszawa, ul. Postępu 21. Następnie w dniu 11 lipca 2019 r., przesyłka wróciła na adres pełnomocnika Skarżącego, z adnotacją, iż nie podjęto w terminie. Dlatego też 15 lipca 2019 r. pełnomocnik Skarżącego nadał na poczcie ponownie skargę na prawidłowy adres Głównego Inspektora Transportu Drogowego: Warszawa, Aleje Jerozolimskie 94. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 29 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Bd 939/19 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd przedstawił, iż tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast zgodnie z § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zdaniem WSA, wskazany wyżej siedmiodniowy termin został przez pełnomocnika Skarżącego zachowany, bowiem jak pełnomocnik Skarżącego wskazał – 11 lipca 2019 r. otrzymał zwróconą przesyłkę, a w dniu 15 lipca 2019 r. nadał skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednakże, zdaniem WSA w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Takimi okolicznościami nie może być nadanie skargi przez reprezentującego skarżącą profesjonalnego pełnomocnika skargi na nieaktualny adres, niezależnie od tego czy adres ten pełnomocnik uzyskał ze strony internetowej BIP czy też innego źródła. W decyzji prawidłowo został bowiem wskazany aktualny adres Głównego Inspektora Transportu Drogowego Al. Jerozolimskie 94 00-807 Warszawa o czym skarżąca (czy też pełnomocnik) została pouczona. Tym samym skarżąca nie wykazała takiej okoliczności, która uprawdopodobniałaby niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 29 listopada zaskarżając je w całości oraz zarzucając wadliwą wykładnię pojęcia "braku winy w niedokonaniu przez stronę czynności w terminie" poprzez przyjęcie, że działanie polegające na wysłaniu listem poleconym pisma zawierającego skargę na decyzję organu, a następnie terminowe wysłanie tegoż pisma na adres organu widniejący na oficjalnych stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej niosło znamiona niedbalstwa. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10.09.2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2.10.2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publik. Monitor Prawniczy z 2002 r. nr 23, poz. 1059). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowane postanowienie, którym WSA w Bydgoszczy odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest zgodne z prawem, ponieważ Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd prawidłowo uznał, że Skarżący dopuścił się w tej sprawie niedbalstwa, czyli nie dołożył należytej staranności w załatwieniu własnej sprawy. Podkreślenia wymaga, że w judykaturze sądu kasacyjnego ukształtowało się stanowisko, iż wskazanie przez skarżącego na kopercie listu zawierającego skargę w całości błędnego adresu organu odwoławczego nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, zwłaszcza gdy skarżący był prawidłowo pouczony o właściwym adresie tego organu i stanowi przejaw niedbalstwa. Takie działanie wyklucza ocenę, że skarżący napotkał przeszkodę nie do przezwyciężenia we wniesieniu skargi w terminie (por. na przykład postanowienia NSA: z dnia 30 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II GZ 784/16, z dnia 20 lutego 2014 r. o sygn. akt II FZ 229/14, z dnia 19 września 2012 r. o sygn. akt I FZ 341/12, z dnia 21 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II FZ 153/11, z dnia 3 lutego 2011 r. o sygn. akt II OZ 31/11, z dnia 14 lipca 2010 r. o sygn. akt II GZ 160/10; dostępne w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega podstaw, aby odstąpić od tego, wynikającego z orzecznictwa stanowiska i przyjmuje je za własne. Dla formalności należy również wskazać, że w pouczeniu zaskarżonej decyzji wskazano, że "Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Al. Jerozolimskie 94, 00-807 Warszawa". W świetle powyższego uznać zatem należy, że pozbawione racji jest twierdzenie, iż błędne zaadresowanie przesyłki zawierającej skargę, polegające na wskazaniu niewłaściwego (dawnego) adresu Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Skarżący wskazał adres – ul. Postępu 21, 02-676 Warszawa, mimo że powinno być – ul. Al. Jerozolimskie 94, 00-807 Warszawa), przy jednoczesnym zignorowaniu znajdującego się w treści skarżonej decyzji pouczenia podającego właściwy adres powyższego organu, stanowi samo w sobie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to niestaranne działanie nie usprawiedliwia braku winy Skarżącego w niedotrzymaniu terminu. Nie może być też utożsamiane z przeszkodą, której Skarżący (lub jego pełnomocnik) nie był w stanie usunąć przy zachowaniu największego w danych warunkach wysiłku. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, iż z wymienionych powodów przyjąć należy, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 86 § 1 p.p.s.a. dla odmowy przywrócenia Skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.