II GZ 167/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Po 416/07 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o wydanie zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Po 416/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przyznania J. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że prawo pomocy w żądanym zakresie zostało J. M. już wcześniej przyznane - prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2007 r. Postanowienie to nie zostało uchylone ani zmienione. Skarżący, na jego mocy, został zwolniony od kosztów sądowych w całości oraz ustanowiono dla niego adwokata, którego następnie wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P. J. M. nie udzielił mu jednak stosownego pełnomocnictwa, niezbędnego dla skutecznego działania w imieniu skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe nie uprawnia do ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika przez Sąd, lecz może być ewentualnie podstawą wniosku o wyznaczenie nowego adwokata przez właściwą korporację samorządową. Na powyższe postanowienie J. M. złożył zażalenie, podnosząc kwestie niedotyczące bezpośrednio przedmiotu postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stronie może być na jej wniosek, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznane prawo pomocy. Przyznanie stronie prawa pomocy, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie tego prawa, następuje w wyjątkowych i wyraźnie umotywowanych przypadkach. Należy przy tym zauważyć, iż jest to wyjątek od generalnej zasady, która mówi o ponoszeniu przez każdego kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie. Udział sądu, w ramach tej instytucji ogranicza się do oceny sytuacji finansowej skarżącego i przyznania, względnie odmowy przyznania mu prawa pomocy. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują natomiast możliwości wyznaczenia kolejnego pełnomocnika, w ramach realizacji prawa pomocy w sytuacji, w której skarżący nie korzysta z pomocy pełnomocnika wyznaczonego przez okręgową radę adwokacką. Z uwagi na powyższe, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym okoliczność uprzedniego przyznania skarżącemu prawa pomocy (w zakresie całkowitym) wyłącza możliwość uwzględnienia później złożonego wniosku. Fakt, że skarżący nie korzysta z pomocy adwokata ustanowionego z urzędu (nieudzielenie pełnomocnictwa procesowego) nie czyni zasadnym kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona, której przyznano prawo pomocy i ustanowiono pełnomocnika z urzędu, może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie innego pełnomocnika. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 2